Ακόμα και η μικρή κατανάλωση αλκοόλ μπορεί να έχει σοβαρές επιπτώσεις στην υγεία του στόματος. Νέα επιστημονικά δεδομένα δείχνουν ότι ακόμη και ένα ποτό την ημέρα αρκεί για να αυξήσει σημαντικά τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του στόματος, μιας μορφής καρκίνου που συχνά διαγιγνώσκεται αργά και μπορεί να αποβεί ιδιαίτερα επιθετική.
Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο BMJ Global Health, ανέλυσε στοιχεία από δεκάδες χιλιάδες ανθρώπους και κατέληξε στο ανησυχητικό συμπέρασμα ότι ακόμη και 2 γραμμάρια αλκοόλ την ημέρα – ποσότητα μικρότερη από μια μπίρα – συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο καρκίνου του στοματικού βλεννογόνου. Με άλλα λόγια, δεν χρειάζεται να πίνει κάποιος πολύ για να εκτεθεί σε κίνδυνο.
Ο κίνδυνος γίνεται δραματικά μεγαλύτερος όταν το αλκοόλ συνδυάζεται με καπνό. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι όσοι καταναλώνουν περίπου ένα τυπικό ποτό την ημέρα (περίπου 9 γραμμάρια αλκοόλ) έχουν περίπου 50% υψηλότερο κίνδυνο να εμφανίσουν τη νόσο. Όταν όμως στο αλκοόλ προστίθεται και η χρήση καπνού, ο κίνδυνος αυξάνεται πάνω από τέσσερις φορές, γεγονός που εξηγεί γιατί ο καρκίνος του στόματος εμφανίζεται τόσο συχνά σε πληθυσμούς με υψηλή κατανάλωση και των δύο.
Ο καρκίνος του στόματος είναι σήμερα η 11η πιο συχνή μορφή καρκίνου παγκοσμίως, με ιδιαίτερα υψηλά ποσοστά στη Νότια Ασία και ειδικά στην Ινδία. Εκεί, σύμφωνα με τη μελέτη, σχεδόν τα δύο τρίτα των περιστατικών αποδίδονται στον συνδυασμό αλκοόλ και καπνού, κυρίως μέσω του μασήματος καπνού, μιας πρακτικής που εκθέτει απευθείας τον στοματικό βλεννογόνο σε καρκινογόνες ουσίες.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί και η κατανάλωση τοπικά παρασκευασμένων αλκοολούχων ποτών, όπως τα apong, bangla, chulli και mahua. Τα ποτά αυτά συχνά παράγονται χωρίς έλεγχο ποιότητας και μπορεί να περιέχουν εξαιρετικά υψηλές συγκεντρώσεις αλκοόλ, σε ορισμένες περιπτώσεις έως και 90%. Επιπλέον, είναι συχνά μολυσμένα με μεθανόλη και ακεταλδεΰδη, δύο ουσίες που είναι γνωστό ότι είναι ισχυρά καρκινογόνες.
Το αλκοόλ δεν δρα μόνο του. Οι επιστήμονες εξηγούν ότι μεταβάλλει τη λιπιδική σύσταση του εσωτερικού τοιχώματος του στόματος, καθιστώντας τον ιστό πιο διαπερατό. Έτσι, οι καρκινογόνες ουσίες του καπνού μπορούν να διεισδύουν πιο εύκολα στα κύτταρα, αυξάνοντας σημαντικά την πιθανότητα να ξεκινήσει μια κακοήθης διαδικασία.
Το πιο ανησυχητικό συμπέρασμα της μελέτης είναι πως δεν υπάρχει ασφαλές όριο κατανάλωσης αλκοόλ όσον αφορά τον κίνδυνο για καρκίνο του στόματος. Ακόμα και μικρές, καθημερινές ποσότητες μπορούν να συμβάλουν στην ανάπτυξη της νόσου, ιδιαίτερα όταν συνδυάζονται με κάπνισμα ή μάσημα καπνού.
Οι ειδικοί τονίζουν ότι η ενημέρωση, η πρόληψη και η μείωση της κατανάλωσης αλκοόλ και καπνού είναι τα πιο αποτελεσματικά όπλα για να περιοριστεί αυτή η μορφή καρκίνου, η οποία συνεχίζει να αυξάνεται παγκοσμίως.
