Έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 85 ετών ο πολυβραβευμένος Χιλιανός ντοκιμαντερίστας Πατρίσιο Γκουσμάν, ο οποίος αφιέρωσε μεγάλο μέρος του έργου του στην καταγραφή της ιστορίας και των πολιτικών αναταράξεων της πατρίδας του.
Ο Γκουσμάν πέθανε στο Παρίσι, όπου ζούσε για πολλά χρόνια μετά την εξορία του από τη Χιλή.
Γεννήθηκε στις 11 Αυγούστου 1941 στο Σαντιάγο και ξεκίνησε να ασχολείται με τον κινηματογράφο μέσα από πειραματικές ταινίες μικρού μήκους 16 χιλιοστών, όπως τα «Viva la libertad» (1965) και «Electroshow» (1966). Παράτησε τις σπουδές του στο Πανεπιστήμιο της Χιλής για να σπουδάσει κινηματογράφο στην Επίσημη Σχολή Κινηματογράφου της Μαδρίτης, από την οποία αποφοίτησε το 1967.
Ο Γκουσμάν βρήκε κινηματογραφικό ενδιαφέρον στη σοσιαλιστική κυβέρνηση του Σαλβαδόρ Αλιέντε και επέστρεψε στη Χιλή για να καταγράψει με την κάμερά του την πολιτική πραγματικότητα της εποχής.
Μετά το στρατιωτικό πραξικόπημα του 1973, συνελήφθη και αντιμετώπισε αρκετές απειλές θανάτου, γεγονός που οδήγησε στην εξορία του στην Κούβα, όπου άρχισε να μοντάρει το υλικό που είχε ήδη γυρίσει.
Από αυτή την εμπειρία δημιουργήθηκε η εμβληματική τριλογία ντοκιμαντέρ «Η Μάχη της Χιλής» (1975-1979), ένα σημαντικό κινηματογραφικό έργο για την απεικόνιση της ταραγμένης πολιτικής περιόδου στη χώρα. Τα δύο πρώτα μέρη της τριλογίας συμμετείχαν στο Δεκαπενθήμερο των Σκηνοθετών των Καννών το 1975 και το 1976, αντίστοιχα.
Ο Γκουσμάν συνέχισε να στρέφει το βλέμμα του στην ιστορία και την πολιτική της χώρας του. Με περισσότερο στοχαστική ματιά δημιούργησε αργότερα μια ακόμη γνωστή τριλογία, που περιλαμβάνει τα «Nostalgia for the Light» (2010), «The Pearl Button» (2015) και «The Cordillera of Dreams» (2019).
Το «Nostalgia for the Light» εξετάζει τις μακροχρόνιες συνέπειες της δικτατορίας του Αουγούστο Πινοσέτ, ενώ το «The Pearl Button» πραγματεύεται τη μοίρα των ιθαγενών πληθυσμών και των θυμάτων της δικτατορίας. Το «The Cordillera of Dreams» επικεντρώνεται επίσης στη Χιλή και στη σχέση του σκηνοθέτη με την πατρίδα του.
Το «The Pearl Button» έκανε πρεμιέρα στο Φεστιβάλ Βερολίνου, όπου κέρδισε το Βραβείο Σεναρίου, ενώ το «The Cordillera of Dreams», που έκανε πρεμιέρα στις Κάννες, ήταν υποψήφιο για Βραβείο Σεζάρ Καλύτερου Ντοκιμαντέρ.
Η τελευταία ταινία του ήταν το «My Imaginary Country», που κυκλοφόρησε το 2022.
Ο Πατρίσιο Γκουσμάν αφήνει πίσω του ένα κινηματογραφικό έργο βαθιά συνδεδεμένο με τη μνήμη, την ιστορία και τις πολιτικές περιπέτειες της Χιλής.
