Η μελατονίνη αποτελεί ένα από τα πιο διαδεδομένα συμπληρώματα ύπνου παγκοσμίως, καθώς πολλοί τη θεωρούν φυσική και ασφαλή λύση για την αντιμετώπιση της αϋπνίας ή για τη ρύθμιση του βιολογικού ρολογιού. Ωστόσο, νέα ευρήματα που παρουσιάστηκαν στο Επιστημονικό Συνέδριο της Αμερικανικής Καρδιολογικής Εταιρείας (AHA) 2025 αποκαλύπτουν ότι η μακροχρόνια χρήση της μπορεί να συνδέεται με αυξημένους κινδύνους για την καρδιά, αμφισβητώντας την εικόνα της ως απόλυτα αβλαβούς συμπληρώματος.
Της: Έπης Τρίμη
Σύμφωνα με μια προκαταρκτική παρατηρητική μελέτη, άτομα που λάμβαναν συμπληρώματα μελατονίνης για αρκετά χρόνια εμφάνισαν υψηλότερο κίνδυνο καρδιακής ανεπάρκειας και αυξημένη θνησιμότητα σε σχέση με όσους δεν τα χρησιμοποιούσαν. Η μελέτη βασίστηκε σε μακροπρόθεσμα δεδομένα υγείας από χιλιάδες ενήλικες και διαπίστωσε ότι η παρατεταμένη χρήση της μελατονίνης συσχετίστηκε με μεγαλύτερη πιθανότητα καρδιακής ανεπάρκειας και θανάτου από κάθε αιτία, ακόμη και μετά τη στατιστική προσαρμογή για παράγοντες όπως η ηλικία, το φύλο και ο τρόπος ζωής. Οι ερευνητές επισημαίνουν πως τα ευρήματα είναι παρατηρητικά και δεν αποδεικνύουν αιτιώδη σχέση, γεγονός που σημαίνει ότι η ίδια η μελατονίνη πιθανόν να μην προκαλεί άμεσα βλάβη, αλλά η μακροχρόνια χρήση της μπορεί να συνδέεται με άλλες υποκείμενες συνήθειες ή παθήσεις.
Τι είναι η μελατονίνη
Η μελατονίνη είναι μια φυσική ορμόνη που παράγεται από την επίφυση του εγκεφάλου και ρυθμίζει τον κιρκάδιο ρυθμό, δηλαδή το “εσωτερικό ρολόι” του οργανισμού. Τα συμπληρώματα μελατονίνης χρησιμοποιούνται ευρέως για την προώθηση του ύπνου, ιδίως από εργαζόμενους σε βάρδιες, ηλικιωμένους και ταξιδιώτες που αντιμετωπίζουν jet lag. Παρόλα αυτά, η ορμόνη αυτή αλληλεπιδρά και με μεταβολικές και καρδιαγγειακές λειτουργίες, γεγονός που οδηγεί τους επιστήμονες να εξετάζουν τη μακροχρόνια διατάραξη αυτών των διεργασιών ως πιθανό παράγοντα για τους κινδύνους που παρατηρούνται στους συστηματικούς χρήστες. Αν και η μελατονίνη μπορεί να βοηθήσει βραχυπρόθεσμα στη ρύθμιση του ύπνου, η καθημερινή χρήση της για παρατεταμένες περιόδους ενδέχεται να επηρεάζει την αρτηριακή πίεση, τη φλεγμονώδη απόκριση και τη λειτουργία της καρδιάς, τομείς που οι ερευνητές τονίζουν πως απαιτούν περαιτέρω διερεύνηση.
Οι ειδικοί υγείας υπογραμμίζουν ότι τα ευρήματα είναι πρώιμα και δεν πρέπει να προκαλούν ανησυχία σε όσους κάνουν περιστασιακή χρήση. Ωστόσο, επισημαίνουν πως η μακροχρόνια χρήση θα πρέπει να γίνεται με προσοχή και πάντα υπό ιατρική καθοδήγηση, ιδιαίτερα σε άτομα με προϋπάρχουσες καρδιακές παθήσεις ή όσους λαμβάνουν φάρμακα που επηρεάζουν την πίεση ή τον ύπνο. Συνιστάται η μελατονίνη να χρησιμοποιείται μόνο για βραχυπρόθεσμα προβλήματα ύπνου και να αποφεύγονται υψηλές δόσεις, καθώς η μεγαλύτερη ποσότητα δεν σημαίνει καλύτερη αποτελεσματικότητα.
Η περιστασιακή χρήση μελατονίνης για ταξίδια ή παροδική αϋπνία θεωρείται ασφαλής για τους περισσότερους ανθρώπους, όμως η τακτική λήψη μπορεί να επηρεάσει τη φυσική παραγωγή της ορμόνης από το σώμα, μειώνοντάς την με την πάροδο του χρόνου. Αντί για μακροχρόνια εξάρτηση από συμπληρώματα, οι ειδικοί προτείνουν συμπεριφορικές στρατηγικές για τη βελτίωση του ύπνου, όπως η διατήρηση σταθερού προγράμματος ύπνου, η αποφυγή οθονών πριν τον ύπνο και η δημιουργία ενός σκοτεινού, ήσυχου και δροσερού περιβάλλοντος.
Οι ερευνητές σχεδιάζουν να δημοσιεύσουν τα πλήρη αποτελέσματα της μελέτης μετά το Συνέδριο της AHA, τονίζοντας πως προς το παρόν τα ευρήματα πρέπει να θεωρούνται προκαταρκτικά. Παρ’ όλα αυτά, η πρώιμη αυτή έρευνα ανοίγει σημαντική συζήτηση για την ασφάλεια της μακροχρόνιας χρήσης της μελατονίνης, υπογραμμίζοντας ότι, ενώ παραμένει πολύτιμη για βραχυπρόθεσμη υποστήριξη του ύπνου, η παρατεταμένη λήψη της μπορεί να σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο καρδιακής ανεπάρκειας και θνησιμότητας. Για όσους τη χρησιμοποιούν τακτικά, η ιατρική συμβουλή πριν τη συνέχιση της χρήσης είναι απαραίτητη.
