Εξήντα χρόνια συμπληρώνονται από την κυκλοφορία της εμβληματικής ταινίας «Κατηγορώ Τους Ανθρώπους», σε σκηνοθεσία του Ντίνου Δημόπουλου, με πρωταγωνιστή τον Νίκο Κούρκουλο, και η Φίνος Φιλμ τίμησε την επέτειο με μια ξεχωριστή ανάρτηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Της: Έπης Τρίμη
Αν και έδωσε εξετάσεις στο Πολυτεχνείο με στόχο να γίνει πολιτικός μηχανικός, ακολουθώντας την επιθυμία του πατέρα του, τελικά δεν μπήκε καν στη διαδικασία να ενημερωθεί για τα αποτελέσματα. Έχοντας ήδη αποφασίσει να ακολουθήσει την υποκριτική, αναζήτησε τον Μάνο Κατράκη, ο οποίος στάθηκε στο πλευρό του ως μέντορας και τον καθοδήγησε κατάλληλα για τις εισαγωγικές εξετάσεις στη Δραματική Σχολή του Εθνικού Θεάτρου, όπου και πέτυχε.
Κατά τη διάρκεια των σπουδών του, απέκτησε σημαντικές γνώσεις και εμπειρίες, έχοντας δίπλα του σπουδαίους δασκάλους όπως ο Δημήτρης Ροντήρης, η Κατίνα Παξινού, ο Στέλιος Βόκοβιτς και ο Άγγελος Τερζάκης, που συνέβαλαν καθοριστικά στη διαμόρφωση της μετέπειτα πορείας του.
Στον επίσημο λογαριασμό της εταιρείας στο Instagram δημοσιεύτηκε ένα βίντεο με χαρακτηριστικές σκηνές από το δικαστικό δράμα, συνοδευόμενο από λεζάντα που αναδεικνύει τη σημασία της ταινίας.
Όπως επισημαίνεται: «Εξήντα χρόνια “Κατηγορώ Τους Ανθρώπους”. Ένα από τα πιο σπουδαία δικαστικά δράματα του ελληνικού κινηματογράφου, η ταινία που ανέβασε τον Νίκο Κούρκουλο στο απόλυτο βάθρο του σταρ, χαράζοντας ανεξίτηλα τον ρόλο του αδέκαστου εισαγγελέα στη συλλογική μνήμη. Με σκηνοθεσία του Ντίνου Δημόπουλου, σενάριο του Νίκου Φώσκολου και μια υποδειγματική ερμηνευτική καθοδήγηση, το φιλμ ισορροπεί μοναδικά ανάμεσα στην αστυνομική πλοκή και την ανθρώπινη τραγωδία, ανεβάζοντας τον Κούρκουλο εκεί όπου τον λάτρεψαν άνδρες και γυναίκες: ως σύμβολο ήθους, γοητείας και εσωτερικής σύγκρουσης».
View this post on Instagram
Στην ίδια ανάρτηση γίνεται ιδιαίτερη αναφορά και στο εξαιρετικό καστ: «Πλάι του, ένα σύνολο εξαιρετικών ηθοποιών: Μάνος Κατράκης, Τζένη Ρουσσέα, Φλωρέττα Ζάννα, Γιάννης Βόγλης, Σπύρος Καλογήρου, Άγγελος Αντωνόπουλος και πολλοί άλλοι που απογείωσαν κάθε σκηνή. Η φωτογραφία του Νίκου Καβουκίδη και η μουσική του Γιάννη Μαρκόπουλου ολοκληρώνουν αυτό το σκοτεινό και καθηλωτικό κινηματογραφικό κόσμημα. Μια ταινία που κατηγορεί τους ανθρώπους, αλλά τελικά μιλά για την ψυχή τους».
