Συγγενείς, φίλοι και άνθρωποι της κρητικής μουσικής σκηνής είπαν το τελευταίο αντίο στον Γιάννη Ξυλούρη, τον γνωστό Ψαρογιάννη, που έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 83 ετών.
Η εξόδιος ακολουθία τελέστηκε στον Ιερό Μητροπολιτικό Ναό του Αγίου Μηνά στο Ηράκλειο, ενώ η ταφή στα Ανώγεια, τον τόπο όπου γεννήθηκε και μεγάλωσε, στο κοιμητήριο της Αγίας Παρασκευής. Ο Ψαρογιάννης ήταν μέλος της ιστορικής οικογένειας των Ξυλούρηδων, μιας οικογένειας που εδώ και τέσσερις γενιές έχει σφραγίσει την πορεία της κρητικής μουσικής, αφήνοντας ανεξίτηλο αποτύπωμα στην παράδοση του νησιού.
Από το μαντολίνο στο λαούτο και τη λύρα
Αδελφός του Νίκου Ξυλούρη και του Ψαραντώνη, γεννήθηκε στα Ανώγεια το 1943 και από πολύ μικρή ηλικία ήρθε σε επαφή με τη μουσική. Σε ηλικία μόλις πέντε ετών, το 1948, γνώρισε το πρώτο του όργανο, το μαντολίνο, ενώ ακολούθησαν το λαούτο και η λύρα. Ήδη από τα μαθητικά του χρόνια, ο Γιάννης επικοινωνούσε με τα παραδοσιακά όργανα του τόπου του με εκείνη τη μοναδική, σχεδόν μυστική γλώσσα που διαθέτουν μόνο όσοι έχουν βαθιά και αυθεντική αγάπη για τη μουσική.
Στα δώδεκά του χρόνια συνοδεύει με το λαούτο τον αδελφό του Νίκο, ενώ στα δεκατέσσερα, το 1957, συμμετέχει στην πρώτη του δισκογραφική δουλειά μαζί του. Στα δεκαεπτά του, το 1960, θεωρείται ήδη ένας από τους κορυφαίους λαουτιέρηδες της Κρήτης, με τους σημαντικότερους λυράρηδες του νησιού να επιδιώκουν τη συνεργασία του. Το λαούτο του συνόδευσε τις φωνές και τις λύρες των πιο γνωστών καλλιτεχνών της κρητικής μουσικής.
Ανοίχτηκε και σε άλλους μουσικούς ορίζοντες
Ωστόσο, ο Γιάννης Ξυλούρης δεν περιορίστηκε μόνο στο λαούτο και το μαντολίνο, τα όργανα που αγάπησε από παιδί. Διεύρυνε τους μουσικούς του ορίζοντες με τη λύρα, το τραγούδι και τη σύνθεση δικών του έργων. Με σπάνια φαντασία και άρτια τεχνική, δημιούργησε σύγχρονα κρητικά τραγούδια υψηλού επιπέδου, που θα μπορούσαν να σταθούν επάξια δίπλα σε έργα καταξιωμένων και σπουδασμένων συνθετών.
Πάντα με σεβασμό στην παράδοση
Γνωρίζοντας σε βάθος τη μουσική του τόπου του και διαθέτοντας αυθεντικό ταλέντο, όπως αναφέρει το creta24.gr, αξιοποίησε το ένστικτο και την καλλιτεχνική του ευαισθησία, συνθέτοντας με την ίδια φυσικότητα που τραγουδούσε μαντινάδες ή ακολουθούσε τον ρυθμό του χορού. Πάντα με σεβασμό στην παράδοση, επιχείρησε να ενσωματώσει και στοιχεία της έντεχνης μουσικής, διαμορφώνοντας μια προσωπική και στέρεη καλλιτεχνική πρόταση. Η παρουσία του υπήρξε έντονη, με πολυάριθμες συναυλίες και εμφανίσεις τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό.
Κατά τη μακρόχρονη πορεία του συνεργάστηκε, πέρα από τους αδελφούς του Νίκο και Αντώνη, με σημαντικές μορφές της κρητικής μουσικής, όπως ο Κώστας Μουντάκης τη δεκαετία του ’60 και ο Βασίλης Σκουλάς. Μέσα από έναν πλούσιο κατάλογο δισκογραφικών εκδόσεων, καθιερώθηκε ως ο πιο ηχογραφημένος λαουτιέρης της εποχής του στην κρητική μουσική.
