Οι γιορτές των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς συχνά παρουσιάζονται σαν μια εποχή γεμάτη χαρά, αγάπη, φως και θαλπωρή. Όμως η πραγματικότητα για πολλούς ανθρώπους απέχει πολύ από αυτή την ιδανική εικόνα.
Της: Έπης Τρίμη
Πίσω από τα στολισμένα σπίτια, τις οικογενειακές συγκεντρώσεις και τις υπερβολικά υψηλές προσδοκίες, κρύβεται συχνά το γνωστό και καθόλου αθώο άγχος των γιορτών. Είναι εκείνη η ψυχική πίεση που κορυφώνεται κάθε Δεκέμβρη, όταν τα προγράμματα φορτώνουν, τα οικονομικά πιέζουν και οι κοινωνικές απαιτήσεις πολλαπλασιάζονται.
Πολλοί νιώθουν ενοχές που δεν χαίρονται όσο «θα έπρεπε», άλλοι εξαντλούνται σωματικά και ψυχικά προσπαθώντας να ανταποκριθούν σε όλα, ενώ κάποιοι αισθάνονται βαθιά μοναξιά μέσα στη γενική ευφορία. Το σημαντικό όμως είναι να θυμόμαστε ότι αυτό το συναίσθημα είναι απολύτως φυσιολογικό και εμφανίζεται σε πολύ περισσότερους ανθρώπους απ’ όσους φανταζόμαστε.
Μέσα από το εν λόγω άρθρο θα επιχειρήσουμε να αναλύσουμε γιατί συμβαίνει, πώς το αναγνωρίζουμε, τι να αποφεύγουμε και πώς να το διαχειριστούμε με πρακτικούς τρόπους, καθώς και πότε πρέπει να βάλουμε φρένο για να προστατεύσουμε τον εαυτό μας.
Γιατί εμφανίζεται το άγχος των γιορτών
Οι λόγοι είναι πολλοί και συνδυάζονται μεταξύ τους:
-
Υψηλές προσδοκίες: Οι γιορτές συνοδεύονται από τη βαθιά ριζωμένη ιδέα ότι «πρέπει» να είμαστε χαρούμενοι, κοινωνικοί και ανοιχτοί. Αυτό από μόνο του δημιουργεί πίεση.
-
Οικονομική επιβάρυνση: Δώρα, τραπέζια, έξοδοι, ταξίδια και όλα αυξάνουν το άγχος, ειδικά όταν δεν υπάρχει η οικονομική άνεση.
-
Οικογενειακές εντάσεις: Οι επανασυνδέσεις μπορεί να ανασύρουν παλιές διαφωνίες, συγκρούσεις ή δύσκολες σχέσεις.
-
Μοναξιά ή απώλειες: Για όσους λείπουν αγαπημένα πρόσωπα ή ζουν πιο απομονωμένα, η αντίθεση με τη «χαρούμενη ατμόσφαιρα» επιδεινώνει τα συναισθήματα.
-
Κούραση: Το τέλος της χρονιάς βρίσκει τους περισσότερους ήδη εξουθενωμένους σωματικά και ψυχικά.
Άγχος: Πώς καταλαβαίνουμε ότι μας επηρεάζει στις γιορτές
Το άγχος των γιορτών έχει συγκεκριμένα σημάδια:
-
Έντονη ευερεθιστότητα
-
Αίσθημα πίεσης ή ανεπάρκειας
-
Δυσκολία ύπνου
-
Κούραση χωρίς εμφανή λόγο
-
Πτώση διάθεσης ή απογοήτευση
-
Αποφυγή κοινωνικών εκδηλώσεων
-
Υπερβολική ενασχόληση με λεπτομέρειες ή τελειομανία
Αν κάποιο από αυτά εμφανιστεί έντονα ή επιμένει, ίσως χρειάζεται να δώσουμε προσοχή.
Τι πρέπει να αποφεύγουμε στις γιορτές για να μην μας καταβάλει το άγχος
Για να προστατέψουμε την ψυχική μας ηρεμία, καλό είναι να αποφύγουμε:
1. Την υπερφόρτωση υποχρεώσεων
Το να πούμε «ναι» σε όλους μπορεί να εξαντλήσει περισσότερο απ’ όσο φανταζόμαστε.
