Θύμα της λογοκρισίας της Χούντας παραλίγο να πέσει το εμβληματικό «Ζεϊμπέκικο», ένα από τα πιο γνωστά τραγούδια του Διονύση Σαββόπουλου, ο οποίος έφυγε χθες από τη ζωή σε ηλικία 81 ετών.
Ο σπουδαίος δημιουργός, που εμφανίστηκε στη μουσική σκηνή τη δεκαετία του ’60, βρέθηκε αντιμέτωπος με τη λογοκρισία της δικτατορίας των συνταγματαρχών. Οι τότε αρχές έκριναν ότι το τραγούδι του περιείχε «ανατρεπτικά νοήματα», όπως αποκαλύπτουν τα έγγραφα που δημοσίευσαν τα Γενικά Αρχεία του Κράτους (ΓΑΚ) για να τιμήσουν τη μνήμη του.
Σύμφωνα με τα επίσημα αρχεία, το «Ζεϊμπέκικο» είχε απορριφθεί από την Πρωτοβάθμια Επιτροπή Ελέγχου Μουσικών Τεμαχίων της Γενικής Γραμματείας Τύπου και Πληροφοριών. Η παρτιτούρα του τραγουδιού έφερε τη σφραγίδα «Απορρίπτεται», ενώ στο φύλλο με τους στίχους σημειώνεται χαρακτηριστικά:
«Απερρίφθη υπό της πρωτοβαθμίου επιτροπής διότι δεν συνεμορφώθη με τας υποδείξεις της Επιτροπής και περιέχει ανατρεπτικά νοήματα».
Το Δελτίο Ελέγχου αποκαλύπτει μάλιστα ποιες φράσεις θεωρήθηκαν “επικίνδυνες”. Η επιτροπή ζήτησε να τροποποιηθεί ή να αφαιρεθεί ο στίχος «ο πατέρας μου ο Μπάτης ήρθε από τη Σμύρνη … όσοι αγαπούνε το βρώμικο ψωμί», καθώς και –με οριακή μειοψηφία– οι στίχοι «Ώσπου οι τροχιές μας συναντούνε τις βασικές σου τις Αρχές».
Ωστόσο, η τελική απόφαση ανέτρεψε την αρχική κρίση:
«Εντολή κ. Γενικού: Να εγκριθεί ως έχει, άνευ βελτιώσεων. 23/10/72», αναφέρεται χαρακτηριστικά, με αποτέλεσμα το τραγούδι να κυκλοφορήσει κανονικά και να γραφτεί στη μουσική ιστορία.
Στην ανάρτησή τους, τα ΓΑΚ υπενθυμίζουν ότι ο Διονύσης Σαββόπουλος, συνδυάζοντας μοναδικά την ελληνική παράδοση με το δυτικό ροκ, έδωσε φωνή σε μια ολόκληρη γενιά. Μίλησε για την ελευθερία, την έκφραση και την αντίσταση μέσα σε μια εποχή σκοτεινή.
Όπως σημειώνουν:
«Τα τραγούδια του Σαββόπουλου εκφράζουν τη νεανική κουλτούρα και το πνεύμα της ελεύθερης σκέψης απέναντι στη ζοφερή πραγματικότητα της δικτατορίας. Όπως και άλλοι καλλιτέχνες της εποχής, έπρεπε να προσπεράσει το ψαλίδι της λογοκρισίας».
Ένα τραγούδι που κόντεψε να “φιμωθεί”, τελικά έγινε σύμβολο — και ένα ακόμη παράδειγμα του πώς η τέχνη, ακόμα και σε δύσκολους καιρούς, βρίσκει πάντα τρόπο να ακουστεί.
