Η 25η Νοεμβρίου έχει καθιερωθεί από το 1999 ως Παγκόσμια Ημέρα για την Εξάλειψη της Βίας κατά των Γυναικών, με στόχο να αναδειχθεί ένα πρόβλημα με παγκόσμια διάσταση. Η συγκεκριμένη ημέρα είχε προταθεί από γυναικείες οργανώσεις ήδη από το 1981, σε ανάμνηση της φρικτής δολοφονίας των τριών αδελφών Μιραμπάλ στη Δομινικανή Δημοκρατία, πολιτικών αγωνιστριών που δολοφονήθηκαν κατόπιν εντολής του δικτάτορα Τρουχίλο. Δυστυχώς, και στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια ακούμε καθημερινά για γυναικοκτονίες που συγκλονίζουν τη χώρα. Κάποιες γυναίκες είχαν καταγγείλει τους συντρόφους τους, ενώ άλλες φοβήθηκαν να μιλήσουν. Αρκετές διάσημες κυρίες αποφάσισαν να μιλήσουν δημοσίως για την κακοποίηση που βίωσαν, με σκοπό να ενθαρρύνουν άλλες γυναίκες να σπάσουν τη σιωπή τους και να αναζητήσουν βοήθεια.
Άννα Βίσση
Η δημοφιλής τραγουδίστρια έχει μιλήσει ανοιχτά για τη σωματική και ψυχική κακοποίηση που υπέστη σε παλαιότερες σχέσεις της. Όπως είχε δηλώσει, «Σε μία από τις σχέσεις μου ένιωσα τον τρόμο. Κατέληξε να είναι επικίνδυνη για τη σωματική και ψυχική μου ακεραιότητα. Από ένα σημείο και μετά παρέμεινα καταστρώνοντας το σχέδιο απόδρασης, πώς θα καταφέρω να αποδιώξω τον φόβο και να φύγω. Είχα φτάσει σ’ εκείνο το σημείο που δεν αναγνώριζα τον εαυτό μου». Η Βίσση επισημαίνει ότι η αλλοτρίωση στις σχέσεις μπορεί να είναι βαθιά και αθέατη. «Συμβαίνει όταν το ‘θέλω να είμαι εδώ’ αντικαθιστά το ‘δεν μπορώ να φύγω’. Μου έχει συμβεί τρεις φορές», είχε προσθέσει, θέλοντας να δείξει πως ο φόβος και η ψυχολογική πίεση μπορεί να αγγίξουν κάθε γυναίκα, ανεξαρτήτως κοινωνικού ή επαγγελματικού status.
Έλλη Στάη
Η γνωστή δημοσιογράφος Έλλη Στάη μίλησε ανοιχτά για την σεξουαλική παρενόχληση που υπέστη στον εργασιακό χώρο πριν από 35 χρόνια, σε ηλικία μόλις 21 ετών. Όπως είχε αποκαλύψει στον Αντώνη Σρόιτερ, «Μου ανέθεσε ο επικεφαλής από τις πρώτες κιόλας μέρες, παρόλο που ήμουν νέα ακόμα, να κάνω πολύ σημαντικά πράγματα, μεγάλες συνεντεύξεις. Εγώ τις έφερνα εις πέρας και ήμουν πολύ ευτυχής». Ωστόσο, η κατάσταση κλιμακώθηκε. «Μία μέρα με φώναξε στο γραφείο του να μιλήσουμε για τη δουλειά, κλείδωσε την πόρτα και μου επιτέθηκε σωματικά κατευθείαν. Είπα ‘αν δεν ξεκλειδώσετε τώρα την πόρτα, θα φωνάξω!’. Άνοιξε την πόρτα και βγήκα έξω. Το επόμενο διάστημα υπήρχε μια αποκλιμάκωση του επαγγελματικού ενδιαφέροντος». Η Στάη τόνισε τη σημασία της καταγγελίας και του να μη σιωπά κανείς, καθώς η σιωπή συντηρεί τον κύκλο της βίας.
Μαίρη Συνατσάκη
Η influencer και επιχειρηματίας Μαίρη Συνατσάκη έχει μιλήσει δημόσια στο κανάλι της στο YouTube για τις εμπειρίες της με σεξουαλική παρενόχληση. «Έχω υπάρξει τρεις φορές θύμα σεξουαλικής παρενόχλησης στη ζωή μου. Κάθε φορά που προσπαθούσα να μιλήσω, ένιωθα ντροπή», εξομολογήθηκε. Η Συνατσάκη περιέγραψε περιστατικά από την παιδική και εφηβική της ηλικία, που αναδύθηκαν πολλά χρόνια αργότερα μέσω ψυχοθεραπείας: «Το πρώτο σκηνικό έγινε όταν ήμουν 7 ή 8 χρονών και το άλλο όταν έγινα 17. Ήταν σαν έκλαμψη στο μυαλό μου, μια πληροφορία που έσκασε κατά τη διάρκεια της θεραπείας μου». Τόνισε ότι το θύμα δεν φταίει ποτέ και ότι είναι σημαντικό να μιλήσουμε και να ζητήσουμε βοήθεια.