Νίκος Κούρκουλος: Τα δύσκολα παιδικά χρόνια
Ο μεγάλος Έλληνας ηθοποιός, ο Νίκος Κούρκουλος, μεγάλωσε σε μια πολύτεκνη οικογένεια, ως το δεύτερο από τα τέσσερα παιδιά. Ο πατέρας του εργαζόταν ως κουρέας, ενώ ο ίδιος από μικρή ηλικία έκανε διάφορες δουλειές για να βοηθήσει οικονομικά.
Παράλληλα, φοιτούσε σε νυχτερινό γυμνάσιο, αποδεικνύοντας την επιμονή και τη φιλοδοξία του.
Όπως είχε δηλώσει: «Έχω δουλέψει στου Ελευθερουδάκη το χρυσοχοείο, στη Βιοχρώμ, στου Βελισσαρόπουλου το υφαντουργείο. Και τι δεν έχω κάνει! Εκεί στου Βελισσαρόπουλου δούλευα στον αργαλειό, φτιάχναμε διπλόφαρδα σεντόνια».
Από το ποδόσφαιρο στην υποκριτική
Στα νεανικά του χρόνια υπήρξε ποδοσφαιριστής στον Παναθηναϊκό, πριν στραφεί – σχεδόν τυχαία – στην υποκριτική.
Σπούδασε στη Δραματική Σχολή του Εθνικού Θεάτρου, δίπλα στον Μάνο Κατράκη, και αποφοίτησε το 1958. Η πρώτη του θεατρική εμφάνιση έγινε στο έργο «Η κυρία με τις καμέλιες» με τον θίασο Λαμπέτη – Χορν.
Το θέατρο
Μετά την αποφοίτησή του από τη Δραματική Σχολή, ο Νίκος Κούρκουλος έκανε το θεατρικό του ξεκίνημα τη σεζόν 1958-59, παίζοντας δίπλα στην Έλλη Λαμπέτη και τον Δημήτρης Χορν στο έργο «Η Κυρία με τις Καμέλιες» του Αλέξανδρος Δουμάς. Την επόμενη χρονιά εντάχθηκε στον θίασο της Έλσα Βεργή, όπου ξεχώρισε με την ερμηνεία του στο «Νίκη Χωρίς Φτερά», κερδίζοντας θετικές κριτικές. Σημαντική υπήρξε και η παρουσία του στο έργο «Η Μικρή μας Πόλη» (1961-62), σε σκηνοθεσία του Μάριος Πλωρίτης.
Τη σεζόν 1963-64 συνεργάστηκε με την Τζένη Καρέζη στην παράσταση «Η Γειτονιά των Αγγέλων» του Ιάκωβος Καμπανέλλης, με μουσική του Μίκης Θεοδωράκης. Αν και η παράσταση δεν σημείωσε επιτυχία, αντικαταστάθηκε γρήγορα από το έργο «Δεσποινίς Διευθυντής», στο θέατρο Ρεξ.
Μέσα σε λίγα χρόνια, καθιερώθηκε ως κορυφαίος πρωταγωνιστής, συμμετέχοντας σε σπουδαίες παραγωγές όπως ο «Ιούλιος Καίσαρ» του Ουίλιαμ Σαίξπηρ, δίπλα στον Μάνος Κατράκης, καθώς και στα έργα «Να ντύσουμε τους γυμνούς» του Λουίτζι Πιραντέλο και «Ο Πύργος» του Φραντς Κάφκα.
Το 1967 ταξίδεψε στις ΗΠΑ, όπου συμμετείχε στο μιούζικαλ «Illya Darling», βασισμένο στην ταινία «Ποτέ την Κυριακή», των Ζυλ Ντασέν και Μελίνα Μερκούρη. Η παράσταση γνώρισε μεγάλη επιτυχία στο Μπρόντγουεϊ, με 320 παραστάσεις και υποψηφιότητες για βραβεία Tony.
