Στο «Εγώ» φιλοξενούμε την πολυγραφότατη εκπαιδευτικό και συγγραφέα κυρία Ευαγγελία Ευσταθίου με αφορμή την επανακυκλοφορία του βιβλίου της «Μετά την καταιγίδα», από τις Εκδόσεις Μίνωας. Είναι από εκείνες τις ιστορίες που δεν στηρίζονται μόνο στον έρωτα. Ανοίγουν πόρτες που έμεναν σφραγισμένες για χρόνια, ξύνουν παλιές πληγές, φέρνουν στο φως λογαριασμούς που δεν έκλεισαν ποτέ και σε κάνουν να προχωράς με την αίσθηση ότι κάτι παραμονεύει πίσω από την επόμενη σελίδα.
Συνέντευξη στη Νεκταρία Βαρσαμή-Πουλτσίδη
Στο κέντρο στέκεται ο Μαρτίνος Λιβέρης. Ένας άντρας που δεν σβήνει τη μνήμη του για να ησυχάσει, που ζει με μια προδοσία δέκα χρόνων και, όταν το παρελθόν ξαναχτυπά την πόρτα, δεν κρύβεται. Το αντιμετωπίζει. Το προκαλεί. Και κάπου εκεί, μετά την καταιγίδα, γεννιέται το αληθινό ερώτημα. Τι μένει από εμάς, όταν περάσει ο θόρυβος και τι τολμάμε να κρατήσουμε όρθιο;
Κυρία Ευσταθίου, ο τίτλος «Μετά την καταιγίδα» τι σημαίνει για εσάς, λύτρωση, συνέπειες ή μια δεύτερη δοκιμή που έρχεται, όταν όλοι νομίζουν ότι τελείωσε το δύσκολο;
Ε.Ε.: Σημαίνει αναδόμηση κατά κύριο λόγο. Καθώς μία καταιγίδα δεν είναι πάντα ανώδυνη συνήθως, η επόμενη μέρα προσφέρεται για το βήμα μπροστά, για την ανασυγκρότηση, τη νέα στοχοθεσία και πολλές φορές, ναι, την ετοιμότητα για τη νέα δοκιμασία.
Ο Μαρτίνος Λιβέρης κουβαλά δέκα χρόνια μια προδοσία. Πώς χτίσατε αυτό το βάρος ώστε να φαίνεται σε πράξεις και όχι μόνο σε σκέψεις; Υπάρξαν σκόπελοι που κληθήκατε να παρακάμψετε;
Ε.Ε.: Όπως σε κάθε μου ήρωα, έτσι και στην περίπτωση του Μαρτίνου Λιβέρη, το στοίχημα και η πρόκληση ήταν πρωτίστως να τον κατανοήσω και στη συνέχεια να προσπαθήσω να μπω στη θέση του. Δεν έχτισα το βάρος ως εκ τούτου. Το θεώρησα δεδομένο και το κουβάλησα μαζί του ώστε να συνάδουν τα λόγια με τις πράξεις του.
Η διαδρομή του Μαρτίνου από «απλός ψαράς» σε έναν άντρα που μαγνητίζει και επιβάλλεται, πού αλλάζει πραγματικά, στην εικόνα του ή στον τρόπο που εμπιστεύεται; Μοιράζεστε κοινά με τον πρωταγωνιστή;
Ε.Ε.: Η αλλαγή είναι στέρεα και αδιαμφισβήτητη σε κάθε τομέα της συμπεριφοράς του και της ιδιοσυγκρασίας του. Μοιράζομαι πολλά κοινά μαζί του όπως και με τους υπόλοιπους ήρωές μου – άλλοτε λίγα και άλλοτε πολλά.
Ευαγγελία Ευσταθίου: Όταν το παρελθόν επιστρέφει, δεν ρωτά αν είσαι έτοιμος. Σε βρίσκει και σε δοκιμάζει.
Στο βιβλίο υπάρχουν πάθη, ανοιχτοί λογαριασμοί και κρυμμένοι θησαυροί. Τι σας τραβά περισσότερο όταν γράφετε, το μυστήριο που κινεί την πλοκή ή το μυστικό που ξεγυμνώνει τον άνθρωπο;
Ε.Ε.: Όλα αυτά μαζί αποτελούν το όχημα και ταυτόχρονα τον προορισμό. Το μυστήριο αυτό καθαυτό είναι για μένα ιδιαιτέρως ελκυστικό όπως και η κάθαρση, η οποία συνήθως επιτυγχάνεται αφότου ο άνθρωπος ξεγυμνωθεί ψυχικά και συναισθηματικά.
Όταν επιστρέφει το παρελθόν, ο ήρωας δεν μένει στην άμυνα. Πηγαίνει να το συναντήσει. Τι φοβίζει περισσότερο έναν άνθρωπο, να ξαναζήσει κάτι ή να παραδεχτεί ότι δεν το ξεπέρασε ποτέ;Έχετε βιώσει κάτι παρόμοιο;
Ε.Ε.: Αν και για μένα το παρελθόν είναι κυρίως μπούσουλας και μάθημα, παραδέχομαι πως για κάποιους ανθρώπους αποτελεί εστία φόβου. Μερικές παρελθοντικές εμπειρίες είναι τόσο τραυματικές που πάντα ελλοχεύει ο φόβος μην τυχόν και επαναληφθούν. Από τη στιγμή που υπάρχει αυτός ο φόβος, αυτομάτως σηματοδοτεί και το γεγονός πως το παρελθόν δεν ξεπεράστηκε ποτέ. Ναι, έχω ζήσει κάτι ανάλογο για λίγο, αλλά κατόρθωσα να το τοποθετήσω στη θέση που ανήκει: πίσω μου.
