Η ζωή του ηθοποιού πίσω από τους ρόλους, η Κατοχή, η Αντίσταση, η κατάρρευση πάνω στη σκηνή από την πείνα και η λογοκρισία της δικτατορίας
Ο Δήμος Σταρένιος υπήρξε μία από τις πιο χαρακτηριστικές φυσιογνωμίες του ελληνικού θεάτρου, κινηματογράφου και της τηλεόρασης. Οι ρόλοι των σκληρών, φιλάργυρων και καταδοτικών χαρακτήρων τον έκαναν τόσο πειστικό, ώστε το κοινό συχνά τον ταύτιζε με τους ήρωες που υποδυόταν. Πίσω όμως από τον «κακό» της οθόνης κρυβόταν ένας άνθρωπος με έντονη κοινωνική και πολιτική δράση, που έζησε την πείνα της Κατοχής, συμμετείχε στην Αντίσταση και αντιμετώπισε διώξεις κατά τη διάρκεια της χούντας.
Από το Κάιρο στο θέατρο
Ο Δήμος, ή Δημήτρης, Σταρένιος γεννήθηκε στις 15 Σεπτεμβρίου 1909 στο Κάιρο. Το 1932 εγκαταστάθηκε στην Ελλάδα και φοίτησε στη Σχολή του Εθνικού Θεάτρου. Έναν χρόνο αργότερα έκανε την πρώτη του εμφάνιση στη σκηνή, συμμετέχοντας στον θίασο της Αλίκης Θεοδωρίδου στην κομεντί του Μπέρνσταϊν «Ευτυχία».
Το υποκριτικό του ταλέντο σύντομα έγινε αντιληπτό και ακολούθησαν συνεργασίες με σημαντικούς θιάσους της εποχής. Στον κινηματογράφο εμφανίστηκε για πρώτη φορά το 1943, στην ταινία «Μάγια η Τσιγγάνα» του Γιάννη Χριστοδούλου.
Μέχρι το 1978 συμμετείχε σε περισσότερες από 70 ελληνικές και ξένες παραγωγές. Ανάμεσά τους βρίσκονται ο «Χριστός Ξανασταυρώνεται», το «Ποτέ την Κυριακή», ο «Λέων της Σπάρτης», «Ο Τεν Τεν και το Χρυσόμαλλο Δέρας», το «Αμέρικα Αμέρικα» και η «Ζωή του Ωνάση».
Ο «Γερο-Λαδάς» που έγινε συνώνυμο της φιλαργυρίας
Ο ρόλος που σφράγισε τη σχέση του με το κοινό ήταν εκείνος του «Γερο-Λαδά» από τον «Χριστό Ξανασταυρώνεται» του Νίκου Καζαντζάκη.
Ο φιλάργυρος και τσιγκούνης χαρακτήρας που ενσάρκωσε ο Σταρένιος ήταν τόσο χαρακτηριστικός, ώστε το όνομα «Γερο-Λαδάς» πέρασε στην καθημερινή γλώσσα και χρησιμοποιείται μέχρι σήμερα για έναν άνθρωπο που αγαπά υπερβολικά το χρήμα.
Η ερμηνεία του δεν περιορίστηκε στην τηλεοπτική σειρά του Βασίλη Γεωργιάδη. Ο Σταρένιος είχε ήδη συνδέσει το όνομά του με τον συγκεκριμένο χαρακτήρα μέσα από το θέατρο και τον κινηματογράφο.
«Μας αγαπένε οι Γερμανοί, σαν φίλοι έρχονται»
Μία ακόμη χαρακτηριστική στιγμή της καριέρας του ήρθε στην ταινία «Η Χαραυγή της Νίκης» του Ντίμη Δαδήρα, το 1971. Η ατάκα του «Μας αγαπένε οι Γερμανοί, σαν φίλοι έρχονται» έμεινε στη μνήμη του κοινού.
Η ειρωνεία ήταν πως ο Σταρένιος βρισκόταν ιδεολογικά στην ακριβώς αντίθετη πλευρά από τον χαρακτήρα που υποδυόταν. Κατά τη διάρκεια της Κατοχής είχε οργανωθεί στο ΕΑΜ και το 1945 συμμετείχε στη δημιουργία του αντιστασιακού θιάσου «Ενωμένοι Καλλιτέχνες», μαζί με σημαντικές προσωπικότητες της ελληνικής καλλιτεχνικής ζωής.
Η πείνα της Κατοχής και η κατάρρευση στη σκηνή
Η Κατοχή άφησε βαθύ αποτύπωμα στη ζωή του. Η ασιτία και οι στερήσεις ήταν τέτοιες, ώστε κάποια στιγμή επηρέασαν ακόμη και την παρουσία του στο θέατρο.
Κατά τη διάρκεια της παράστασης «Απόψε θα γελάσουμε», ο Σταρένιος υποδυόταν έναν χαρακτήρα που, σύμφωνα με την υπόθεση, έπρεπε να πυροβολήσει την αδελφή του. Μετά τον θεατρικό πυροβολισμό, όμως, ο ηθοποιός κατέρρευσε πάνω στη σκηνή.
Το κοινό πίστεψε πως η πτώση ήταν μέρος της παράστασης και τον χειροκρότησε. Στην πραγματικότητα, ο οργανισμός του είχε εξαντληθεί από την πείνα. Μεταφέρθηκε στον Σταθμό Πρώτων Βοηθειών, όπου συνήλθε, και την επόμενη ημέρα επέστρεψε κανονικά στο θέατρο.
Η χούντα έκοβε ακόμη και το όνομά του
Η αριστερή του ιδεολογία αποτέλεσε αιτία διώξεων κατά τη διάρκεια της δικτατορίας. Ο Σταρένιος αποκλείστηκε από κρατικές παραγωγές και παραστάσεις του Εθνικού Θεάτρου, ενώ η λογοκρισία έφτασε ακόμη και στην αναφορά του ονόματός του.
Χαρακτηριστικό είναι το περιστατικό με τον Φρέντυ Γερμανό, όταν ο δημοσιογράφος αναφέρθηκε στον ηθοποιό κατά τη διάρκεια τηλεοπτικής εκπομπής. Οι υπεύθυνοι της λογοκρισίας έκοψαν τον ήχο ακριβώς στο σημείο όπου ακουγόταν το όνομα «Σταρένιος».
Ο θεατής έβλεπε τον Γερμανό να συνεχίζει να μιλά, χωρίς όμως να ακούει το συγκεκριμένο όνομα.
Το τέλος μιας μεγάλης διαδρομής
Ο Δήμος Σταρένιος αποσύρθηκε από το θέατρο το 1977, εξαιτίας βαριάς αγγειοπάθειας. Στη μακρά πορεία του συνεργάστηκε με κορυφαίους ηθοποιούς, μεταξύ άλλων την Κατερίνα, τη Μελίνα Μερκούρη, τον Μάνο Κατράκη, τον Τίτο Βανδή, τον Αλέκο Αλεξανδράκη, τον Λάμπρο Κωνσταντάρα, τον Δημήτρη Χορν και την Αλίκη Βουγιουκλάκη.
Ήταν παντρεμένος με την ηθοποιό Νίνα Βαρβέρη. Το ζευγάρι έμεινε μαζί μέχρι το τέλος της ζωής του και δεν απέκτησε παιδιά.
Ο Δήμος Σταρένιος πέθανε στις 23 Οκτωβρίου 1983, σε ηλικία 74 ετών. Έναν χρόνο αργότερα έφυγε από τη ζωή και η σύζυγός του.
