Η εορταστική περίοδος είναι για τους περισσότερους συνδεδεμένη με χαλάρωση, κοινωνικές συναναστροφές και μικρές απολαύσεις που σπάνε τη ρουτίνα της καθημερινότητας.
Της: Έπης Τρίμη
Ωστόσο, για την καρδιά οι γιορτές αποτελούν συχνά μια περίοδο αυξημένης καταπόνησης. Οι καρδιολόγοι και οι διασώστες επισημαίνουν ότι τα εμφράγματα και οι καρδιακές ανακοπές όχι μόνο αυξάνονται, αλλά αντιμετωπίζονται συχνά πιο αργά, με αποτέλεσμα σοβαρότερες επιπλοκές.
Σύμφωνα με την American Heart Association, η τελευταία εβδομάδα του Δεκεμβρίου παρουσιάζει σταθερά περισσότερους θανάτους από καρδιακά αίτια σε σχέση με άλλες περιόδους του έτους. Ο βασικός λόγος δεν είναι ένας, αλλά ένας συνδυασμός διατροφικών υπερβολών, αλκοόλ, ψυχολογικού στρες, χαμηλών θερμοκρασιών και –κυρίως– της καθυστέρησης στην αναζήτηση ιατρικής βοήθειας.
Εμφράγματα: Ποιοι κινδυνεύουν;
Τα καρδιακά επεισόδια μπορούν να συμβούν ακόμη και σε νεαρά άτομα, ωστόσο ο κίνδυνος αυξάνεται αισθητά μετά τα 50 έτη, ιδιαίτερα στους άνδρες και στις γυναίκες μετά την εμμηνόπαυση. Άτομα με υπέρταση, σακχαρώδη διαβήτη, αυξημένη χοληστερόλη ή ιστορικό καρδιοπάθειας στην οικογένεια ανήκουν στις ομάδες υψηλού κινδύνου. Το κάπνισμα, η παχυσαρκία, η καθιστική ζωή και το έντονο συναισθηματικό στρες των ημερών λειτουργούν συσσωρευτικά, επιβαρύνοντας περαιτέρω το καρδιαγγειακό σύστημα.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζονται και όσοι ήδη έχουν διαγνωσμένη καρδιοπάθεια, καθώς η παράλειψη φαρμάκων, η υπερκατανάλωση τροφής ή το απότομο κρύο μπορούν να πυροδοτήσουν ένα σοβαρό επεισόδιο.
Πόσοι επιβιώνουν από τα εμφράγματα
Η εξέλιξη της ιατρικής έχει βελτιώσει θεαματικά την πρόγνωση των ασθενών. Σήμερα, περισσότεροι από 9 στους 10 ανθρώπους που παθαίνουν έμφραγμα και φτάνουν έγκαιρα στο νοσοκομείο επιβιώνουν. Το πρόβλημα προκύπτει όταν τα συμπτώματα αγνοούνται ή αποδίδονται σε «απλή δυσπεψία» ή κόπωση.
Σε περιπτώσεις καρδιακής ανακοπής, κάθε λεπτό που περνά χωρίς βοήθεια μειώνει την πιθανότητα επιβίωσης κατά 7–10%. Αντίθετα, η άμεση κλήση ασθενοφόρου, η γρήγορη έναρξη ΚΑΡΠΑ και η χρήση απινιδωτή μπορούν να πολλαπλασιάσουν τις πιθανότητες ζωής και να περιορίσουν τις μόνιμες βλάβες στον εγκέφαλο και την καρδιά.
Πώς μπορούμε να προστατεύσουμε την καρδιά μας τις γιορτές
Η πρόληψη δεν απαιτεί στερήσεις, αλλά ισορροπία. Η κατανάλωση φαγητού με μέτρο, ειδικά όσον αφορά τα λιπαρά και το αλάτι, μειώνει την απότομη αύξηση της αρτηριακής πίεσης. Το αλκοόλ καλό είναι να περιορίζεται, καθώς επηρεάζει τον καρδιακό ρυθμό και την αρτηριακή πίεση. Η καλή ενυδάτωση, ο επαρκής ύπνος και η συνέπεια στη φαρμακευτική αγωγή είναι εξίσου σημαντικά.
Η ήπια σωματική δραστηριότητα βοηθά, αλλά χρειάζεται προσοχή στο κρύο: η απότομη έντονη άσκηση χωρίς προθέρμανση μπορεί να αποδειχθεί επικίνδυνη. Παράλληλα, η διαχείριση του στρες και οι στιγμές χαράς και γέλιου έχουν πραγματικά ευεργετική επίδραση, καθώς συμβάλλουν στη χαλάρωση των αγγείων και στη μείωση της καρδιακής καταπόνησης.
Εμφράγματα: Τα πρώτα κρίσιμα λεπτά και η σωτήρια κλήση στο ΕΚΑΒ
Αν κάποιος εμφανίσει πόνο ή πίεση στο στήθος, δύσπνοια, κρύο ιδρώτα, ναυτία ή πόνο που αντανακλά στο χέρι, την πλάτη ή το σαγόνι, η αντίδραση πρέπει να είναι άμεση. Η κλήση στο 166 είναι το πρώτο και σημαντικότερο βήμα. Το άτομο πρέπει να παραμείνει ήρεμο, καθιστό ή ξαπλωμένο με το κεφάλι ελαφρώς ανασηκωμένο, χωρίς φαγητό ή ποτό.
Αν υπάρξει απώλεια αισθήσεων και το άτομο δεν αναπνέει, ξεκινά άμεσα Καρδιοπνευμονική Αναζωογόνηση με συνεχείς θωρακικές συμπιέσεις μέχρι να φτάσουν οι διασώστες. Η χρήση αυτόματου εξωτερικού απινιδωτή (AED), όπου υπάρχει διαθέσιμος, μπορεί να αποβεί καθοριστική.
Φυσικά οι γιορτές είναι περίοδος απόλαυσης, αλλά δεν πρέπει να γίνονται αιτία αμέλειας της καρδιακής υγείας. Η γνώση των επικίνδυνων συμπτωμάτων, η κατανόηση του ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο, η υιοθέτηση απλών μέτρων πρόληψης και η σωστή αντίδραση στις πρώτες βοήθειες μπορούν να σώσουν ζωές. Με προσοχή, μέτρο και έγκαιρη δράση, μπορούμε να ζήσουμε τις γιορτές με ασφάλεια, ηρεμία και αληθινή ευεξία.