Το 1972 δημιούργησε τον δικό του θίασο και το 1974 ίδρυσε το Θέατρο Κάππα στην Κυψέλη. Εκεί παρουσίασε σημαντικά έργα όπως «Τάνγκο», «Όπερα της Πεντάρας», «Γλάρος», «Ψηλά από τη Γέφυρα» και «Στη Φωλιά του Κούκου», εδραιώνοντας την παρουσία του στο ποιοτικό θέατρο.
Υπηρέτησε και το αρχαίο δράμα, συμμετέχοντας στην Αρχαίο Θέατρο Επιδαύρου με έργα όπως ο «Ορέστης», ο «Οιδίποδας Τύραννος» και ο «Φιλοκτήτης», που αποτέλεσε και την τελευταία του θεατρική εμφάνιση το 1991.
Από το 1995 έως το 2007, διετέλεσε καλλιτεχνικός διευθυντής του Εθνικό Θέατρο, συμβάλλοντας καθοριστικά στην ανάπτυξή του. Δημιούργησε σημαντικούς θεσμούς όπως το «Παιδικό Στέκι», τη «Διεθνή Σκηνή», την «Πειραματική Σκηνή» και αναβάθμισε τη Δραματική Σχολή.
Ο κινηματογράφος
Η κινηματογραφική του πορεία ξεκίνησε το 1957 με μικρό ρόλο στην ταινία «Ο Μπαρμπαγιάννης ο Κανατάς», ενώ εμφανίστηκε και στο «Τελευταίο Ψέμμα» του Μιχάλης Κακογιάννης. Η μεγάλη του ευκαιρία ήρθε όταν ο Γιάννης Δαλιανίδης τον επέλεξε για τον πρωταγωνιστικό ρόλο στον «Κατήφορο» (1961), δίπλα στη Ζωή Λάσκαρη.
Από εκεί και πέρα, καθιερώθηκε ως ένας από τους πιο δημοφιλείς ζεν πρεμιέ του ελληνικού κινηματογράφου, με έντονη παρουσία σε κοινωνικά και δραματικά έργα. Συνεργάστηκε στενά με τη Φίνος Φιλμ, συμμετέχοντας σε 16 ταινίες.
Ανάμεσα στις σημαντικότερες δουλειές του ξεχωρίζουν οι ταινίες «Λόλα», «Το Χώμα Βάφτηκε Κόκκινο» (υποψήφια για Όσκαρ), «Κατηγορώ τους Ανθρώπους», «Κοινωνία Ώρα Μηδέν», καθώς και οι «Ορατότης Μηδέν» και «Κατάχρησις Εξουσίας».
Συμμετείχε επίσης σε διεθνείς παραγωγές όπως «Casablan», «Games of Desire» και «Bandits in Rome», χωρίς όμως μεγάλη απήχηση.
Το 1974, με την ταινία «Η Δίκη των Δικαστών», ολοκλήρωσε τη συνεργασία του με τη Φίνος Φιλμ. Στη συνέχεια εμφανίστηκε σε λίγες ακόμα ταινίες, όπως «Ένα γελαστό απόγευμα», «Έξοδος Κινδύνου» και «Το Φράγμα», πριν αποσυρθεί από τον κινηματογράφο για να αφοσιωθεί στο θέατρο.
Η μοναδική του εμφάνιση στην τηλεόραση ήταν το 1992 στη σειρά «13ο Κιβώτιο».
Νίκος Κούρκουλος: Η τραγωδία με τον αδελφό του στη θάλασσα
Σε ηλικία 18 ετών, ο Κούρκουλος βίωσε μια βαθιά προσωπική τραγωδία, όταν ο αδελφός του Σπύρος, τρίτος πλοίαρχος, χάθηκε σε ναυάγιο ανοιχτά της Βενεζουέλας.
Σύμφωνα με μαρτυρίες, το πλοίο χτυπήθηκε από τυφώνα και κόπηκε στα δύο. Αν και αρχικά κάποιοι σώθηκαν, πολλοί δεν εντοπίστηκαν ποτέ.
