Στο περιοδικό «Ego» συζητούμε με την νηπιαγωγό, εικονογράφο και συγγραφέα κυρία Ιωάννα–Σταυρούλα Αθανασοπούλου για το βιβλίο της «Ο πιο νόστιμος θησαυρός» που κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Ελληνοεκδοτική. Ένα έργο που απευθύνεται σε παιδιά άνω των 4 ετών και καταφέρνει να ζωντανέψει τις αισθήσεις, θυμίζοντας σε μικρούς και μεγάλους τις Κυριακές που το σπίτι μοσχοβολούσε φρέσκο ψωμί. To βιβλίο είναι μια πρόσκληση σε ένα οδοιπορικό γνώσης, όπου τα παιδιά μαθαίνουν παίζοντας και ανακαλύπτουν πως οι παραδόσεις μας είναι ένας ζωντανός οργανισμός που φτάνει ως τις μέρες μας.
Συνέντευξη στη Νεκταρία Βαρσαμή-Πουλτσίδη
Κυρία Αθανασοπούλου, οι ήρωές σας, ο Λέων και η Ελισάβετ, αναλαμβάνουν δράση για να σώσουν τον «χρυσαφένιο» θησαυρό του πατέρα τους. Ποιο είναι το κυριότερο μήνυμα που θέλετε να πάρει ένα παιδί για τη δύναμη της προσωπικής προσπάθειας και της οικογενειακής αλληλεγγύης;
Ι.-Σ.Α.: Ο πιο νόστιμος θησαυρός είναι η περιπέτεια δύο παιδιών που αναλαμβάνουν μία αποστολή: να συλλέξουν τα υλικά της παραδοσιακής κουλούρας. Τα αδέρφια επισκέπτονται τρεις σταθμούς. Καλούνται να βρουν λύση σε δυσκολίες που προκύπτουν αλλά για να πετύχουν χρειάζεται να προβληματιστούν, να σκεφτούν και φυσικά να συνεργαστούν.
Καμία από τις δοκιμασίες δεν επιτυγχάνεται ατομικά, για αυτό και στη σκηνή της ανακάλυψης του θησαυρού, δεν είναι παρόντες μόνο οι δύο πρωταγωνιστές αλλά ολόκληρη η οικογένεια. Όταν μετέχεις στη χαρά του άλλου με αγάπη, η ευτυχία πολλαπλασιάζεται, και η οικογένεια είναι το πρώτο ασφαλές περιβάλλον για να εκφραστούν τα συναισθήματα και να επιβραβευθούν οι προσπάθειες του παιδιού.
Περιγράφετε σκηνές με μύλους και αρτοποιεία με τέτοια ζωντάνια που ο αναγνώστης νιώθει τη ζύμη στα χέρια του. Πιστεύετε ότι οι «μυρωδιές» της παιδικής ηλικίας είναι αυτές που χτίζουν τις πιο δυνατές και ανθεκτικές αναμνήσεις στην ψυχή ενός ανθρώπου;
Ι.-Σ.Α.: Η μυρωδιά είναι μία αίσθηση την οποία τείνουμε να ξεχνάμε. Αφηγούμαστε οπτικές και ηχητικές σκηνές με μεγαλύτερη συχνότητα. Πρόκειται όμως για αυτή ακριβώς την αίσθηση που μας ταξιδεύει πιο αιφνίδια από όλες τις αισθήσεις στον χρόνο. Οι γεύσεις και τα αρώματα αποτελούν μία εξαιρετική σύνδεση ανάμεσα στο παρελθόν και το παρόν.
Το βιβλίο δεν περιορίζεται μόνο στην αναφορά των υλικών και των καρυκευμάτων που συνοδεύουν την ατμόσφαιρα της βυζαντινής πόλης. Στο παράρτημα υπάρχει η συνταγή των ηρώων της εποχής για αφράτα κουλουράκια, δίνοντας τη σκυτάλη στους αναγνώστες να γίνουν και οι ίδιοι δημιουργοί γλυκισμάτων και νέων μοσχομυριστών αναμνήσεων!
