Στη σημερινή πραγματικότητα, το κινητό έχει γίνει κάτι σαν μια προέκταση του εαυτού μας. Το αγγίζουμε σχεδόν μηχανικά, το ξεκλειδώνουμε δεκάδες φορές μέσα στη μέρα, και —χωρίς καν να το καταλαβαίνουμε— μπαίνει ανάμεσα σε εμάς και στους ανθρώπους που έχουμε απέναντι. Έτσι εμφανίζεται το φαινόμενο του phubbing, η στιγμή δηλαδή που παραμελούμε κάποιον για χάρη της οθόνης μας, συνήθως χωρίς πρόθεση.
Κινητό: Όταν το βλέμμα στην οθόνη ρημάζει τη σχέση
Το phubbing δεν είναι μια απλή αδεξιότητα ή ένα μικρό λάθος. Είναι μια μικρή, αλλά επαναλαμβανόμενη ρωγμή στη σύνδεση μεταξύ δύο ανθρώπων. Όταν ο ένας στρέφει την προσοχή του στο κινητό αντί να μείνει στη συζήτηση, το μήνυμα που μεταφέρεται σιωπηλά είναι πως ο άλλος δεν αποτελεί προτεραιότητα.
Στις ερωτικές σχέσεις, αυτό συχνά οδηγεί σε αίσθηση απόρριψης. Στην οικογένεια, ιδιαίτερα με παιδιά, δημιουργείται μια αόρατη απόσταση. Τα μικρότερα μπορεί να νιώθουν ότι δεν «φαίνονται», ενώ τα μεγαλύτερα το ερμηνεύουν ως σημάδι ότι δεν είναι αρκετά σημαντικά.
Ένας κύκλος που αναπαράγεται
Το παράδοξο είναι πως το phubbing είναι μεταδοτικό. Όταν κάποιος αισθάνεται ότι τον παραγκωνίζουν, συχνά κάνει ακριβώς το ίδιο με αποτέλεσμα να καταφεύγει κι εκείνος στο κινητό. Κι έτσι, δύο άνθρωποι μπορεί να βρίσκονται στον ίδιο χώρο, στο ίδιο τραπέζι, αλλά η συναισθηματική απόσταση να μεγαλώνει ώρα με την ώρα και μέρα με την ημέρα.
Έρευνες δείχνουν ότι όσο πιο συχνά κάποιος νιώθει ότι γίνεται αποδέκτης phubbing, τόσο πιο αρνητικά αξιολογεί τη σχέση του. Δεν χρειάζεται να είναι έντονη συμπεριφορά· η συχνότητα από μόνη της αρκεί για να χαλάσει το κλίμα.
Η δύναμη της επίγνωσης
Πολλές φορές κατηγορούμε τον εαυτό μας για «έλλειψη αυτοελέγχου». Όμως, στην πραγματικότητα, η κίνηση προς το κινητό είναι μια αυτόματη συνήθεια: ένας ήχος ειδοποίησης, ένα μικρό άγχος ότι «κάτι συνέβη», μια παλιά ρουτίνα.
Ο πιο αποτελεσματικός τρόπος να αλλάξει αυτό δεν είναι η αυστηρότητα, αλλά η επίγνωση. Κάθε φορά που σταματάμε για ένα δευτερόλεπτο και αναρωτιόμαστε «γιατί πιάνω το κινητό τώρα;», διακόπτουμε την αυτόματη κίνηση και επιστρέφουμε στην παρούσα στιγμή εκεί όπου χτίζονται οι σχέσεις.
Κινητό: Τι πρέπει να κάνετε για να το σώσετε
Μια απλή αλλά πολύ δυνατή πρακτική είναι η διαφάνεια. Να δίνουμε έναν μικρό λόγο για τη χρήση του κινητού:
«Δώσε μου ένα λεπτό να απαντήσω σε αυτό το μήνυμα της δουλειάς, και μετά είμαι πάλι μαζί σου».
Αυτή η μικρή κίνηση λειτουργεί σαν γέφυρα. Δείχνει ότι ο άλλος εξακολουθεί να είναι προτεραιότητα, αποτρέπει παρερμηνείες και μας βοηθά να μη χαθούμε στο scrolling.