Η ιστορία κινείται με γρήγορες εναλλαγές και αποκαλύψεις. Αυτό το αποφασίσατε από την αρχή ως ρυθμό ή προέκυψε, επειδή έτσι «έτρεχαν» οι ήρωες και δεν σας άφηναν να τους καθυστερήσετε;
Ε.Ε.: Όπως σε κάθε μου βιβλίο έτσι και σε αυτό, η πλοκή παίρνει τα ηνία και εγώ καλούμαι απλώς να την οριοθετώ, να τη σκηνοθετώ και να φροντίζω ώστε να ξεδιπλώνεται με όσο το δυνατόν μεγαλύτερη ισορροπία.
Σε μια ιστορία με ένταση, πώς κρατάτε τον έλεγχο ώστε οι αποκαλύψεις να μην μοιάζουν απλώς με κόλπα, αλλά να πατάνε σε αιτίες που τις πιστεύεις;
Ε.Ε.: Δεν έχω μανιέρα για το χτίσιμο της ιστορίας. Φροντίζω απλώς να μη βαρεθώ εγώ, ώστε να μειώσω στο ελάχιστο την πιθανότητα να βαρεθεί και ο αναγνώστης.
Ο Μαρτίνος περιγράφεται ως πιο ξεκάθαρος και λιγότερο σκοτεινός από άλλους ανδρικούς ήρωές σας. Τι θέλατε να δοκιμάσετε με αυτόν και τι δεν θέλατε να επαναλάβετε; Πώς επιλέχθηκε αυτός ο χαρακτήρας;
Ε.Ε.: Ο Μαρτίνος είναι ντόμπρος και ξεκάθαρος, αλλά θεωρώ πως δεν έχει λιγότερα σκοτάδια από άλλους ήρωές μου. Αυτό που ήθελα δημιουργώντας τον είναι να αποδώσω έναν αντρικό χαρακτήρα παλιάς κοπής, με τα θετικά και τα αρνητικά του.
Η φράση «αυτός είναι και δεν αλλάζει για κανένα» μπορεί να ακούγεται δύναμη, μπορεί να ακούγεται και άμυνα. Για εσάς είναι σταθερότητα ή φόβος να λυγίσει;
Ε.Ε.: Για εμένα αυτή η φράση σημαίνει ακεραιότητα χαρακτήρα. Σημαίνει τον άνθρωπο που δεν γίνεται πηλός για να πλαστεί αναλόγως με τις ανάγκες και τις περιστάσεις, αλλά είναι συμπαγής μάζα, σταθερή στο περιβάλλον, που όπως κάθε μάζα μπορεί να υποστεί ρωγμές και αλλοιώσεις. Κάποιες φορές φυσικά οφείλουμε να προσαρμοζόμαστε στις συνθήκες, χωρίς ωστόσο να φθείρεται ο χαρακτήρας. Ένας τέτοιος άνθρωπος είναι και ο ήρωας. Σταθερός αλλά όχι άκαμπτος.
Σε κάθε σας βιβλίο παίζει ρόλο το πάθος, αλλά και η τιμή που πληρώνεται. Στο «Μετά την καταιγίδα» ποια είναι η πιο ακριβή πληρωμή, η εμπιστοσύνη, η αξιοπρέπεια ή ο χρόνος που χάθηκε; Γιατί;
Ε.Ε.: Το τίμημα είναι το τραύμα και ο πόνος που ακολουθεί στην προσπάθεια επούλωσής του. Είναι βεβαίως και η έλλειψη εμπιστοσύνης, η οποία μπορεί να οδηγήσει σε λάθος κρίση και αδικία.
Πιστεύετε ότι η δύναμη της λογοτεχνίας μπορεί από μόνη της να αναδιαμορφώσει τον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι βλέπουν τα βιβλία και την ανάγνωση; Ποια είναι η δική σας άποψη;
Ε.Ε.: Η δύναμη της λογοτεχνίας μπορεί να αναδιαμορφώσει τον τρόπο που οι άνθρωποι βλέπουν κάποιες πλευρές της ζωής. Αφού έχει δύναμη, σημαίνει ήδη πως υπάρχει η εκτίμηση στο βιβλίο και στην αξία της ανάγνωσης. Αυτό που χρειάζεται είναι η εμφύσηση της δύναμης αυτής σε ακόμη περισσότερους ανθρώπους. Η δική μου άποψη είναι ότι από τη λογοτεχνία και την ανάγνωση δεν έχασε ποτέ κανείς, ακόμη και στις ελάχιστες περιπτώσεις που μπορεί να ένιωσε ότι δεν κέρδισε κάτι.
Σας ευχαριστώ πολύ για τις ερωτήσεις.
