Από κροκόδειλους και καμηλοπαρδάλεις μέχρι ελέφαντες και την καρδιά ενός βασιλιά. Η απίστευτη ιστορία των Μπάκλαντ μοιάζει με μυθιστόρημα, αλλά είναι απολύτως αληθινή.
Στην ιστορία της επιστήμης υπάρχουν προσωπικότητες που ξεχώρισαν για τις ανακαλύψεις τους, άλλες για την ιδιοφυΐα τους και κάποιες για τις εκκεντρικότητές τους. Στην περίπτωση του Ουίλιαμ και του Φράνσις Μπάκλαντ, όλα αυτά συνδυάστηκαν σε έναν βαθμό που δύσκολα συναντά κανείς ακόμη και σήμερα.
Πατέρας και γιος, φυσιοδίφες, ερευνητές και λάτρεις του ζωικού βασιλείου, πέρασαν στην ιστορία όχι μόνο για το επιστημονικό τους έργο αλλά και για μια ιδιόρρυθμη εμμονή που συνόδευσε ολόκληρη τη ζωή τους. Πίστευαν ότι για να γνωρίσει κανείς πραγματικά ένα ζώο δεν αρκεί να το παρατηρήσει, να το μελετήσει ή να το καταγράψει. Έπρεπε και να το δοκιμάσει. Έτσι ξεκίνησε μια από τις πιο παράξενες περιπέτειες στην ιστορία της επιστήμης. Μια περιπέτεια που οδήγησε τους δύο άνδρες να δοκιμάσουν σχεδόν κάθε είδος ζώου που μπορούσαν να βρουν, από σκαντζόχοιρους και δελφίνια μέχρι πάνθηρες, βόες, καμηλοπαρδάλεις και ελέφαντες.
Ο καθηγητής που έκανε την Οξφόρδη να παραμιλά
Ο Ουίλιαμ Μπάκλαντ γεννήθηκε το 1784 και θεωρείται μία από τις σημαντικότερες μορφές της βρετανικής γεωλογίας. Υπήρξε καθηγητής στην Οξφόρδη, πρωτοπόρος στη μελέτη των απολιθωμάτων και ένας από τους πρώτους επιστήμονες που βοήθησαν το κοινό να κατανοήσει την ύπαρξη προϊστορικών πλασμάτων.
Η επιστημονική του προσφορά ήταν τεράστια. Ωστόσο, η φήμη του στη βρετανική κοινωνία οφειλόταν συχνά σε κάτι διαφορετικό: στις εκκεντρικές του συνήθειες.
Οι παραδόσεις του έμοιαζαν περισσότερο με θεατρικές παραστάσεις παρά με πανεπιστημιακά μαθήματα. Εμφανιζόταν κρατώντας κρανία ύαινων, απολιθωμένα οστά ή περίεργα ευρήματα από τις ανασκαφές του και προκαλούσε συνεχώς τους φοιτητές του με ερωτήσεις και πειράματα.
Σε μια από τις πιο διάσημες στιγμές του, ύψωσε ένα κρανίο ύαινας και φώναξε:
«Τι κυβερνά τον κόσμο;»
Όταν κανείς δεν απάντησε, έδωσε ο ίδιος την απάντηση:
«Το στομάχι κυβερνά τον κόσμο».
Η φράση αυτή δεν ήταν απλώς ένα αστείο. Ήταν η φιλοσοφία που καθόριζε τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόταν τη φύση και την εξέλιξη.
Ένα σπίτι γεμάτο ύαινες, φίδια και απολιθώματα
Η κατοικία του στην Οξφόρδη θύμιζε μουσείο φυσικής ιστορίας.
Στα δωμάτια υπήρχαν σκελετοί, απολιθώματα και ταριχευμένα ζώα. Στις αυλές κυκλοφορούσαν παράξενα κατοικίδια, ενώ οι επισκέπτες συχνά συναντούσαν χελώνες, φίδια ή ακόμη και μια εξημερωμένη ύαινα.
Ο ίδιος αντιμετώπιζε το σπίτι του ως προέκταση του εργαστηρίου του.
Για τους περισσότερους ανθρώπους ήταν ένα χάος.
Για εκείνον ήταν ένας παράδεισος γνώσης.
Η εμμονή που έγινε θρύλος
Κάπου ανάμεσα στις επιστημονικές του έρευνες γεννήθηκε η πιο παράξενη συνήθειά του.