Ιωάννα–Σταυρούλα Αθανασοπούλου: Από τον μύλο στο αρτοποιείο: Μια αποστολή γεμάτη αινίγματα που φέρνει τις γεύσεις του Βυζαντίου στο σήμερα
Στο βιβλίο, η γνώση δεν δίνεται ως στεγνή πληροφορία αλλά ως λύση σε γρίφους και δοκιμασίες. Είναι αυτός ο «βυζαντινός θησαυρός» ένας τρόπος να δείξετε στα παιδιά ότι η μάθηση είναι μια περιπέτεια που απαιτεί οξυδέρκεια και θέληση;
Ι.-Σ.Α.: Σήμερα υπάρχει πολύ εύκολη πρόσβαση στην πληροφορία και πολλές φορές έχουμε ακούσει παιδιά να αμφισβητούν τη χρηστική αξία όσων διδάσκονται. Μέσα από τις δοκιμασίες των δύο ηρώων γίνεται αξιοποίηση του γνωστικού επιπέδου των παιδιών με τρόπο φυσικό.
Η πλοκή της ιστορίας ακολουθεί παρόμοια σεναριακά μονοπάτια με τη μέθοδο project, κατά την οποία εισάγουμε μία θεματική ενότητα στην τάξη βάση των ενδιαφερόντων των μαθητών.
Κατά αυτόν τον τρόπο απομακρύνεται η διαδικασία της εξέτασης που προκαλεί άγχος και εισάγεται το παιχνίδι ως μέθοδος που ενεργοποιεί τις γνώσεις και τις ικανότητες του παιδιού.
Το έργο σας κλείνει με τη γεύση της μοιρασμένης χαράς. Σε μια εποχή έντονου ατομικισμού, πόσο απαραίτητο είναι να υπενθυμίζουμε στα παιδιά ότι η μεγαλύτερη απόλαυση βρίσκεται σε αυτό που δημιουργούμε και μοιραζόμαστε με τους άλλους;
Ι.-Σ.Α.: Τα παιδιά πετυχαίνουν σε όλες τις αποστολές κι ανακαλύπτουν τον «χρυσαφένιο» θησαυρό, πηγαίνοντας τον μάλιστα ένα βήμα παραπέρα: δεν αρκούνται στην κουλούρα της Λαμπρής αλλά αυτοσχεδιάζουν και δημιουργούν τα πρώτα κουλουράκια.
Σε αυτό το σημείο η ιστορία θα μπορούσε να τελειώσει. Η μεγαλύτερη χαρά όμως δεν περιορίζεται στην ανακάλυψη και την επιτυχία. Η χαρά πολλαπλασιάζεται όταν προσφέρεις και όταν μοιράζεσαι. Ο «θησαυρός» στον τίτλο του βιβλίου δεν αναφέρεται μόνο στα υλικά αλλά και στην πράξη της τελευταίας σκηνής, που φέρνει την οικογένεια και όλη τη γειτονιά πιο κοντά.
Πιστεύετε ότι η λογοτεχνία ακόμα και μέσα από ένα παιδικό παραμύθι μπορεί από μόνη της να αναδιαμορφώσει τον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι εκτιμούν την ιεροτελεστία των απλών, καθημερινών στιγμών; Ποια η άποψη σας;
Ι.-Σ.Α.: Η λογοτεχνία είναι ένα ταξίδι, από τόπους μακρινούς και ξένους ως τα βάθη της ψυχής μας. Το παιδικό βιβλίο έχει πολύ συχνά αναφορές σε καθημερινές παραστάσεις βοηθώντας τους μικρούς αναγνώστες να ταυτιστούν με τους ήρωες βάση κοινών εμπειριών, συνθηκών και συναισθημάτων. Όποιο θέμα και να πραγματεύεται μία ιστορία για παιδιά τα καθημερινά στοιχεία είναι παρόντα και ενεργά στην πλοκή. Τα παιδιά βιώνουν το «τώρα» πολύ πιο έντονα από τους ενήλικες. Μένει να αφεθούν και οι μεγάλοι στην απόλαυση των μικρών «θησαυρών» που κρύβει η καθημερινότητα: ένα ωραίο γεύμα, μια αγκαλιά, ένα χαμόγελο. Ας διαβάσουμε λοιπόν κι εμείς βιβλία για παιδιά!
