Στην ελληνική πρωτεύουσα θα βρεθεί ο βασιλιάς της Ισπανίας Φελίπε ΣΤ΄ τη Δευτέρα, συνοδευόμενος από τη σύζυγό του βασίλισσα Λετίθια και τις δύο κόρες τους, τη διάδοχο του θρόνου πριγκίπισσα Λεονόρ και την ινφάντα Σοφία για την κηδεία της πριγκίπισσας Ειρήνης. Η παρουσία ολόκληρης της βασιλικής οικογένειας της Ισπανίας υπογραμμίζει τη σημασία που είχε η πριγκίπισσα Ειρήνη όχι μόνο ως θεία του βασιλιά, αλλά και ως σταθερός δεσμός ανάμεσα στις δύο οικογένειες.
Η εξόδιος ακολουθία στη Μητρόπολη αναμένεται να πραγματοποιηθεί με πλήρες ορθόδοξο τελετουργικό, ενώ μετά το πέρας της, η σορός της πριγκίπισσας θα μεταφερθεί στο Τατόι, όπου θα ταφεί δίπλα στον αδελφό της, τέως βασιλιά Κωνσταντίνο. Όπως είναι γνωστό, η Ειρήνη κατέπεσε σωματικά και ψυχολογικά μετά τον θάνατο του αδελφού της και πέθανε την ημέρα που έγινε το μνημόσυνο για τα τρία χρόνια από τον θάνατο του.
Η Ειρήνη με τον Κωνσταντίνο και την Σοφία
Στην τελετή θα δώσουν το «παρών» και εκπρόσωποι άλλων ευρωπαϊκών βασιλικών οίκων, ανάμεσά τους μέλη της βασιλικής οικογένειας της Δανίας, επιβεβαιώνοντας τους μακροχρόνιους δεσμούς αίματος και συγγένειας που συνδέουν τα βασιλικά σπίτια της Ευρώπης. Παρούσα θα είναι και η βρετανική βασιλική οικογένεια, η οποία θα εκπροσωπηθεί από τον σερ Τίμοθι Λόρενς, σύζυγο της πριγκίπισσας Άννας, καθώς και από τη λαίδη Γαβριέλα Κίνγκστον.
Ιδιαίτερη αίσθηση προκαλεί η απουσία του πρώην βασιλιά της Ισπανίας Χουάν Κάρλος. Παρότι διατηρούσε στενή και πολυετή σχέση με την πριγκίπισσα Ειρήνη, δεν θα μπορέσει να παραστεί για λόγους υγείας. Ο 88χρονος πρώην μονάρχης, ο οποίος ζει τα τελευταία χρόνια στο Άμπου Ντάμπι, αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα και, σύμφωνα με ιατρικές συστάσεις, δεν του επιτρέπεται να ταξιδέψει ούτε προς την Αθήνα ούτε προς τη Μαδρίτη.
Πριν από την κηδεία στην Αθήνα, τη Δευτέρα, η σορός της πριγκίπισσας Ειρήνης θα τεθεί σε προσκύνημα για λίγες ώρες στον Ελληνορθόδοξο Καθεδρικό Ναό των Αγίων Ανδρέα και Δημητρίου στη Μαδρίτη σήμερα Σάββατο. Πρόκειται για μια τελετουργική στάση με βαθύ συμβολισμό, καθώς η Μαδρίτη υπήρξε το σπίτι της για περισσότερα από εξήντα χρόνια. Εκεί έζησε, εκεί γέρασε και εκεί άφησε την τελευταία της πνοή, στο παλάτι της Θαρθουέλα, όπου διέμενε μαζί με την αδελφή της, βασίλισσα Σοφία.
Η πριγκίπισσα Ειρήνη πέθανε την Πέμπτη σε ηλικία 83 ετών, ήσυχα, στο ίδιο παλάτι όπου είχε περάσει σχεδόν ολόκληρη τη ζωή της ως ενήλικη. Η συμβίωσή της με τη βασίλισσα Σοφία δεν ήταν τυπική ούτε συγκυριακή. Οι δύο αδελφές υπήρξαν αχώριστες από την παιδική τους ηλικία, όταν μεγάλωναν ως κόρες του βασιλιά Παύλου και της βασίλισσας Φρειδερίκης, μέχρι τα τελευταία τους χρόνια, μακριά από τον ελληνικό θρόνο.
Η πριγκίπισσα Ειρήνη της Ελλάδας και της Δανίας δεν υπήρξε απλώς η μικρότερη κόρη του βασιλιά Παύλου και της βασίλισσας Φρειδερίκης. Υπήρξε, πάνω απ’ όλα, η αχώριστη σκιά της αδελφής της Σοφίας, της μετέπειτα βασίλισσας της Ισπανίας. Από τα παιδικά τους χρόνια μέχρι τα βαθιά γεράματα, η Ειρήνη και η Σοφία πορεύτηκαν μαζί, μοιράστηκαν εξορίες, πολιτικές ανατροπές, προσωπικές απώλειες και, τελικά, μια κοινή καθημερινότητα μακριά από τον ελληνικό θρόνο.