Ο Μπάκλαντ αποφάσισε ότι θα δοκίμαζε όσα περισσότερα ζώα μπορούσε.
Στα τραπέζια που παρέθετε στους φίλους του εμφανίζονταν κρέας δελφινιού, κροκόδειλου, στρουθοκαμήλου, σκαντζόχοιρου και πολλών άλλων ειδών.
Σύμφωνα με τις καταγραφές της εποχής, θεωρούσε τα ποντίκια πάνω σε φρυγανισμένο ψωμί εξαιρετικό έδεσμα.
Αντίθετα, ο τυφλοπόντικας και ορισμένα έντομα τον είχαν απογοητεύσει βαθιά.
Όμως τίποτα δεν συγκρίνεται με τον θρύλο που τον ακολουθεί μέχρι σήμερα.
Η καρδιά ενός βασιλιά
Η πιο γνωστή ιστορία της ζωής του αφορά τον Λουδοβίκο ΙΔ΄ της Γαλλίας.
Η ταριχευμένη καρδιά του βασιλιά είχε διασωθεί και βρισκόταν σε ιδιωτική συλλογή.
Όταν κάποια στιγμή παρουσιάστηκε μπροστά στον Μπάκλαντ, εκείνος φέρεται να δήλωσε ότι δεν είχε δοκιμάσει ποτέ βασιλική καρδιά και να την κατάπιε μπροστά στους παρευρισκόμενους.
Αν και ορισμένοι ιστορικοί αμφισβητούν το περιστατικό, η ιστορία εξακολουθεί να αναφέρεται ως ένα από τα πιο παράδοξα επεισόδια στην ιστορία της επιστήμης.
Ο γιος που πήγε ακόμη πιο μακριά
Αν ο πατέρας ήταν εκκεντρικός, ο γιος του Φράνσις αποδείχθηκε ακόμη πιο τολμηρός.
Μεγάλωσε ανάμεσα σε ζώα, απολιθώματα και αλλόκοτες επιστημονικές συζητήσεις.
Για εκείνον, αυτή η πραγματικότητα ήταν απολύτως φυσιολογική.
Ως φοιτητής διατηρούσε στο δωμάτιό του αετούς, φίδια, σκίουρους και διάφορα άλλα ζώα. Κάτω από το κρεβάτι του υπήρχαν δείγματα για ανατομική μελέτη, ενώ το πιο αγαπημένο του κατοικίδιο ήταν μια αρκούδα που κυκλοφορούσε φορώντας πανεπιστημιακή τήβεννο.
Η εικόνα της αρκούδας να περπατά στους δρόμους της Οξφόρδης έγινε θρυλική.
Ένα γαστρονομικό πείραμα χωρίς τέλος
Ο Φράνσις συνέχισε τη γευστική εξερεύνηση του πατέρα του με ακόμη μεγαλύτερο ενθουσιασμό.
Δοκίμασε ελέφαντες, καμηλοπαρδάλεις, πάνθηρες, φίδια, δελφίνια και δεκάδες άλλα είδη.
Μάλιστα, όταν ένας πάνθηρας πέθανε σε ζωολογικό κήπο, ζήτησε να τον ξεθάψουν για να δοκιμάσει το κρέας του.
Το σχόλιό του ήταν χαρακτηριστικό:
«Δεν άξιζε τον κόπο».
Παρά τις παραξενιές του, υπήρξε σοβαρός επιστήμονας και βοήθησε σημαντικά στη μελέτη της αλιείας και των υδάτινων οικοσυστημάτων.
Ένα μοναδικό κεφάλαιο στην ιστορία της επιστήμης
Σήμερα οι Μπάκλαντ παραμένουν δύο από τις πιο ασυνήθιστες μορφές που γνώρισε ποτέ η επιστήμη.
Δεν ήταν απλώς συλλέκτες εμπειριών ή κυνηγοί εντυπώσεων. Ήταν άνθρωποι που πίστευαν ότι η γνώση κατακτάται μέσα από την άμεση εμπειρία, ακόμη κι αν αυτή οδηγεί σε ακραία μονοπάτια.
Και παρότι οι μέθοδοι τους θα θεωρούνταν αδιανόητες σήμερα, η ιστορία τους εξακολουθεί να συναρπάζει, επειδή αποκαλύπτει μέχρι πού μπορεί να φτάσει η ανθρώπινη περιέργεια όταν δεν γνωρίζει όρια.
