κλικ εδώ
για να μας προσθέσεις στις Google πηγές σου και να μας διαβάζεις πιο συχνά!
Σχεδόν ένας στους τρεις ανθρώπους διακόπτει την ψυχοθεραπεία λίγο μετά την έναρξή της. Σύμφωνα με συντηρητικές εκτιμήσεις, το ποσοστό πρόωρης εγκατάλειψης κυμαίνεται μεταξύ 28% και 33%, ενώ περισσότεροι από τους μισούς αποχωρούν μέσα στις πρώτες συνεδρίες. Ο διάμεσος αριθμός συναντήσεων που πραγματοποιούν όσοι αναζητούν ψυχοθεραπευτική υποστήριξη υπολογίζεται μόλις στις επτά με εννέα.
Το φαινόμενο συνδέεται, μεταξύ άλλων, με την απόσταση ανάμεσα σε αυτό που πραγματικά αναζητούν οι θεραπευόμενοι και σε αυτό που συχνά καλούνται να προσφέρουν οι επαγγελματίες ψυχικής υγείας. Οι σύγχρονες θεραπευτικές προσεγγίσεις δίνουν μεγάλη έμφαση σε βραχυπρόθεσμα πρωτόκολλα με στόχο τη μείωση των συμπτωμάτων, ενώ πολλοί άνθρωποι επιθυμούν να κατανοήσουν βαθύτερα τον εαυτό τους και τις αιτίες των δυσκολιών τους.
Έρευνα του Δικτύου Δράσης για την Ψυχοθεραπεία (Psychotherapy Action Network – PsiAN), στην οποία συμμετείχαν περισσότεροι από 1.500 ενήλικες στις ΗΠΑ, έδειξε ότι το 88% προτιμά μια θεραπεία μεγαλύτερης διάρκειας, η οποία δεν περιορίζεται στη διαχείριση των συμπτωμάτων, αλλά εξετάζει και τη ρίζα των προβλημάτων.
Παράλληλα, μετα-αναλύσεις για τη θεραπεία της κατάθλιψης έδειξαν ότι περισσότεροι από τους μισούς ασθενείς δεν παρουσίασαν σημαντική ανταπόκριση, ενώ μόνο περίπου το ένα τρίτο έφτασε σε ύφεση μετά την ολοκλήρωση της θεραπείας. Τα ευρήματα αυτά θέτουν το ερώτημα πόσος χρόνος χρειάζεται πραγματικά για μια ουσιαστική και διαρκή αλλαγή.
Πόσες συνεδρίες χρειάζονται για ουσιαστική αλλαγή
Μελέτη του University College London, η οποία αξιολόγησε 16 τυχαιοποιημένες δοκιμές μακροχρόνιας εντατικής ψυχοθεραπείας, διαπίστωσε ότι η θεραπεία διάρκειας τουλάχιστον εννέα μηνών ή 30 συνεδριών συνδέεται με σημαντική και διατηρήσιμη ανακούφιση από την κατάθλιψη.
Αντίστοιχα, ερευνητική ομάδα από το Άμστερνταμ διαπίστωσε ότι 50 συνεδρίες τον χρόνο, με αρχική συχνότητα δύο φορές την εβδομάδα, οδήγησαν σε ταχύτερη και μεγαλύτερη βελτίωση της κατάθλιψης και των δύσκολων χαρακτηριστικών προσωπικότητας σε σύγκριση με περίπου 25 συνεδρίες.
Ωστόσο, οι περισσότεροι άνθρωποι σταματούν πολύ νωρίτερα. Εκτός από το κόστος, την ανεπαρκή ασφαλιστική κάλυψη, τις δυσκολίες μετακίνησης και τα προβλήματα προγραμματισμού, σημαντικό ρόλο φαίνεται να παίζει και η ίδια η θεραπευτική εμπειρία.
Η ανάγκη να μας ακούν χωρίς να μας κρίνουν
Στην έρευνα του PsiAN, το 73% των συμμετεχόντων δήλωσε ότι η πιο πολύτιμη πλευρά της θεραπείας είναι η δυνατότητα να μοιράζεται σκέψεις και συναισθήματα χωρίς φόβο κριτικής ή ντροπής. Επιπλέον, το 67% ανέφερε ότι οι άνθρωποι αναζητούν ψυχοθεραπεία για να κατανοήσουν καλύτερα τον εαυτό τους και τη ρίζα των προβλημάτων τους.
Παρά τις ανάγκες αυτές, η επαγγελματική εκπαίδευση δίνει ολοένα μεγαλύτερη έμφαση σε βραχυπρόθεσμες, δομημένες παρεμβάσεις που επικεντρώνονται στην ανακούφιση των συμπτωμάτων. Μάλιστα, ενώ η θεραπευτική συμμαχία —η σχέση εμπιστοσύνης και ουσιαστικής επικοινωνίας ανάμεσα στον θεραπευτή και τον θεραπευόμενο— θεωρείται ένας από τους ισχυρότερους παράγοντες επιτυχίας, η συστηματική εκπαίδευση στη δημιουργία της παραμένει περιορισμένη.
Σε έρευνα διδακτορικών προγραμμάτων κλινικής και συμβουλευτικής ψυχολογίας διαπιστώθηκε ότι μόλις το 17% απαιτούσε από τους φοιτητές να παρακολουθήσουν σχετικό μάθημα, ενώ μόνο το 13% προσέφερε αντίστοιχο μάθημα επιλογής.
Όταν η θεραπεία δεν προσαρμόζεται στον άνθρωπο
Μελέτη για την πρόωρη διακοπή της ψυχοθεραπείας ανέδειξε επτά βασικούς παράγοντες: τον θεραπευτικό αποσυντονισμό, τις αδρανείς θεραπευτικές σχέσεις, τις μη διαχειρίσιμες αντιδράσεις και παρεμβάσεις του θεραπευτή, την άκαμπτη προσκόλληση σε πρωτόκολλα, την ετοιμότητα για αλλαγή και τις επαναλαμβανόμενες διαπροσωπικές δυναμικές.
Τα δεδομένα υπογραμμίζουν τη σημασία της προσαρμογής της θεραπείας στις ανάγκες και τις προτιμήσεις κάθε ανθρώπου. Μια ισχυρή θεραπευτική συμμαχία συνδέεται με χαμηλότερα ποσοστά εγκατάλειψης, ενώ η ουσιαστική ακρόαση και η συναισθηματική ανταπόκριση μπορούν να ενισχύσουν τη σχέση εμπιστοσύνης.
Το ζητούμενο, επομένως, δεν είναι απλώς να εφαρμόζεται ένα θεραπευτικό πρωτόκολλο, αλλά να δημιουργείται ένας ασφαλής χώρος όπου ο άνθρωπος αισθάνεται ότι γίνεται κατανοητός. Για να περιοριστεί η εγκατάλειψη της ψυχοθεραπείας, η εκπαίδευση των επαγγελματιών χρειάζεται να δώσει μεγαλύτερη προτεραιότητα στη γνήσια σύνδεση, στην ανοιχτή ακρόαση και στην προσαρμογή της θεραπευτικής διαδικασίας στον κάθε θεραπευόμενο.
