Η αίσθηση της πείνας δεν ξεκινά από το στομάχι, αλλά από τον εγκέφαλο. Όταν όμως η καθημερινή διατροφή βασίζεται σε τρόφιμα πλούσια σε λιπαρά και ζάχαρη, ο μηχανισμός που ρυθμίζει την όρεξη αρχίζει να απορρυθμίζεται. Τα σήματα κορεσμού εξασθενούν, η επιθυμία για φαγητό γίνεται πιο έντονη και το αίσθημα πληρότητας εμφανίζεται με καθυστέρηση.
Σύγχρονα επιστημονικά ευρήματα δείχνουν ότι οι σπόροι chia μπορεί να επηρεάζουν αυτό το σύστημα, ενεργοποιώντας μηχανισμούς που σχετίζονται τόσο με τον έλεγχο της όρεξης όσο και με τη φλεγμονή στον εγκέφαλο.
Ποιος είναι ο ρόλος των σπόρων chia
Δεν είναι τυχαίο ότι οι σπόροι chia αποτελούν συχνό αντικείμενο διατροφικών ερευνών. Είναι πλούσιοι σε ωμέγα-3 λιπαρά οξέα και θεωρούνται πλήρης πηγή πρωτεΐνης, καθώς περιέχουν όλα τα απαραίτητα αμινοξέα. Σε μελέτη που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Nutrition, εξετάστηκε η επίδραση του λαδιού και του αλευριού chia στη λειτουργία του εγκεφάλου, στο πλαίσιο μιας διατροφής υψηλής περιεκτικότητας σε λιπαρά και φρουκτόζη.
Στην έρευνα, πειραματόζωα ακολούθησαν αρχικά μια διατροφή που προσομοίαζε το δυτικό διατροφικό πρότυπο. Στη συνέχεια χωρίστηκαν σε ομάδες που έλαβαν είτε λάδι chia είτε αλεύρι chia, χωρίς να αλλάξει η υπόλοιπη διατροφή τους. Στο τέλος της παρέμβασης, αξιολογήθηκαν δείκτες που σχετίζονται με τον έλεγχο της όρεξης και τη φλεγμονώδη δραστηριότητα στον εγκέφαλο.
Πώς επηρεάζουν την όρεξη
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι το λάδι chia ενεργοποίησε γονίδια που συνδέονται με τον κορεσμό, όπως εκείνα που παράγουν τις πρωτεΐνες POMC και CART. Οι πρωτεΐνες αυτές στέλνουν σήματα στον εγκέφαλο ότι ο οργανισμός έχει λάβει επαρκή ενέργεια, μειώνοντας την ανάγκη για περαιτέρω κατανάλωση τροφής.
Ταυτόχρονα, τόσο το λάδι όσο και το αλεύρι chia βελτίωσαν την ευαισθησία του εγκεφάλου στη λεπτίνη – την ορμόνη που φυσιολογικά περιορίζει την πείνα. Σε δίαιτες πλούσιες σε λιπαρά, η δράση της λεπτίνης συχνά εξασθενεί, οδηγώντας σε επίμονη αίσθηση πείνας. Η προσθήκη chia φάνηκε να συμβάλει στην αποκατάσταση αυτής της λειτουργίας.
Chia και φλεγμονή στον εγκέφαλο
Η δράση των σπόρων chia δεν περιορίζεται μόνο στη ρύθμιση της όρεξης. Είναι γνωστό ότι οι δίαιτες με υψηλή περιεκτικότητα σε λιπαρά και ζάχαρη ενισχύουν τη φλεγμονώδη δραστηριότητα στον εγκέφαλο. Όταν στη διατροφή προστέθηκαν προϊόντα chia, παρατηρήθηκε μείωση αυτών των φλεγμονωδών δεικτών, γεγονός που υποδηλώνει πιθανή προστατευτική δράση στα εγκεφαλικά κύτταρα.
Ιδιαίτερα το αλεύρι chia έδειξε πιο έντονη επίδραση, πιθανώς λόγω ενώσεων που αλληλεπιδρούν άμεσα με υποδοχείς της όρεξης στον εγκέφαλο. Έτσι, φαίνεται να συμβάλλει στη λεπτότερη ρύθμιση των σημάτων που καθορίζουν πότε πεινάμε και πότε χορταίνουμε.
Γιατί συγκρίνονται με φάρμακα τύπου Ozempic
Ο τρόπος με τον οποίο οι σπόροι chia επηρεάζουν τον κορεσμό παρουσιάζει ομοιότητες, ως προς το τελικό αποτέλεσμα, με φαρμακευτικές παρεμβάσεις που δρουν μέσω ορμονικών μηχανισμών για τη μείωση της όρεξης. Δεν πρόκειται για την ίδια διαδικασία, αλλά για παρόμοια επίδραση: καλύτερο έλεγχο της πείνας και της πρόσληψης τροφής.
Παρά τις θετικές αλλαγές σε επίπεδο εγκεφαλικών δεικτών, η μελέτη δεν κατέγραψε απώλεια βάρους στα πειραματόζωα. Αυτό πιθανόν οφείλεται στην εξαιρετικά υψηλή θερμιδική αξία της διατροφής τους, αλλά και στο γεγονός ότι απαιτείται περισσότερος χρόνος ώστε οι νευροβιολογικές αλλαγές να μεταφραστούν σε ουσιαστική αλλαγή συμπεριφοράς.
Συμπερασματικά, η συχνή κατανάλωση τροφίμων πλούσιων σε λιπαρά και ζάχαρη επηρεάζει όχι μόνον το σώμα, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο ο εγκέφαλος ρυθμίζει την πείνα. Οι σπόροι chia φαίνεται να λειτουργούν υποστηρικτικά σε αυτό το σύστημα, χωρίς όμως να αποτελούν από μόνοι τους λύση για την απώλεια βάρους.
