Έπειτα από περισσότερα από 60 χρόνια δημιουργικής πορείας, η Βικτώρια Σκαρλάτου παρουσιάζει για πρώτη φορά το έργο της στο κοινό μέσα από την έκθεση «Ανάμεσα στον ουρανό και στη γη», στην Πινακοθήκη του Δήμου Αθηναίων. Η αναδρομική έκθεση συγκεντρώνει 61 έργα από τη δεκαετία του 1960 έως σήμερα, αποκαλύπτοντας έναν ιδιαίτερο εικαστικό κόσμο που συνδέει τη μνήμη, την ανθρώπινη εμπειρία, τον συμβολισμό και την πνευματική αναζήτηση.
Μια προσωπική εικαστική γλώσσα ανάμεσα στο ορατό και το αόρατο
Η Βικτώρια Σκαρλάτου εκπαιδεύτηκε και εργάστηκε στα τέλη της δεκαετίας του 1960 στο Γραφείο Δοξιάδη. Η ζωγραφική της ξεκινά από το σχέδιο και εξελίσσεται μέσα από επαναλαμβανόμενες μορφές, σύμβολα, λέξεις και έντονα χρώματα. Αντλώντας έμπνευση από τον οικείο κόσμο, το σώμα, την οικογένεια, τις ανθρώπινες σχέσεις και την πόλη, μεταμορφώνει σταδιακά την καθημερινότητα σε ένα προσωπικό σύστημα συμβόλων.
Στη διάρκεια έξι δεκαετιών, οι μορφές της απομακρύνονται σταδιακά από την απλή αναπαράσταση, δημιουργώντας έναν κόσμο όπου σώματα, αντικείμενα, γεωμετρικά σχήματα και αόρατες δυνάμεις συνυπάρχουν. Στα ώριμα έργα της, ο φυσικός κόσμος αποσυντίθεται και ανασυντίθεται, ενώ η ζωγραφική της στρέφεται προς την αφαίρεση, τη γεωμετρία και μια βαθύτερη εσωτερική αναζήτηση.
Ο τίτλος «Ανάμεσα στον ουρανό και στη γη» συνοψίζει τη διττή φύση του έργου της: μια ζωγραφική βαθιά ριζωμένη στην ανθρώπινη εμπειρία και την καθημερινότητα, αλλά ταυτόχρονα προσανατολισμένη προς το πνευματικό, το άγνωστο και το υπερβατικό.
Η ανακάλυψη ενός άγνωστου καλλιτεχνικού σύμπαντος
Ο επιμελητής της έκθεσης, Κοσμάς Νικολάου, περιγράφει την πρώτη του επαφή με τα έργα της καλλιτέχνιδας, τα οποία φωτογράφισε στους τοίχους του σπιτιού του γιου της στο Άμστερνταμ. Όπως αναφέρει, εντυπωσιάστηκε από τη δύναμη και την τόλμη των εικόνων της, αναρωτώμενος πώς ένα τόσο ολοκληρωμένο και συνεπές έργο δεν είχε παρουσιαστεί μέχρι τότε δημόσια.
Τρία χρόνια αργότερα, η αρχική αυτή γνωριμία εξελίχθηκε σε μια εκτενή διαδικασία καταγραφής, ταξινόμησης και μελέτης. Από περίπου 180 έργα που εντοπίστηκαν και τεκμηριώθηκαν, επιλέχθηκαν 61, τα οποία επιχειρούν να αποδώσουν τη συνοχή και την εξέλιξη της καλλιτεχνικής της διαδρομής.
Μια εκτεταμένη διαδικασία καταγραφής και τεκμηρίωσης
Η έκθεση αποτελεί αποτέλεσμα της έρευνας που πραγματοποίησε ο Κοσμάς Νικολάου στο πλαίσιο του Γραφείου Αρχειακών Μελετών / Office for Archival Development, μιας καλλιτεχνικής και επιμελητικής πρωτοβουλίας που αναδεικνύει αρχεία και συλλογές οι οποίες έχουν παραμείνει εκτός δημόσιας θέασης.
Ο επιμελητής επισημαίνει ότι η ίδια η Σκαρλάτου αυτοπροσδιορίζεται ως «σχεδιάστρια», μια ιδιότητα που θεωρεί καθοριστική για την καλλιτεχνική της πρακτική. Η εκπαίδευση και η εργασία της στο Γραφείο Δοξιάδη εξηγούν, σύμφωνα με τον ίδιο, τον τρόπο με τον οποίο κατασκευάζει τις εικόνες της.
Οι μορφές της προέρχονται από τη μνήμη, την καθημερινότητα, τις ανθρώπινες σχέσεις και την παρατήρηση, αλλά και από έναν εσωτερικό κόσμο πνευματικών αναζητήσεων. Για δεκαετίες δημιουργεί μια προσωπική βιβλιοθήκη εικόνων, με σώματα, πρόσωπα, αντικείμενα, σύμβολα και σχήματα, τα οποία επανασυνθέτει σε νέες αφηγήσεις.
Τα επίπεδα χρώματα, τα έντονα περιγράμματα, οι λέξεις και τα σύμβολα συνθέτουν μια αναγνωρίσιμη εικαστική γλώσσα που συνομιλεί με την pop art, τον σουρεαλισμό και τη βυζαντινή αγιογραφία, χωρίς να περιορίζεται σε κάποια από αυτές τις καλλιτεχνικές παραδόσεις.
Τα 61 έργα χαράσσουν μια διαδρομή μέσα στο σύμπαν της δημιουργού. Από την καθημερινή εμπειρία, όπου άνθρωποι, αντικείμενα και σχέσεις μετατρέπονται σε χαρακτήρες και σύμβολα, η έκθεση οδηγεί στα ώριμα έργα, όπου το σώμα, η πόλη και η φύση αποσυντίθενται και επανασυνδέονται μέσα από πνευματικές μορφές και μεταφυσικές αναζητήσεις. Στην τελευταία ενότητα, η αφήγηση υποχωρεί και η ζωγραφική στρέφεται προς τη γεωμετρία, τη γραμμή και το χρώμα.
Πληροφορίες έκθεσης
Η έκθεση «Ανάμεσα στον ουρανό και στη γη» εγκαινιάζεται την Πέμπτη 22 Οκτωβρίου 2026, από τις 18:00 έως τις 22:00, στην Πινακοθήκη του Δήμου Αθηναίων, στο Κτίριο Α, στη συμβολή των οδών Γερμανικού και Μυλλέρου, στο Μεταξουργείο. Επιμελητής είναι ο Κοσμάς Νικολάου.
Η έκθεση λειτουργεί από Τρίτη έως Σάββατο, 11:00–19:00, και την Κυριακή, 10:00–16:00. Τη Δευτέρα παραμένει κλειστή. Η είσοδος είναι ελεύθερη. Για πληροφορίες, οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να επικοινωνούν στο 210 5202420 ή να επισκέπτονται τον ιστότοπο opanda.gr.
