Η σύλληψη του Οδυσσέα Δήμα, αδερφού του Ολυμπιονίκη Πύρρου Δήμα, για υπόθεση που αφορά τη χορήγηση απαγορευμένων ουσιών σε αθλητές, φέρνει στο προσκήνιο ένα ιδιαίτερα σοβαρό ζήτημα: τις επιπτώσεις των αναβολικών στον ανθρώπινο οργανισμό και, κυρίως, σε παιδιά και εφήβους.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουν γίνει γνωστά για την υπόθεση, στον ανήλικο γιο του 58χρονου προπονητή είχε ανιχνευθεί οξανδρολόνη, ένα συνθετικό αναβολικό στεροειδές που περιλαμβάνεται στον κατάλογο των απαγορευμένων ουσιών του Παγκόσμιου Οργανισμού Αντιντόπινγκ (WADA).
Η συγκεκριμένη ουσία μπορεί να επηρεάσει το ορμονικό σύστημα, τη λειτουργία του ήπατος, την καρδιαγγειακή υγεία, αλλά και τη φυσιολογική ανάπτυξη ενός παιδιού. Ορισμένες από τις πιθανές επιπτώσεις της, μάλιστα, ενδέχεται να είναι μη αναστρέψιμες.
Τι είναι η οξανδρολόνη και γιατί χρησιμοποιείται
Η οξανδρολόνη ανήκει στην κατηγορία των αναβολικών ανδρογόνων στεροειδών και αποτελεί συνθετικό παράγωγο της τεστοστερόνης. Έχει χρησιμοποιηθεί στην ιατρική για συγκεκριμένες παθήσεις που σχετίζονται με την απώλεια βάρους και μυϊκής μάζας, πάντα υπό ιατρική παρακολούθηση.
Η χρήση της εκτός ιατρικού πλαισίου, με στόχο την αύξηση της μυϊκής δύναμης ή τη βελτίωση της αθλητικής απόδοσης, εγκυμονεί σημαντικούς κινδύνους. Η ουσία επηρεάζει τη σύνθεση πρωτεϊνών και την ανάπτυξη του μυϊκού ιστού, γεγονός που εξηγεί γιατί έχει χρησιμοποιηθεί παράνομα στον αθλητισμό.
Το γεγονός, ωστόσο, ότι μπορεί να ενισχύσει τη μυϊκή ανάπτυξη δεν σημαίνει πως είναι ασφαλής. Αντίθετα, η ανεξέλεγκτη χρήση αναβολικών μπορεί να προκαλέσει σοβαρές βλάβες στον οργανισμό.
Οι σοβαρές επιπτώσεις στο συκώτι και στην καρδιά
Μία από τις μεγαλύτερες ανησυχίες που σχετίζονται με τη χρήση οξανδρολόνης είναι η πιθανότητα ηπατικής βλάβης. Η ουσία έχει συνδεθεί με διαταραχές στη λειτουργία του ήπατος, χολοστατικό ίκτερο και, σε σοβαρές περιπτώσεις, με επικίνδυνες επιπλοκές.
Παράλληλα, μπορεί να μεταβάλει τα επίπεδα χοληστερόλης στο αίμα, αυξάνοντας την LDL, γνωστή ως «κακή» χοληστερόλη, και μειώνοντας την HDL, τη «καλή». Οι αλλαγές αυτές ενδέχεται να ενισχύσουν τον κίνδυνο αθηροσκλήρωσης και καρδιαγγειακών παθήσεων.
Δεν σημαίνει ότι κάθε άτομο που έχει εκτεθεί στην ουσία θα εμφανίσει απαραίτητα αυτές τις επιπλοκές. Ωστόσο, οι κίνδυνοι είναι αναγνωρισμένοι και δεν πρέπει να υποτιμώνται.
Τι μπορεί να συμβεί σε ένα παιδί που λαμβάνει αναβολικά
Το πιο ανησυχητικό στοιχείο στην περίπτωση της χορήγησης αναβολικών σε ανηλίκους είναι ότι ο οργανισμός τους βρίσκεται ακόμη σε φάση ανάπτυξης.Η οξανδρολόνη μπορεί να επιταχύνει την ωρίμανση των οστών και να οδηγήσει σε πρόωρο κλείσιμο των αυξητικών πλακών. Αυτό ενδέχεται να περιορίσει το τελικό ύψος που θα μπορούσε να αποκτήσει το παιδί ως ενήλικος.
Πρόκειται για μία από τις σοβαρότερες πιθανές επιπτώσεις, καθώς η απώλεια του αναπτυξιακού δυναμικού μπορεί να είναι μόνιμη.Επιπλέον, τα αναβολικά στεροειδή είναι δυνατόν να διαταράξουν την ορμονική ισορροπία. Στα αγόρια, η χρήση τους μπορεί να επηρεάσει τη λειτουργία των όρχεων και τη φυσιολογική παραγωγή ορμονών, με συνέπειες που ενδέχεται να εμφανιστούν τόσο κατά την εφηβεία όσο και αργότερα.
Ακμή, τριχόπτωση, διαταραχές ύπνου και προβλήματα γονιμότητας
Οι πιθανές ανεπιθύμητες ενέργειες της οξανδρολόνης δεν περιορίζονται στα εσωτερικά όργανα.Η χρήση της μπορεί να προκαλέσει έντονη ακμή, αλλαγές στη σεξουαλική λειτουργία, διαταραχές ύπνου και μεταβολές στη διάθεση.
Στους άνδρες έχουν καταγραφεί περιπτώσεις μείωσης του μεγέθους των όρχεων και διαταραχών στην παραγωγή σπερματοζωαρίων, οι οποίες ενδέχεται να επηρεάσουν τη γονιμότητα.
Στις γυναίκες μπορεί να εμφανιστούν διαταραχές της περιόδου, αυξημένη τριχοφυΐα, τριχόπτωση και βαθύτερη φωνή. Ορισμένες από αυτές τις αλλαγές, όπως η αλλοίωση της φωνής, ενδέχεται να παραμείνουν ακόμη και μετά τη διακοπή της ουσίας.
Οι προειδοποιήσεις των ειδικών
Οι κίνδυνοι της οξανδρολόνης έχουν καταγραφεί και από την Εθνική Βιβλιοθήκη Ιατρικής των ΗΠΑ, μέσω της ιατρικής πλατφόρμας MedlinePlus, η οποία προειδοποιεί για πιθανές σοβαρές βλάβες στο ήπαρ, μεταβολές στα επίπεδα χοληστερόλης και επιπτώσεις στη φυσιολογική ανάπτυξη των παιδιών.
Η υπόθεση που αφορά τον Οδυσσέα Δήμα αναδεικνύει, με ιδιαίτερα ανησυχητικό τρόπο, το ζήτημα της χρήσης απαγορευμένων ουσιών στον αθλητισμό, ειδικά όταν εμπλέκονται ανήλικοι.Η προστασία της υγείας των νεαρών αθλητών πρέπει να αποτελεί απόλυτη προτεραιότητα. Η αθλητική επίδοση δεν μπορεί να τίθεται πάνω από τη σωματική ανάπτυξη, την ορμονική ισορροπία και τη μακροχρόνια υγεία ενός παιδιού.
