Σχεδόν σε κάθε σπίτι με μια παιχνιδιάρα γατούλα επαναλαμβάνεται η ίδια σκηνή. Το ακριβό παιχνίδι που πήραμε για την ψιψίνα μας μένει ανέγγιχτο, ενώ το άδειο χαρτόκουτο γίνεται αυτομάτως το κέντρο του κόσμου της.
Της: Έπης Τρίμη
Επίσης, μια χάρτινη σακούλα στο πάτωμα μεταμορφώνεται σε φωλιά, κρυψώνα ή παρατηρητήριο της γούνινης φίλης μας. Αυτό που συχνά αντιμετωπίζουμε με χιούμορ γιατί ως εικόνα είναι χαριτωμένο δεν είναι παραξενιά. Στην πραγματικότητα πρόκειται για μια βαθιά ριζωμένη συμπεριφορά, δεμένη με την ψυχική ισορροπία και την ευζωία της γάτας. Κατανοώντας το «γιατί», μπορούμε να γίνουμε πιο συνειδητοί και πιο φιλόζωοι κηδεμόνες δίνοντας χαρά σε συνδυασμό με την απαιτούμενη ασφάλεια που χρειάζεται το γατόνι μας.
Γιατί οι γάτες νιώθουν την ανάγκη της προστασίας
Οι γάτες είναι μοναχικοί θηρευτές. Στη φύση χρειάζονται σημεία όπου μπορούν να αποσυρθούν, να παρατηρήσουν και να αποφασίσουν οι ίδιες πότε και πώς θα δράσουν. Ένα κουτί προσφέρει ακριβώς αυτό: όρια, σκιά, και ορατότητα προς τα έξω. Από εκεί μέσα η γάτα νιώθει προστατευμένη χωρίς να αποκόπτεται από το περιβάλλον της.
Η αίσθηση ελέγχου μειώνει παράλληλα το στρες. Όταν μια γάτα έχει την επιλογή να κρυφτεί, συνεχίζει να παρατηρεί το περιβάλλον της αλλά με τους δικούς της όρους.
Γιατί λατρεύουν τα κουτιά
Το χαρτόνι λειτουργεί ως φυσικό μονωτικό. Κρατά τη θερμότητα του σώματος και κόβει τα ρεύματα αέρα. Οι γάτες, που προτιμούν θερμότερα σημεία για ξεκούραση, βρίσκουν στα κουτιά ένα μικρό, ζεστό καταφύγιο. Δεν είναι τυχαίο ότι θα διαλέξουν το κουτί ακόμα κι αν δίπλα υπάρχει άνετος καναπές.
Ένα κουτί δεν είναι απλώς μέρος για ύπνο. Από μέσα η γάτα μπορεί να παρακολουθεί, να κρύβεται, να πετάγεται αιφνιδιαστικά. Το ίδιο ισχύει και για τις χάρτινες σακούλες. Ο ήχος, η υφή και η κίνησή της ενεργοποιούν την περιέργεια και το ένστικτο του κυνηγιού. Με ελάχιστο κόστος, το περιβάλλον γίνεται πλούσιο σε ερεθίσματα, κάτι εξαιρετικά σημαντικό για γάτες που ζουν αποκλειστικά σε εσωτερικούς χώρους.
Κρυψώνα δεν σημαίνει αντικοινωνικότητα
Όταν μια γάτα μπαίνει σε κουτί, κάποιοι θεωρούν ότι «δεν θέλει παρέα». Στην πραγματικότητα, η δυνατότητα απόσυρσης είναι ένδειξη ψυχικής υγείας. Μια γάτα που ξέρει ότι μπορεί να απομακρυνθεί όποτε χρειαστεί, συχνά γίνεται πιο ήρεμη και πιο κοινωνική στις στιγμές που επιλέγει να βγει.
Η Sarah Ellis, ειδική στη συμπεριφορά γάτας και επικεφαλής για την ευημερία αιλουροειδών στον οργανισμό International Cat Care στο Ηνωμένο Βασίλειο, τονίζει ότι οι κρυψώνες αποτελούν βασική τους ανάγκη. Σύμφωνα με την ίδια, ακόμη και ένα απλό χαρτόκουτο μπορεί να μειώσει αισθητά το στρες μιας γάτας σε καθημερινές καταστάσεις.
Ο John Bradshaw, ερευνητής της σχέσης ανθρώπου–ζώου και επί χρόνια συνεργάτης του Πανεπιστημίου του Μπρίστολ, εξηγεί ότι πολλά προβλήματα συμπεριφοράς στις γάτες ξεκινούν όταν χάνουν την αίσθηση ελέγχου του χώρου τους. Ένα κουτί, όσο απλό κι αν φαίνεται, επαναφέρει αυτόν τον έλεγχο.
Τέλος, η Claudia Vinke, συμπεριφορική βιολόγος που δραστηριοποιείται στην Ολλανδία, έχει δείξει μέσα από μελέτες σε καταφύγια ότι οι γάτες με πρόσβαση σε κουτιά προσαρμόζονται πιο γρήγορα και εμφανίζουν λιγότερα σημάδια στρες τις πρώτες κρίσιμες ημέρες.
Τι πρέπει να προσέχει ένας υπεύθυνος κηδεμόνας
Η αγάπη για κουτιά και σακούλες επιβάλει να είμαστε ιδιαιτέρως προσεκτικοί κηδεμόνες.
-
Προτιμάμε χάρτινες σακούλες και κόβουμε τα χερούλια για να μην παγιδευτεί το κεφάλι της γάτας.
-
Αποφεύγουμε πλαστικές σακούλες, λόγω κινδύνου ασφυξίας.
-
Στα κουτιά αφαιρούμε ταινίες και συρραπτικά και ανοίγουμε μία με δύο «εξόδους» για να νιώθει ασφαλής.
Για εμάς, ένα κουτί δεν λέει απολύτως τίποτα καθώς τις περισσότερες φορές το πετάμε. Για τη γάτα όμως είναι μια φωλίτσα που λατρεύει. Είναι ένας μικρός κόσμος όπου μπορεί να είναι ο εαυτός της. Η φιλοζωία συχνά δεν κρύβεται σε μεγάλες χειρονομίες, αλλά σε απλές πράξεις κατανόησης. Αφήνοντας ένα κουτί στο πάτωμα και σεβόμενοι τη χρήση του, δεν κάνουμε απλώς τη γάτα μας χαρούμενη· της δείχνουμε ότι αναγνωρίζουμε τις ανάγκες της και μοιραζόμαστε την επιθυμία και τη φύση της. Μια χαρούμενη και ευτυχισμένη γατούλα είναι η καλύτερη επιβράβευση ενός γατογονιού.