Γεννημένη το 1942 στο Κέιπ Τάουν, σε μια περίοδο που η ελληνική βασιλική οικογένεια βρισκόταν στην εξορία λόγω του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, η Ειρήνη μεγάλωσε σε ένα περιβάλλον όπου η έννοια της πατρίδας ήταν περισσότερο μνήμη και λιγότερο τόπος. Η Σοφία, μόλις τέσσερα χρόνια μεγαλύτερή της, ανέλαβε από νωρίς έναν ρόλο σχεδόν μητρικό. Οι αυστηρές προσδοκίες της Φρειδερίκης, οι βασιλικές υποχρεώσεις και η πολιτική αστάθεια έφεραν τις δύο αδελφές ακόμη πιο κοντά. Εκεί όπου η Σοφία προοριζόταν να γίνει βασίλισσα, η Ειρήνη επέλεξε —ή ίσως οδηγήθηκε— σε έναν ρόλο υποστηρικτικό, αλλά καθόλου δευτερεύοντα.
Η μετακόμιση της Σοφίας στην Ισπανία, μετά τον γάμο της με τον πρίγκιπα Χουάν Κάρλος το 1962, αποτέλεσε σημείο καμπής και για τις δύο. Η Ισπανία της εποχής, υπό το καθεστώς Φράνκο, ήταν μια χώρα γεμάτη πολιτικές εντάσεις και λεπτές ισορροπίες. Η Ειρήνη βρέθηκε εκεί αρχικά ως φιλοξενούμενη, αλλά σύντομα έγινε μόνιμο μέλος του βασιλικού οίκου. Δεν παντρεύτηκε ποτέ και δεν διεκδίκησε ρόλους και τίτλους. Προτίμησε να σταθεί δίπλα στην αδελφή της, ως έμπιστη σύμβουλος, σιωπηλή δύναμη και οικογενειακό στήριγμα.
Οι γνώστες των ανακτόρων της Θαρθουέλα μιλούν για μια σχέση απόλυτης εμπιστοσύνης. Η βασίλισσα Σοφία, ιδιαίτερα μετά την απομάκρυνση του Χουάν Κάρλος από την ενεργό δημόσια ζωή και αργότερα μετά την αυτοεξορία του στο Άμπου Ντάμπι, βρήκε στην Ειρήνη όχι μόνο συντροφιά αλλά και σταθερότητα. Οι δύο αδελφές έζησαν μαζί για δεκαετίες, μοιράστηκαν την καθημερινότητα, τις σιωπές και τις μνήμες ενός κόσμου που έσβηνε. Η Ειρήνη δεν ήταν απλώς «η αδελφή της βασίλισσας»· ήταν το τελευταίο ζωντανό κομμάτι μιας χαμένης οικογένειας, ενός ελληνικού βασιλικού παρελθόντος που η Σοφία κουβαλούσε πάντοτε μέσα της.
Για τον βασιλιά Φελίπε ΣΤ΄, η πριγκίπισσα Ειρήνη υπήρξε μια μορφή σχεδόν γιαγιάς — παρούσα, διακριτική, αλλά σταθερή. Ήταν εκεί στα παιδικά του χρόνια, στις οικογενειακές στιγμές μακριά από κάμερες, στα Χριστούγεννα και στα καλοκαίρια. Η παρουσία του ίδιου και της οικογένειάς του στην κηδεία της στην Αθήνα δεν αποτελεί τυπική βασιλική υποχρέωση, αλλά βαθιά προσωπική πράξη. Το ίδιο ισχύει και για την παρουσία των δύο θυγατέρων του, που εκπροσωπούν τη συνέχεια μιας δυναστείας με βαθιές ελληνικές ρίζες.
Η εξόδιος ακολουθία στη Μητρόπολη Αθηνών και η ταφή της στο Τατόι, δίπλα στον αδελφό της, τέως βασιλιά Κωνσταντίνο, κλείνουν έναν κύκλο που ξεκίνησε πριν από οκτώ δεκαετίες. Προηγουμένως, η σορός της θα τεθεί σε προσκύνημα στον Ελληνορθόδοξο Καθεδρικό Ναό των Αγίων Ανδρέα και Δημητρίου στη Μαδρίτη — έναν ακόμη συμβολικό σταθμό ανάμεσα στις δύο πατρίδες της ζωής της.
Η πριγκίπισσα Ειρήνη δεν κυβέρνησε, δεν παντρεύτηκε, δεν άφησε απογόνους. Άφησε όμως κάτι ίσως πιο σπάνιο: μια ζωή απόλυτης αφοσίωσης, μια σχέση αδελφική που ξεπέρασε τον χρόνο, τους τίτλους και τις ανατροπές της Ιστορίας. Για τη βασίλισσα Σοφία, η απώλειά της δεν είναι απλώς οικογενειακή· είναι το τέλος μιας κοινής διαδρομής που ξεκίνησε στην εξορία και ολοκληρώνεται με μια σιωπηλή επιστροφή στην Ελλάδα.
