Στο περιοδικό «Εγώ» φιλοξενούμε τη συγγραφέα Μαριάννα Σεργάκη με αφορμή το παιδικό της βιβλίο «Ο παππούς Κώστας και το δέντρο της αγάπης», που κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Φυλάτος. Ένα παραμύθι που γεννήθηκε από προσωπικό βίωμα και μιλά με τρυφερότητα για την οικογένεια, την παιδική ασθένεια, την απώλεια και τη δύναμη της αγάπης που δεν χάνεται, ακόμη κι όταν ένας αγαπημένος άνθρωπος δεν βρίσκεται πια κοντά μας. Μέσα από τη σχέση της μικρής Μαριάννας με τον παππού Κώστα και το συμβολικό δέντρο που τους ενώνει, η συγγραφέας ανοίγει έναν δρόμο συζήτησης για δύσκολα θέματα, με τρόπο προσιτό, συγκινητικό και βαθιά ανθρώπινο.
Συνέντευξη στη Νεκταρία Βαρσαμή-Πουλτσίδη
Στο βιβλίο σας, το δέντρο δεν είναι απλώς ένα στοιχείο της φύσης, αλλά ένας ζωντανός δεσμός ανάμεσα στο παιδί και τον παππού του. Πότε καταλάβατε ότι αυτό το δέντρο μπορούσε να γίνει σύμβολο μνήμης, αγάπης και συνέχειας;
Μ.Σ.: Από τότε που θυμάμαι τον εαυτό μου με τον παππού & τις όμορφες παιδικές στιγμές που είχα μαζί του, είχα συνειδητοποιήσει ότι το εξής. Κάθε ζωντανός οργανισμός όταν του δίνεις αγάπη, ανθίζει. Από την φύση, τα ζωάκια έως τον άνθρωπο. Ζωντανό παράδειγμα & αληθινό, κάθε μεσημέρι καθόμασταν με τον παππού Κώστα κάτω από ένα συγκεκριμένο δέντρο στην πλατεία της γειτονιάς μας, για να με ταΐσει καθώς λόγω της φαρμακευτικής αγωγής που έπαιρνα καθημερινά για να γίνω καλά δεν είχα πολλή όρεξη στο θέμα του φαγητού. Όταν ο παππούς έγινε αστέρι στον ουρανό, την επόμενη ημέρα, πήγα με την θεία μου να κάτσουμε κάτω από το ίδιο δεντράκι. Τότε, παρατήρησα ότι το δεντράκι είχε ξεραθεί. Και δεν ήταν καν φθινόπωρο ώστε να χάσει τα φύλλα του. Με την φροντίδα μου & την αγάπη εμένα & της θείας Καίτης, ποτίζαμε κάθε μεσημέρι αυτό το δεντράκι & λέγαμε ιστορίες όταν καθόμασταν κάτω από αυτό όπως τότε με τον παππού μου. Μέσα σε λίγες ημέρες το δεντράκι άνθισε ξανά. Άρα λοιπόν αυτό με έκανε εκείνη την στιγμή να συνειδητοποιήσω ότι όταν δίνεις την αγάπη σου απλόχερα χωρίς να περιμένεις ανταπόδοση τότε όλοι μπορούν να «φωτιστούν» με αυτό το υπέρτατο για εμένα συναίσθημα. Έτσι έγινε σύμβολο μνήμης, αγάπης & της δικής μου συνέχειας στη ζωή. Είναι ένα αληθινό γεγονός όπως προ είπα & αυτό από μόνο του δείχνει πως η ζωή ομορφαίνει & βρίσκει το δρόμο της μέσω της αγάπης.
Μιλάτε σε παιδιά για δύο πολύ δύσκολες εμπειρίες, την ασθένεια και την απώλεια, χωρίς να αφαιρείτε τη συγκίνηση αλλά και χωρίς να τα βαραίνετε. Πού βρίσκεται, κατά τη γνώμη σας, το όριο ανάμεσα στην αλήθεια που χρειάζεται ένα παιδί και στην προστασία που έχει ανάγκη;
Μ.Σ.: Όταν πρωτοξεκίνησα να φτιάχνω αυτό το παιδικό βιβλίο είχα στο νου μου εμένα μικρή & πως θα ήθελα εγώ να μάθω για την ασθένεια μου αλλά & για την απώλεια του παππού μου. Είμαι ένας άνθρωπος που θέλω να περνάω σημαντικά μηνύματα στα παιδιά όπως αυτά της απώλειας ενός αγαπημένου προσώπου & της ασθένειας, ειδικά σε μικρές ηλικίες, αλλά πάντα χωρίς να τους βαραίνω με δύσπεπτα συναισθήματα & βαριές ερμηνείες. Θεωρώ ότι ένα παιδί μπορεί να μάθει για δύσκολα ζητήματα της ζωής που αργά η γρήγορα θα τα δει μπροστά του, & με ευχάριστο τρόπο. Αφήνοντας του μια γλυκιά γεύση & ελπίδα για το αύριο. Πάντα μέσω της αγάπης. Φυσικά συμβουλεύτηκα & ειδικό παιδοψυχολόγο για τέτοιους είδους θέματα καθώς δεν είμαι ειδική σε αυτά, απλά περιγράφω την προσωπική βιωματική αληθινή μου παιδική ιστορία μέσα στο βιβλίο αυτό, θέλοντας να βοηθήσω κάθε παιδί ή οικογένεια που βιώνει τέτοιου είδους ζητήματα ή επιθυμεί να βοηθήσει πάνω σε αυτά. Δεν είμαι γονιός αλλά προσωπικά αν με ρωτήσει κάποιος πιστεύω ότι κάθε παιδί οφείλει να γνωρίζει την αλήθεια στη ζωή του. Πάντα με την βοήθεια ειδικού αν χρειαστεί αναλόγως την ηλικία του. Αλλά η αλήθεια θα το βοηθήσει να μην έχει αργότερα θέματα πάνω σε ευαίσθητα ζητήματα της ζωής. Η αλήθεια θεωρώ με την αγάπη πάντα συνυφασμένη ανοίγει ένα όμορφο μονοπάτι μπροστά μας. Δεν είναι με ροδοπέταλα στρωμένο πάντα αλλά έτσι βαδίζουμε σε κάτι πραγματικό, ειλικρινές & αυτό το κάνει από μόνο του όμορφο. Γιατί τα συναισθήματα είναι ωραίο να τα αφήνουμε σε οποιαδήποτε ηλικία να βγαίνουν αβίαστα από μέσα μας. Ξαλαφρώνουμε θα έλεγα την ψυχή μας από κάθε βάρος & εκεί έρχεται η αγάπη να μας απαλύνει με την γλύκα της.
