Η τεχνητή νοημοσύνη έχει μπει για τα καλά στην καθημερινότητά μας και, μαζί με όλα τα άλλα, έχει γίνει και ένα νέο σημείο αναφοράς όταν έχουμε απορίες για την υγεία μας.
Της: Έπης Τρίμη
Από έναν επίμονο πονοκέφαλο μέχρι την ερμηνεία μιας εξέτασης αίματος, όλο και περισσότεροι άνθρωποι στρέφονται σε chatbots όπως το ChatGPT αναζητώντας απαντήσεις. Αυτό από μόνο του δεν είναι κακό. Μπορεί να είναι χρήσιμο, γρήγορο και συχνά καθησυχαστικό. Όμως χρειάζεται και μέτρο. Η τεχνητή νοημοσύνη δεν αντικαθιστά τον γιατρό, μπορεί όμως να γίνει ένα εργαλείο μάθησης αν τη χρησιμοποιήσεις σωστά.
Τα τελευταία χρόνια, έρευνες οργανισμών όπως το Kaiser Family Foundation δείχνουν ότι περίπου ένας στους έξι ενήλικες χρησιμοποιεί συχνά chatbots για ιατρικές πληροφορίες, με το ποσοστό αυτό να αυξάνεται σταθερά. Άρθρα στους New York Times έχουν αναφέρει ότι το ChatGPT μπορεί να ανταποκριθεί με εντυπωσιακή ακρίβεια σε θεωρητικά ιατρικά σενάρια. Παρ’ όλα αυτά, η ίδια η φύση των chatbots –η τάση τους να «συμπληρώνουν κενά» όταν δεν είναι βέβαια– σημαίνει ότι η κριτική σκέψη από την πλευρά μας είναι απολύτως απαραίτητη.
Το πρώτο και ίσως πιο σημαντικό που πρέπει να θυμάσαι είναι ότι το AI είναι πιο ασφαλές όταν το διακύβευμα είναι χαμηλό. Μην περιμένεις να εμφανιστεί κάτι σοβαρό για να το ρωτήσεις πρώτη φορά. Δοκίμασέ το σε απλές απορίες, όπως αυτές που θα έκανες μετά από μια τυπική επίσκεψη στον γιατρό. Παίξε με τις διατυπώσεις, σύγκρινε απαντήσεις και μάθε πού είναι δυνατό και πού αρχίζει να γίνεται ασαφές. Έτσι, όταν το χρειαστείς πραγματικά, θα ξέρεις καλύτερα πώς να το χρησιμοποιήσεις.
Ένα δεύτερο σημείο που συχνά αγνοούμε είναι ότι τα chatbots τείνουν να είναι υπερβολικά «συμφωνητικά». Αν τα ρωτήσεις κάτι με τρόπο που υπονοεί ήδη την απάντηση, υπάρχει μεγάλη πιθανότητα να σε ακολουθήσουν αντί να σε φρενάρουν. Οι ουδέτερες, γενικές ερωτήσεις είναι πάντα πιο ασφαλείς από τις προσωπικές και κατευθυντικές. Άλλο να ρωτάς «πότε συνιστάται γενικά μια ακτινογραφία;» και άλλο «δεν χρειάζομαι ακτινογραφία, έτσι δεν είναι;».
Εξίσου σημαντικό είναι το πλαίσιο που δίνεις. Το chatbot δεν γνωρίζει τίποτα για εσένα αν δεν του το πεις. Η ηλικία, το φύλο, τα φάρμακα που παίρνεις ή ένα βασικό ιατρικό ιστορικό μπορούν να αλλάξουν εντελώς την απάντηση. Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να μοιράζεσαι ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα ή πλήρεις ιατρικούς φακέλους. Λίγες, σχετικές πληροφορίες αρκούν για να γίνει η συζήτηση πιο χρήσιμη χωρίς να ξεπεραστούν όρια.
Πρέπει επίσης να έχεις στο μυαλό σου ότι οι δωρεάν εκδόσεις των chatbots έχουν περιορισμούς. Σε μεγάλες συζητήσεις μπορεί να ξεχάσουν λεπτομέρειες ή να μπερδέψουν πληροφορίες που έδωσες νωρίτερα. Καλό είναι ανά διαστήματα να ζητάς μια σύντομη σύνοψη όσων «γνωρίζει» μέχρι εκείνη τη στιγμή, ώστε να σιγουρευτείς ότι βρίσκεστε στο ίδιο μήκος κύματος πριν συνεχίσεις.
