Υπερβολική δόση, αυτοκτονία ή δολοφονία;
Τι συνέβη τη νύχτα που πέθανε η Μέριλιν – Οι θεωρίες που επιμένουν
Στις αρχές Αυγούστου του 1962, η ζωή της Marilyn Monroe είχε ήδη μετατραπεί σε παγκόσμιο μύθο. Εκείνο το Σαββατοκύριακο, όμως, ο μύθος απέκτησε το πιο σκοτεινό του κεφάλαιο.
Σε προδημοσίευση της εφημερίδας The Telegraph, ο συγγραφέας Andrew Wilson ανασυνθέτει σχεδόν ώρα με την ώρα την τελευταία ημέρα της ηθοποιού, επιχειρώντας να απαντήσει σε ένα ερώτημα που επιμένει εδώ και δεκαετίες: υπερβολική δόση, αυτοκτονία ή δολοφονία;
Η θέση του είναι ξεκάθαρη. Παρά τις θεωρίες που άνθισαν γύρω από πολιτικές σκοπιμότητες και οργανωμένα σχέδια εξόντωσης, τα διαθέσιμα στοιχεία οδηγούν σε μια τραγική, αλλά ανθρώπινη εκδοχή: έναν θάνατο από συνδυασμό φαρμάκων, μέσα σε ένα περιβάλλον ψυχικής εξάντλησης και αποδιοργάνωσης.
Η τελευταία ημέρα
Στις 4 Αυγούστου 1962, η Μονρόε βρίσκεται στο σπίτι της στο Μπρέντγουντ του Λος Άντζελες. Είναι άυπνη, εξαντλημένη και σε ένταση μετά από καβγά με τη στενή της φίλη Πατ Νιούκομπ. Παίρνει υπνωτικά, κινείται νωχελικά μέσα στο σπίτι, δέχεται επισκέψεις, μιλά στο τηλέφωνο, προσπαθεί να διατηρήσει μια εικόνα κανονικότητας.
Ο ψυχίατρός της, Ralph Greenson, την επισκέπτεται το απόγευμα. Τη βρίσκει καταβεβλημένη, ανήσυχη, με αϋπνία και συναισθηματικές διακυμάνσεις. Πριν φύγει, ζητά από την οικονόμο της, Γιούνις Μάρεϊ, να μείνει τη νύχτα στο σπίτι — μια λεπτομέρεια που αργότερα θα αποκτήσει ιδιαίτερη σημασία.
Το βράδυ κυλά με τηλεφωνήματα. Ο ηθοποιός Peter Lawford επικοινωνεί μαζί της για ένα δείπνο. Περιγράφει αργότερα μια φωνή που «σβήνει» στη γραμμή. Η ανησυχία μεγαλώνει, όμως κανείς δεν παρεμβαίνει άμεσα.
Λίγο μετά τα μεσάνυχτα, η οικονόμος αντιλαμβάνεται ότι κάτι δεν πάει καλά. Η επίσημη εκδοχή θέλει το σώμα της να εντοπίζεται γύρω στις 3.30 π.μ. Οι γιατροί που φτάνουν στο σπίτι διαπιστώνουν θάνατο από υπερβολική δόση βαρβιτουρικών.
Η «μαύρη τρύπα» και η γέννηση της συνωμοσίας
Το πρόβλημα δεν ήταν μόνο ο θάνατος — αλλά το κενό στις ώρες που προηγήθηκαν της ειδοποίησης της αστυνομίας. Η καθυστέρηση αυτή δημιούργησε υποψίες και άνοιξε τον δρόμο για θεωρίες περί συγκάλυψης.
Στο επίκεντρο βρέθηκαν οι φήμες για σχέση της Μονρόε με τον πρόεδρο John F. Kennedy και τον αδελφό του Robert F. Kennedy. Η εικόνα της να τραγουδά το «Happy Birthday» στον πρόεδρο τον Μάιο του 1962 έγινε πολιτισμικό σύμβολο — και αφετηρία υποψιών.
Σύμφωνα με ορισμένα σενάρια, μια επικίνδυνη γνώση ή μια πολιτική απειλή οδήγησε σε «σιωπηρή εξόντωση». Όμως ο Γουίλσον επισημαίνει ότι πολλές από αυτές τις αφηγήσεις προωθήθηκαν οργανωμένα από πολιτικούς αντιπάλους των Κένεντι. Ένα αντικομμουνιστικό φυλλάδιο του 1964 συνέβαλε στην εδραίωση της θεωρίας περί δολοφονίας, βασιζόμενο σε αποσπασματικά και συχνά παρερμηνευμένα στοιχεία.
Ακόμη και το επιχείρημα περί «απουσίας χαπιών στο στομάχι» εξηγείται ιατρικά: σε ορισμένες περιπτώσεις υπερβολικής δόσης, τα φάρμακα απορροφώνται πλήρως χωρίς να αφήνουν εμφανή ίχνη.
Ατύχημα ή πρόθεση;
Η πιο σκληρή μαρτυρία έρχεται από τη στενή της φίλη Πατ Νιούκομπ, η οποία σε μεταγενέστερη συνέντευξη δήλωσε:
«Δεν πιστεύω ότι δολοφονήθηκε. Δεν πιστεύω ότι ήθελε να αυτοκτονήσει. Νομίζω ότι ήταν μια τυχαία αυτοκτονία».
Η διατύπωση μοιάζει αντιφατική, αλλά ίσως περιγράφει την πραγματικότητα μιας εποχής όπου η βαριά φαρμακευτική αγωγή, η χρόνια αϋπνία και η ψυχική αστάθεια μπορούσαν εύκολα να οδηγήσουν σε μοιραίο λάθος. Σε ένα τέτοιο πλαίσιο, η γραμμή ανάμεσα στο ατύχημα και στην πρόθεση γίνεται θολή — χωρίς να απαιτείται οργανωμένο έγκλημα για να υπάρξει τραγωδία.
Γιατί ο μύθος επιμένει
Η υπόθεση της Μονρόε δεν «κλείνει» ποτέ. Η εικόνα της συνεχίζει να αναπαράγεται στη μόδα, στον κινηματογράφο, στη διαφήμιση. Όσο η φιγούρα της παραμένει ζωντανή στη συλλογική φαντασία, τόσο το τελευταίο της βράδυ θα λειτουργεί ως καμβάς πάνω στον οποίο προβάλλονται φόβοι, πολιτικές φαντασιώσεις και ανεπίλυτες επιθυμίες.
Ίσως η πιο απλή —και πιο δύσκολη— εκδοχή να είναι και η αληθινή: όχι μια σκοτεινή συνωμοσία, αλλά μια βαθιά ανθρώπινη κατάρρευση.
Και γι’ αυτό, περισσότερο από μισό αιώνα μετά, η ερώτηση παραμένει. Όχι γιατί δεν υπάρχουν απαντήσεις — αλλά γιατί ο μύθος της Μέριλιν δεν επιτρέπει ποτέ μία μόνο.