Ο ίδιος είχε εξομολογηθεί: «Ήμουν το δεύτερο παιδί. Το νούμερο που, έτσι πιστεύω, είναι το πιο δυνατό τις περισσότερες φορές. Είναι η άμιλλα που αναπτύσσεται στο δευτερότοκο παιδί. Γεννιέται με το στίγμα, ότι ποτέ δεν θα γίνει πρώτο… ως παιδί ζει πάντα για να ξεπεράσει τον πρώτο αδελφό του. Εγώ τουλάχιστον, με αυτό βασανιζόμουν. Και εκεί ήταν ο αγώνας, εκεί έδινα τη μάχη. Ήμουν ένα παιδί που έβγαλε νυχτερινό γυμνάσιο, επειδή ήθελε να αποδείξει ότι «εγώ μπορώ να σπουδάζω και να φέρνω και λεφτά στο σπίτι». Πήγα, δούλεψα, πήγα και στο νυχτερινό γυμνάσιο και όλα τα λεφτά πήγαιναν στο σπίτι. Βέβαια, όλα αυτά δεν είχαν να κάνουν με τον αδελφό μου… Ο πρώτος αδελφός μου, ο Σπύρος, ήταν ένα εξαίρετο παιδί, το καλύτερο παιδί ή αν θέλεις, πολύ καλύτερο παιδί από μένα… Μετά από κάποια χρόνια, ένιωσα τύψεις για τη συμπεριφορά μου απέναντί του, και κάποια στιγμή του είπα: «Ποτέ δεν θα συγχωρήσω στον εαυτό μου, που σου φέρθηκα έτσι σαν πιτσιρικάς». Τον είχα πει κάποτε «χαραμοφάη». Είναι πολύ σκληρά τα παιδιά. Μερικές φορές είναι κακά πολύ. Ο αδελφός μου σπούδαζε, αλλά εγώ δεν καταλάβαινα τότε. Αυτός πήγαινε στη Σχολή Εμποροπλοιάρχων, άρα χαραμοφάης, ενώ εγώ ήμουν ο δουλευταράς, που πήγαινε και στο νυχτερινό…»
Νίκος Κούρκουλος: Το δεύτερο χτύπημα
Η μοίρα επιφύλασσε ακόμη ένα τραγικό γεγονός, καθώς ο τρίτος αδελφός, Στέφανος, έχασε τη ζωή του σε εργατικό δυστύχημα, πέφτοντας από ταράτσα οικοδομής.
Η έντονη συναισθηματική φόρτιση του ηθοποιού στην ταινία «Ορατότης Μηδέν» λέγεται πως συνδέεται με αυτή την απώλεια.
Οι γάμοι και η οικογένειά του
Ο πρώτος μεγάλος έρωτας του Κούρκουλου ήταν η Μελίτα Κουτσογιάννη, με την οποία απέκτησε δύο παιδιά: τον Άλκη Κούρκουλο και τη Μελίτα Κούρκουλου.
Το ζευγάρι χώρισε το 1987, διατηρώντας όμως άριστες σχέσεις.
Το 2003 παντρεύτηκε τη Μαριάννα Λάτση, με την οποία απέκτησε άλλα δύο παιδιά, την Εριέττα Κούρκουλου-Λάτση και τον Φίλιππο Κούρκουλο-Λάτση.
View this post on Instagram
Το τέλος μιας σπουδαίας πορείας
Το 2001 διαγνώστηκε με καρκίνο στο ρινοφάρυγγα, ωστόσο παρέμεινε ενεργός και αφοσιωμένος στο Εθνικό Θέατρο.
Ο Νίκος Κούρκουλος έφυγε από τη ζωή στις 30 Ιανουαρίου 2007 και κηδεύτηκε στο νεκροταφείο Ζωγράφου, στη γειτονιά όπου μεγάλωσε, αφήνοντας πίσω του μια ανεκτίμητη καλλιτεχνική κληρονομιά.
