Οι σχέσεις έχουν τις όμορφες στιγμές τους, αλλά έχουν και εκείνες τις μέρες που μια κουβέντα παραπάνω μπορεί να γίνει σπίθα που θα πυροδοτήσει έναν καυγά. Όλοι έχουμε βρεθεί στη θέση όπου ο εκνευρισμός ξεφεύγει και οι παρατηρήσεις προς το ταίρι μας γίνονται λίγο πιο συχνές από όσο θα θέλαμε να παραδεχτούμε. Μερικές φορές το κάνουμε από άγχος, άλλες από συνήθεια, κι άλλες επειδή απλώς η μέρα μας ήταν χάλια. Όμως αυτό που συχνά αγνοούμε είναι το πόσο βαθιά μπορεί να επηρεάζει ο συνεχής αρνητισμός την ψυχολογία και, όπως αποδεικνύεται, και την υγεία του ανθρώπου που έχουμε απέναντί μας.
Μια νέα έρευνα από το Κολλέγιο Lafayette στην Πενσυλβάνια έρχεται να ανατρέψει την ιδέα ότι η γκρίνια είναι «αθώα» ή απλώς μια ενοχλητική συνήθεια. Αντίθετα, δείχνει ότι μπορεί να λειτουργήσει ως χρόνιος στρεσογόνος παράγοντας, ικανός να επηρεάσει το προσδόκιμο ζωής. Όσο υπερβολικό κι αν ακούγεται, η επιστήμη έχει λόγο που το στηρίζει.
Τι αποκάλυψε η έρευνα για τη γκρίνια
Η ερευνητική ομάδα υπό την καθηγήτρια Jamila Bookwala ανέλυσε δεδομένα από 1.734 άτομα ηλικίας 57–85 ετών, στο πλαίσιο της μεγάλης Εθνικής Έρευνας NSHAP για την υγεία και τη γήρανση. Το 90% ήταν έγγαμοι, ενώ το υπόλοιπο σε σταθερές σχέσεις ή συγκατοίκηση.
Οι συμμετέχοντες αξιολόγησαν τη συχνότητα της αρνητικής κριτικής που δέχονταν από τους συντρόφους τους, χρησιμοποιώντας μια κλίμακα τριών βαθμίδων. Οι επιστήμονες επανέλεγξαν την κατάστασή τους πέντε χρόνια μετά και τα αποτελέσματα ήταν εντυπωσιακά και ανησυχητικά.
Τα βασικά ευρήματα:
-
Όσοι δεχόντουσαν συχνή αρνητική κριτική είχαν 44% μεγαλύτερη πιθανότητα θνησιμότητας μέσα στην πενταετία.
-
Σε ακραίες περιπτώσεις συνεχούς επικριτικότητας, ο κίνδυνος έφτανε ακόμη και στο 107%.
-
Η επίδραση αυτή ήταν ανεξάρτητη από άλλους παράγοντες, όπως φαρμακευτική αγωγή, βάρος ή ηλικία.
Όπως εξηγεί η Δρ. Bookwala στο Health Psychology, η αδιάκοπη αρνητικότητα «διαβρώνει» τον οργανισμό, λειτουργώντας σαν μια μορφή διαρκούς διαπροσωπικού στρες, το οποίο με τον καιρό μπορεί να αφήσει σοβαρό αποτύπωμα στην υγεία.
Ενδιαφέρον έχει ότι το πόσο οι συμμετέχοντες αισθάνονταν πως μπορούν να ανοιχτούν συναισθηματικά στο ταίρι τους δεν επηρέασε τα αποτελέσματα. Η συχνότητα και η ένταση της κριτικής ήταν ο καθοριστικός παράγοντας.
Γιατί η γκρίνια είναι τόσο επιβλαβής;
Η συνεχής αρνητική κριτική λειτουργεί σαν σταγόνα που πέφτει ξανά και ξανά στο ίδιο σημείο. Δεν είναι το ένα σχόλιο. Είναι η επανάληψη.
Η ψυχολογία μάς λέει ότι αυτό:
-
αυξάνει τα επίπεδα κορτιζόλης,
-
επηρεάζει την καρδιαγγειακή λειτουργία,
-
δημιουργεί ένα αίσθημα ανασφάλειας,
-
φθείρει τις σχέσεις και αποδυναμώνει τη συναισθηματική σύνδεση.
Είναι σαν να ζεις σε περιβάλλον όπου είσαι συνεχώς στο «τζάμπα άγχος»: έτοιμος να αμυνθείς, να εξηγηθείς ή να δικαιολογηθείς.
Μικρά καθημερινά tips για πιο υγιείς σχέσεις χωρίς γκρίνια
1. Αντί για επίπληξη, δοκίμασε επαναδιατύπωση
Π.χ. αντί «Πάλι άφησες τα πιάτα;» → «Θα με βοηθούσε πολύ να τα μαζέψουμε μαζί.»
2. Προσπάθησε να καταλάβεις γιατί γκρινιάζεις
Αν συνειδητοποιήσεις ότι γκρινιάζεις από κούραση, όχι ουσία, πάρε ανάσα και κάνε pause.
3. Δώσε έμφαση στα καλά μικρά και υπέροχα πράγματα
Για κάθε μία παρατήρηση, προσπάθησε να έχεις δύο θετικά σχόλια μέσα στη μέρα
4. Μίλα για το πώς νιώθεις, όχι για το τι κάνει «λάθος» ο σύντροφός σου
Οι προτάσεις που αρχίζουν με «νιώθω…» αντί «εσύ πάντα…» σώζουν ζωές (και σχέσεις).
5. Βρες χώρο για αποφόρτιση.
Ο καθένας χρειάζεται λίγο προσωπικό χρόνο, ακόμη και 10 λεπτά μόλις επιστρέφει σπίτι.
6. Υιοθέτησε το mindset «εμείς εναντίον του προβλήματος»
Όχι «εγώ εναντίον σου». Αλλά «πώς το λύνουμε μαζί;».