2. Τέλειες εικόνες και συγκρίσεις
Οι προσδοκίες που δημιουργούνται από τα social media συχνά δεν έχουν σχέση με την πραγματικότητα.
3. Παρορμητικές οικονομικές κινήσεις
Οι γιορτές δεν χρειάζεται να είναι ακριβές για να είναι όμορφες. Η υπερβολή οδηγεί σε άγχος που συνεχίζεται και μετά το τέλος της περιόδου.
4. Την αυτοκριτική
Το ότι δεν αισθανόμαστε την εφορία που μας επιβάλλουν οι μέρες δεν σημαίνει ότι υπάρχει κάτι λάθος με εμάς.
Πρακτικοί τρόποι για να διαχειριστούμε το άγχος των γιορτών
1. Θέσε ρεαλιστικές προσδοκίες
Αποδέξου ότι δεν γίνεται όλα να είναι τέλεια. Οι γιορτές είναι απλώς μέρες, όχι μαγικές υποχρεώσεις ευτυχίας. Μπορείς να τις προσαρμόσεις στις δικές σου ανάγκες και όχι το αντίστροφο.
2. Οργάνωσε τις οικονομικές υποχρεώσεις εκ των προτέρων
Βάλε ένα σαφές budget, αποφάσισε πόσα θέλεις να ξοδέψεις και τήρησέ το. Επιλογές όπως χειροποίητα δώρα ή μικρές χειρονομίες έχουν συχνά μεγαλύτερη συναισθηματική αξία.
3. Προστάτευσε τον χρόνο και την ενέργειά σου
Μάθε να λες «όχι» χωρίς ενοχές. Δεν χρειάζεται να είσαι παντού. Επίλεξε λίγες δραστηριότητες που πραγματικά σε γεμίζουν.
4. Φρόντισε το σώμα σου
Ύπνος, νερό, μικρή άσκηση και ισορροπημένη διατροφή μειώνουν σημαντικά το άγχος. Ακόμα και 10 λεπτά περπάτημα βοηθούν να «καθαρίσει» το μυαλό.
5. Εφάρμοσε μικρές τεχνικές χαλάρωσης
-
Αναπνοές βαθιές και αργές
-
Μουσική που σε ηρεμεί
-
Σύντομες παύσεις μέσα στη μέρα
-
Διαλογισμός ή ήπιες διατάσεις
Αυτές οι πρακτικές επαναφέρουν το νευρικό σύστημα σε ισορροπία.
6. Δημιούργησε προσωπικά τελετουργικά
Μικρές, ζεστές συνήθειες όπως ένα ζεστό ρόφημα το πρωί, ένα αναμμένο αρωματικό κερί το βράδυ, μια βόλτα με ένα αγαπημένο άτομο δημιουργούν γείωση και την απαιτούμενη ηρεμία.
7. Μίλα σε κάποιον που εμπιστεύεσαι
Κοινοποίησε αυτά που νιώθεις. Το άγχος γίνεται πιο διαχειρίσιμο όταν δεν το κουβαλάς μόνος σου.
Πότε πρέπει να «βάλουμε φρένο»
Αν παρατηρήσεις ότι:
-
το άγχος επιδρά στην καθημερινότητά σου,
-
η διάθεση πέφτει συνεχώς,
-
αποφεύγεις ανθρώπους ή υποχρεώσεις,
-
ή νιώθεις ότι χάνεις τον έλεγχο,
τότε ίσως είναι η κατάλληλη στιγμή να κάνεις ένα βήμα πίσω. Μπορεί να σημαίνει ότι πρέπει να μειώσεις υποχρεώσεις, να ζητήσεις βοήθεια ή να επιτρέψεις στον εαυτό σου περισσότερο χώρο να αναπνεύσει.
Οι γιορτές δεν χρειάζεται να είναι τέλειες για να είναι όμορφες όπως τις βλέπουμε στις ταινίες. Αν δώσεις προτεραιότητα στην ηρεμία σου, τότε μπορείς να δημιουργήσεις μια περίοδο που πραγματικά σε γεμίζει ψυχικά και όχι μια περίοδο που σε εξαντλεί στα «πρέπει».