Άννα Μαρία Βέλλη
Η Youtuber έχει μιλήσει για τη βία που υπέστη από πρώην σύντροφο, δημοσιεύοντας ακόμη και φωτογραφίες με τα σημάδια. Όπως περιγράφει, η κακοποίηση ξεκίνησε με έλεγχο του κινητού και συνεχίστηκε με χτυπήματα και περιορισμό της ελευθερίας της: «Ένα βράδυ με κλείδωσε στο δωμάτιο, άρπαξε το κινητό μου και άρχισε να ψάχνει τα ‘πειστήρια’ της παράλληλης σχέσης μου. Όταν δεν βρήκε κάτι, με ξεκλείδωσε και συνέχισε να με βρίζει. Μετά με κλώτσησε και με τράβηξε από τα μαλλιά για να με βγάλει έξω από το σπίτι». Η Βέλλη έχει μιλήσει για την εμπειρία της σε ένα TEDx, τονίζοντας την ανάγκη να σπάσει ο κύκλος της βίας και η σημασία της ψυχολογικής στήριξης.
Τάμτα
Η τραγουδίστρια Τάμτα έχει μιλήσει για την ψυχολογική βία που υπέστη σε σχέση της. «Ένιωθα φόβο να ξεφύγω από μια κατάσταση και να μην μπορώ. Καταλάβαινα ότι η σχέση δεν μου ταίριαζε, ότι ήταν λάθος, αλλά χρειάστηκε χρόνος για να συνειδητοποιήσω τι συνέβαινε. Μόλις το κατάλαβα, πάτησα γερά στα πόδια μου και πήρα τα απαραίτητα μέτρα», είχε δηλώσει. Η Τάμτα επισήμανε πως η αναγνώριση της βίας και η αυτοπροστασία είναι κρίσιμες για κάθε γυναίκα.
Rihanna
Η Rihanna έγινε γνωστή στο ευρύ κοινό και λόγω της κακοποίησης που υπέστη από τον τότε σύντροφό της, Chris Brown, το 2008. Οι φωτογραφίες με το πρησμένο μάτι και τη γρατζουνιά στα χείλη προκάλεσαν σοκ, με τον Brown να καταδικάζεται σε πέντε χρόνια φυλάκιση, 108 ημέρες κοινωνικής εργασίας και παρακολούθηση προγράμματος για ενδοοικογενειακή βία. Η περίπτωση της Rihanna αναδεικνύει τη σοβαρότητα της σωματικής κακοποίησης και την ανάγκη για νομική προστασία των θυμάτων.
Reese Witherspoon
Η Αμερικανίδα ηθοποιός περιέγραψε τη δική της εμπειρία το 2018, λέγοντας: «Τράβηξα μια γραμμή. Ένας διακόπτης γύρισε στο μυαλό μου και ήξερα ότι δεν μπορούσε να συνεχιστεί. Το ότι υπερασπίστηκα τον εαυτό μου άλλαξε ποια ήμουν σε κάθε επίπεδο. Δεν είναι καθόλου εύκολο να απομακρυνθείς από μια τέτοια σχέση».Η Witherspoon υπογράμμισε τον αντίκτυπο της κακοποίησης στην αυτοπεποίθηση και την ανάγκη για αυτοπροστασία.
Halle Berry
Η Halle Berry βίωσε τη βία από πολύ νωρίς, καθώς μεγάλωσε βλέποντας τον πατέρα της να κακοποιεί τη μητέρα της. Το 1991, η ίδια υπέστη βία από σύντροφο, με αποτέλεσμα να χάσει το 80% της ακοής της από το ένα αυτί. «Έφυγα τόσο γρήγορα που άφηνα σημάδια πίσω μου με τα λάστιχα του αυτοκινήτου. Δεν είχε ξανασυμβεί σε εμένα μέχρι τότε ούτε και έκτοτε», είχε δηλώσει. Η ιστορία της Berry δείχνει τον κύκλο της βίας που περνά από γενιά σε γενιά και τη σημασία της πρόληψης.
Charlize Theron
Η Theron σε ηλικία 15 ετών είδε τη μητέρα της να πυροβολεί και να σκοτώνει τον πατέρα της, όταν εκείνος επέστρεψε μεθυσμένος και άρχισε να πυροβολεί στο σπίτι. Η εμπειρία αυτή άφησε ανεξίτηλο σημάδι στη ζωή της και την ώθησε να μιλήσει για την ανάγκη προστασίας των θυμάτων ενδοοικογενειακής βίας.
Lady Gaga
Η Lady Gaga αποκάλυψε το 2014 ότι υπήρξε θύμα σεξουαλικής βίας σε ηλικία 19 ετών. «Όταν έχεις περάσει ένα τέτοιο τραύμα, οι συνέπειες δεν είναι άμεσες. Κάποιοι άνθρωποι το ξαναζούν μέσα στα χρόνια. Υποφέρουν όχι μόνο από συναισθηματικό και ψυχικό πόνο, αλλά και σωματικό», είχε δηλώσει. Η Gaga τονίζει πως η βία αφήνει μακροχρόνια ψυχολογικά και σωματικά τραύματα, και η στήριξη των θυμάτων είναι κρίσιμη.
