Δύο ιδιαίτερες εκδηλώσεις αφιερωμένες στην πολιτιστική κληρονομιά των Κυκλάδων διοργανώνει τον Αύγουστο το Δίκτυο Αρχιπέλαγος, προσκαλώντας το κοινό στη Σίφνο και τη Σέριφο για βραδιές γεμάτες κινηματογραφικές προβολές, συζητήσεις και ιστορίες που φωτίζουν τη σχέση του νησιωτικού τοπίου με τη μνήμη, την τέχνη και την ιστορία.
Οι εκδηλώσεις θα πραγματοποιηθούν στις 16 και 21 Αυγούστου 2026, σε συνεργασία με τοπικούς φορείς των δύο νησιών, αναδεικνύοντας δύο σημαντικές όψεις της κυκλαδίτικης ταυτότητας: την παραδοσιακή αγγειοπλαστική της Σίφνου και την ιστορία των μεταλλωρύχων της Σερίφου.
Creative Sifnos: Η αγγειοπλαστική της Σίφνου στο επίκεντρο
Η πρώτη εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί την Κυριακή 16 Αυγούστου, στις 21:00, στη Σχολή Δραγάτση στον Αρτεμώνα Σίφνου, στο πλαίσιο του φεστιβάλ Bring Your Chair και σε συνεργασία με τον Δήμο Σίφνου.
Με τίτλο «Creative Sifnos», η βραδιά είναι αφιερωμένη στη μακραίωνη παράδοση της σιφνέικης κεραμικής, με αφορμή την ένταξη της Σίφνου στο Δίκτυο Δημιουργικών Πόλεων της UNESCO.
Βασικό ερώτημα της εκδήλωσης είναι πώς η κεραμική διαμόρφωσε και εξακολουθεί να διαμορφώνει την πολιτιστική ταυτότητα του νησιού, αποτελώντας μέχρι σήμερα αναπόσπαστο κομμάτι της ιστορίας και της δημιουργικής του έκφρασης.
Το πρόγραμμα περιλαμβάνει συζήτηση με εκπροσώπους της αρχαιολογίας, της ιστορίας της αρχιτεκτονικής και της τοπικής αυτοδιοίκησης, αλλά και την προβολή επτά ντοκιμαντέρ μικρού μήκους, σε σκηνοθεσία του Jacob Moe και παραγωγή του Δικτύου Αρχιπέλαγος, τα οποία δημιουργήθηκαν στο πλαίσιο του πρότζεκτ «Αγγειοπλαστική της Σίφνου».
Συνδυάζοντας αρχειακό υλικό, κινηματογραφική παρατήρηση και εκτενείς συνεντεύξεις, τα ντοκιμαντέρ παρουσιάζουν τη γνώση, τις τεχνικές και τις προσωπικές ιστορίες των σύγχρονων αγγειοπλαστών της Σίφνου και των εργαστηρίων τους.
Οι προβολές αφορούν τους αγγειοπλάστες:
- Αντώνη και Γιάννη Ατσώνιου
- Γεώργιο Ατσώνιο
- Κώστα Δεπάστα
- Αντώνη Κ. Καλογήρου
- Φρατζέσκο Λεμονή
- Νίκο και Γιάννη Λεμπέση
- Γιάννη Ποδότη
Στο εισαγωγικό πάνελ θα συμμετάσχουν:
- Γιώργος Γαβάλας, αρχαιολόγος και επιμελητής στα νησιά Σίφνο και Σέριφο της Εφορείας Αρχαιοτήτων Κυκλάδων.
- Ιωάννα Θεοχαροπούλου, ιστορικός αρχιτεκτονικής.
- Μαρία Ναδάλη, δήμαρχος Σίφνου.
Η συζήτηση θα πραγματοποιηθεί στα ελληνικά, με συντονιστή τον Jacob Moe.
Οι «Λιθοβολούσες» στη Σέριφο
Η δεύτερη εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί την Παρασκευή 21 Αυγούστου, στις 21:00, στο Μέγα Λιβάδι Σερίφου.
Με αφορμή τη συμπλήρωση 110 χρόνων από την ιστορική απεργία των μεταλλωρύχων της Σερίφου το 1916, το Δίκτυο Αρχιπέλαγος και ο Σύλλογος Μεγάλου Λιβαδιού παρουσιάζουν την κυκλαδίτικη πρεμιέρα του πολυμεσικού δοκιμιακού φιλμ «Λιθοβολούσες», της Σοφίας Ντώνα.
Η ταινία δημιουργήθηκε στο πλαίσιο του πρότζεκτ «Εξόρυξη στις Κυκλάδες: Ψηφιακά Ίχνη» του Δικτύου Αρχιπέλαγος.
Κατά τη διάρκεια της παραμονής της στη Σέριφο τον χειμώνα του 2025, σε συνεργασία με το Kotoki Art Space, η δημιουργός μελέτησε τοπικά αρχεία και προφορικές αφηγήσεις, ανακαλύπτοντας τα ίχνη της Αικατερίνης Βαλσαμάκη, μιας γυναίκας που διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στην εξέγερση των εργατών στα ορυχεία σιδήρου του Μεγάλου Λιβαδιού.
Η ιστορία της απεργίας του 1916
Μέσα από αρχειακή έρευνα, προφορικές μαρτυρίες και οπτικές αναπαραστάσεις των τόπων και των ανθρώπων που πρωταγωνίστησαν στα γεγονότα, το φιλμ ανασυνθέτει την ιστορική απεργία του 1916, η οποία στοίχισε τη ζωή σε εννέα ανθρώπους, άφησε δεκάδες τραυματίες και αποτέλεσε σταθμό στην ελληνική εργατική ιστορία, οδηγώντας στην πρώτη εφαρμογή του οκταώρου στην Ελλάδα.
Παράλληλα, η ταινία αναδεικνύει τον καθοριστικό ρόλο των γυναικών στα γεγονότα εκείνης της περιόδου, ανοίγοντας έναν ευρύτερο διάλογο γύρω από τη συλλογική μνήμη, την εργασία, την κοινωνική ιστορία και την έμφυλη διάστασή της.
Μετά την ολοκλήρωση της προβολής θα ακολουθήσει συζήτηση με το κοινό, παρουσία της δημιουργού Σοφίας Ντώνα, δίνοντας την ευκαιρία στους θεατές να συζητήσουν για την έρευνα, τη δημιουργική διαδικασία και τη σημασία της διατήρησης της ιστορικής μνήμης.
Με τις δύο αυτές ξεχωριστές εκδηλώσεις, το Δίκτυο Αρχιπέλαγος επιχειρεί να αναδείξει δύο διαφορετικές αλλά εξίσου σημαντικές πτυχές της κυκλαδίτικης πολιτιστικής κληρονομιάς: την τέχνη της σιφνέικης κεραμικής και την ιστορία των μεταλλωρύχων της Σερίφου, συνδέοντας το παρελθόν με το παρόν μέσα από τον κινηματογράφο, τον δημόσιο διάλογο και τη δύναμη της συλλογικής μνήμης.
