«Η Μελίνα είναι μια θεά μέσα στην οποία βρίσκει ησυχία ο Διάβολος». Με αυτά τα λόγια μιλούσε για εκείνη ο Ζυλ Ντασέν, ο άνθρωπος που στάθηκε δίπλα της ως σύντροφος ζωής, συνοδοιπόρος στην τέχνη και μάρτυρας της πιο βαθιάς της ευαισθησίας. Ο σπουδαίος σκηνοθέτης, γεννημένος σαν σήμερα, 18 Δεκεμβρίου 1911, υπήρξε ο δεύτερος σύζυγος της Μελίνας Μερκούρη και ο άντρας που, όπως η ίδια είχε πει, «της έμαθε πώς να κλαίει».
Ο Ζυλ Ντασέν ήταν Αμερικανός σκηνοθέτης, ηθοποιός και σεναριογράφος του θεάτρου και του κινηματογράφου. Έζησε και δημιούργησε για πολλά χρόνια στη Γαλλία και στην Ελλάδα, χώρα με την οποία ταυτίστηκε απόλυτα μετά τον γάμο του με τη Μελίνα. Θεωρούσε τον εαυτό του Έλληνα, συχνά έλεγε πως «ήμουν Έλληνας πριν γνωρίσω τη Μελίνα» και προς το τέλος της ζωής του τιμήθηκε ως επίτιμος Έλληνας πολίτης, ως ύψιστη αναγνώριση της πολιτιστικής του προσφοράς.
Η «Στέλλα» και η μοιραία συνάντηση στις Κάννες
Στις 21 Νοεμβρίου 1955 έκανε πρεμιέρα η θρυλική ταινία «Στέλλα», με πρωταγωνίστρια τη Μελίνα Μερκούρη και συμπρωταγωνιστή τον Γιώργο Φούντα. Η ταινία προκάλεσε σφοδρές αντιδράσεις, καθώς συγκρούστηκε μετωπικά με τα συντηρητικά ήθη της εποχής. Παρ’ όλα αυτά, γνώρισε τεράστια επιτυχία, ξεπέρασε τα ελληνικά σύνορα και άνοιξε τον δρόμο της Μελίνας προς τη διεθνή αναγνώριση.
Η «Στέλλα» ήταν και η αφορμή για τη μοιραία γνωριμία της με τον Ζυλ Ντασέν. Η ταινία προβλήθηκε στο 8ο Φεστιβάλ Κανών το 1955, απέσπασε Χρυσή Σφαίρα Καλύτερης Ξένης Ταινίας και ήταν υποψήφια για Όσκαρ ενδυματολογίας. Εκεί, μέσα στη λάμψη του φεστιβάλ, γεννήθηκε ένας έρωτας που έμελλε να αλλάξει τη ζωή και των δύο.
Η ίδια η Μελίνα είχε περιγράψει με μοναδικό τρόπο εκείνη τη στιγμή: «Ο Ντασέν με γνώρισε στην οθόνη. Ο Κακογιάννης τον παρακάλεσε να έρθει στην προβολή της “Στέλλας”. Εκείνη την εποχή ήταν το πιο φανταχτερό πλάσμα του φεστιβάλ λόγω του μακαρθισμού. Όταν τελείωσε η ταινία, είδα έναν άνθρωπο με πολύ γαλάζια μάτια να πηδάει σαν αθλητής τα καθίσματα και να μας παίρνει αγκαλιά, τον Φούντα κι εμένα. “Τι ωραία που περπατάτε”, μου είπε, “τι ωραία που γελάτε”. Ήταν ο άνθρωπος που θα με μάθαινε πώς να κλαίω…».
Τα δάκρυα που έγιναν έρωτας ζωής
Η Μελίνα Μερκούρη δεν κέρδισε τότε το βραβείο καλύτερης ηθοποιού. Η απογοήτευση ήταν μεγάλη και εκείνη κρύφτηκε για να μην τη δει κανείς να κλαίει. Τότε, ο Ζυλ Ντασέν την πλησίασε και της είπε πως άξιζε πολύ περισσότερα.
«Δεν μπορούσα να χαμογελάσω. Κρύφτηκα σε μια γωνιά για να μην βλέπει κανείς τα δάκρυά μου. “Έχει τόση σημασία το βραβείο;” με ρώτησε. Τον μίσησα. Εκείνος μπορούσε να μιλάει – είχε πάρει το βραβείο καλύτερου σκηνοθέτη. “Αξίζεις πολύ περισσότερα απ’ αυτό”, μου είπε. Με φίλησε στο μάγουλο κι έφυγε». Εκεί, μέσα στα δάκρυα και την απογοήτευση, γεννήθηκε ένας από τους πιο θρυλικούς έρωτες του παγκόσμιου πολιτισμού. Ένας έρωτας παθιασμένος, δημιουργικός, βαθιά πολιτικός και απόλυτα ανθρώπινος, που κράτησε μέχρι το τέλος της ζωής τους και άφησε ανεξίτηλο αποτύπωμα στην ιστορία της τέχνης και της Ελλάδας.