Η μικρή Μαριάννα δεν κρατά τον παππού της μόνο ως ανάμνηση, αλλά σαν μια δύναμη που συνεχίζει να τη συνοδεύει. Πιστεύετε ότι τα παιδιά μπορούν να καταλάβουν καλύτερα την απώλεια όταν τους δείχνουμε πως η αγάπη δεν τελειώνει με την απουσία;
Μ.Σ.: Ναι. Το πιστεύω ακράδαντα αυτό. Η αγάπη είναι ένα συναίσθημα που μένει για πάντα μέσα στην καρδιά & την ψυχή μας. Επομένως, στην περίπτωσης της απώλειας ενός αγαπημένου μας προσώπου, η αγάπη που λάβαμε από εκείνον τον άνθρωπο, η αγάπη που νιώσαμε & η αγάπη που του δώσαμε, μας κάνει αυτός ο άνθρωπος να συνεχίζει να «υπάρχει» ακόμα μέσα μας. Να «ζει» στην καρδιά & την σκέψη μας. Χωρίς αυτό να γίνεται κάποια εμμονή ή να μην μπορούμε να αποχωριστούμε από την σκέψη του εύκολα. Η αγάπη μας για ένα πρόσωπο δεν τελειώνει με την απουσία του, δηλαδή με το να φύγει από την ζωή. Ίσα ίσα που αυτή η αγάπη μας δείχνει τον δρόμο για να ανθίσουμε στην ζωή.
Στην ιστορία σας, η οικογένεια δεν παρουσιάζεται ως κάτι δεδομένο, αλλά ως κύκλος φροντίδας, στήριξης και αντοχής. Τι θέλατε να θυμίσετε στους γονείς που θα διαβάσουν αυτό το παραμύθι μαζί με τα παιδιά τους;
Μ.Σ.: Υπάρχουν άνθρωποι που μεγάλωσαν με μια όμορφη οικογένεια όπως εγώ. Όμως υπάρχουν & άνθρωποι που δεν γνώρισαν την έννοια της οικογένειας όπως οι περισσότεροι από εμάς. Οικογένεια ενός ανθρώπου, πέραν της βιολογικής του, είναι & οι άνθρωποι που στάθηκαν σαν οικογένεια δίπλα του. Που τον αγάπησαν, τον βοήθησαν & είναι εκεί σε κάθε λύπη ή χαρά του. Αυτό που θέλω να υπενθυμίσω στους γονείς είναι ότι μέσω της αγάπης, όλα μπορούν να γίνουν εφικτά. Από μια αγκαλιά, από ένα γλυκό λόγο, μπορεί κάθε παιδί να πάρει δύναμη & να ανταπεξέλθει σε κάθε τι & να σταθεί στα πόδια του. Τίποτα στην ζωή δεν είναι δεδομένο & αυτό πρέπει πάντα να το θυμούνται. Έχει μεγάλο νόημα στην ζωή αυτό & μας αποδεικνύεται καθημερινά μέσω πολλών γεγονότων.
Μαριάννα Σεργάκη: Όταν η αγάπη ριζώνει στη μνήμη και συνεχίζει να ανθίζει
Αν το «Ο παππούς Κώστας και το δέντρο της αγάπης» μπορούσε να ανοίξει μια συζήτηση μέσα σε ένα σπίτι ή σε μια σχολική τάξη, ποια θα θέλατε να είναι η πρώτη ερώτηση που θα κάνει ένα παιδί μετά την ανάγνωση;
Μ.Σ.: «Χάνεται ποτέ η αγάπη;». Αυτή είναι μια πολλή κρίσιμη & σημαντική ερώτηση. Γιατί υπάρχουν παιδιά που δεν έχουν βιώσει την έννοια της αγάπης ή προσπαθούν να την βιώσουν μέσα από αντίξοες συνθήκες. Ξανά λέω όλα στην ζωή του καθενός δεν είναι ρόδινα. Επομένως, εγώ θέλω όλα τα παιδιά του κόσμου αν μπορώ να μάθουν ότι μπορούν να λάβουν την αγάπη & από τις μικρές καθημερινές μας συνήθειες, όπως το πάμε μια βόλτα όλοι μαζί, να μοιραστούμε τις σκέψεις μας όλοι μαζί, να φάμε όλοι μαζί στο τραπέζι, να παίξουμε ένα επιτραπέζιο, να χορέψουμε όλοι μαζί κ.ο.κ. Κι οι φίλοι μπορούν να γίνουν η οικογένεια που κάποιος δεν έχει. Οικογένεια όπως θα έχετε καταλάβει για εμένα σημαίνει αγάπη. Γιατί το να μοιραζόμαστε την αγάπη μας κάνει & ανθίζουμε παρέα.
