Στα 20 του χρόνια πέρασε 21 ημέρες μελετώντας σχεδόν τελετουργικά τον Παρθενώνα. Η εμπειρία αυτή σημάδεψε βαθιά τη σκέψη και το έργο του και, δεκαετίες αργότερα, ο ίδιος θα μιλούσε για την Ακρόπολη ως μια «αδιαφιλονίκητη αλήθεια» που κουβαλούσε μέσα του σε όλη του τη ζωή.
Οι 21 ημέρες στην Ακρόπολη
Στις αρχές του 20ού αιώνα, ένας 20χρονος άνδρας ανεβαίνει ξανά και ξανά στην Ακρόπολη. Για τρεις εβδομάδες ακολουθεί σχεδόν τελετουργικά την ίδια διαδρομή. Φτάνει στον Παρθενώνα, τον περιδιαβαίνει, σχεδιάζει λεπτομέρειες και καταγράφει τις σκέψεις του.
«… παραμένω ανίκανος να καταλάβω το μεγαλείο αυτού του πράγματος… Ένας άγριος και απελπισμένος αγώνας…», σημειώνει.
Πολλές δεκαετίες αργότερα θα εξηγούσε τον τρόπο με τον οποίο βίωσε τον Παρθενώνα:
«Οι αρχαίοι Έλληνες έκαναν κάτι συναρπαστικά παράδοξο. Σμίλεψαν σαν ζάχαρη ένα μάρμαρο, ένα φανταστικό κατασκεύασμα, του οποίου τα τρίγλυφα και όλες αυτές οι λεπτομέρειες έγιναν με τόση τέχνη που το μόνο που μπορείς να κάνεις μπροστά του είναι να βγάλεις του καπέλο σου. Θεωρητικά ο Παρθενώνας δεν είναι λειτουργικός, αλλά η παρουσία του δείχνει πόσο περιοριστική είναι η έννοια του λειτουργικού. Ο ναός είναι απλή, καθαρή αρχιτεκτονική και είναι λειτουργικός γιατί μας συγκινεί. Ο Παρθενώνας είναι σίγουρα ένα από τα μεγαλύτερα έργα της ανθρωπότητας κι αν με ρωτάτε πώς πρέπει να ανηφορίζει κανείς την Ακρόπολη για να τον δει, πεζή ή με αυτοκίνητο, εγώ σας απαντώ: με τα γόνατα!»
Η «αλήθεια» της Ακρόπολης
Ο Σαρλ-Εντουάρ Ζανρέ-Γκρι, γνωστός ως Λε Κορμπιζιέ, γεννήθηκε σαν σήμερα πριν από 139 χρόνια. Για εκείνον, τα μνημεία της Ακρόπολης δεν ήταν απλώς κατάλοιπα του παρελθόντος, αλλά πηγή έμπνευσης για το μέλλον.
«Για 21 μέρες εργάστηκα αδιάκοπα στην Ακρόπολη τρεφόμενος από το θαυμάσιο θέαμα. Αναρωτιέμαι, τι μπόρεσα να κάνω σ΄ αυτές τις 21 μέρες. Αυτό που ξέρω είναι πως πήρα μία ιδέα της αδιαφιλονίκητης αλήθειας. Έφυγα συντριμμένος από μία αλήθεια που δεν είναι γελαστή, που δεν είναι ανάλαφρη, μα γερή, μοναδική, αδυσώπητη. Δεν είχα ακόμα αντρωθεί και στη ζωή που ανοιγόταν μπροστά μου μού έμενε να γίνω ένας χαρακτήρας. Προσπάθησα να δράσω και να δημιουργήσω ένα έργο αρμονικό και ανθρώπινο. Έκανα ό,τι έκανα με αυτή την Ακρόπολη στο βάθος του εαυτού μου…»
Τα λόγια αυτά τα είπε το 1933, σε διάλεξή του στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο.
Από την αρχαιότητα στον μοντερνισμό
Ο Λε Κορμπιζιέ επηρέασε καθοριστικά την εξέλιξη του Μοντερνισμού στην Ελλάδα. Δεν αντιμετώπισε την ελληνική αρχαιότητα ως πρότυπο προς αντιγραφή, αλλά ως βάση για μια νέα, σύγχρονη αρχιτεκτονική σκέψη.
«Η Ακαδημία (σσ: ο ακαδημαϊσμός, η αυστηρή προσήλωση στην παράδοση) κολακεύει την ανθρώπινη τεμπελιά. Εγώ στα ταξίδια μου, στην Ακρόπολή μου, έμαθα να σκέφτομαι, να κοιτάζω, να πηγαίνω στο βάθος του προβλήματος».
Έτσι, ο Παρθενώνας έγινε για τον Λε Κορμπιζιέ όχι απλώς ένα μνημείο της αρχαιότητας, αλλά ένα διαρκές μάθημα αρχιτεκτονικής, σκέψης και δημιουργίας.
