Όταν η λήθη είναι φυσιολογική και όταν χρειάζεται προσοχή

Όλοι ξεχνάμε πράγματα καθημερινά. Μπορεί να ξεχάσουμε πού αφήσαμε τα κλειδιά μας, το όνομα κάποιου γνωστού ή γιατί μπήκαμε σε ένα δωμάτιο. Αυτές οι στιγμές δεν σημαίνουν απαραίτητα ότι υπάρχει κάποιο σοβαρό πρόβλημα υγείας.

Ωστόσο, καθώς μεγαλώνουμε, είναι φυσικό να αυξάνεται η ανησυχία μας για την άνοια και τη νόσο Αλτσχάιμερ. Η απώλεια μνήμης αποτελεί το πιο χαρακτηριστικό σύμπτωμα αυτών των παθήσεων, όμως οι ειδικοί επισημαίνουν ότι υπάρχει σημαντική διαφορά ανάμεσα στη φυσιολογική γήρανση του εγκεφάλου και σε μια νευροεκφυλιστική ασθένεια.

Σύμφωνα με νευρολόγους, το βασικό στοιχείο που ξεχωρίζει την άνοια από την απλή ξεχασμάρα είναι το κατά πόσο επηρεάζεται η καθημερινή λειτουργικότητα ενός ανθρώπου.

Πόσο μπορούμε να μειώσουμε τον κίνδυνο άνοιας;

Δεν μπορούν όλες οι περιπτώσεις άνοιας να προληφθούν, καθώς η ηλικία και η γενετική προδιάθεση παίζουν σημαντικό ρόλο. Ωστόσο, οι επιστημονικές έρευνες δείχνουν ότι πολλές αλλαγές στον τρόπο ζωής μπορούν να μειώσουν τον κίνδυνο ή να καθυστερήσουν την εμφάνιση συμπτωμάτων.

Ο νευρολόγος Dr. Nicholas Doher από την Cleveland Clinic τονίζει ότι η φροντίδα του εγκεφάλου ξεκινά από τη φροντίδα της καρδιάς.

Η υψηλή αρτηριακή πίεση, η αυξημένη χοληστερόλη και η παχυσαρκία συνδέονται με μεγαλύτερο κίνδυνο εμφάνισης άνοιας, καθώς επηρεάζουν την υγεία των αγγείων και την αιμάτωση του εγκεφάλου.

Οι καθημερινές συνήθειες που προστατεύουν τον εγκέφαλο

Οι ειδικοί προτείνουν:

Τακτική άσκηση

Ιδιαίτερα η αερόβια άσκηση βοηθά στη διατήρηση της καλής λειτουργίας του εγκεφάλου.

Υγιεινή διατροφή

Μια διατροφή πλούσια σε φυτικές τροφές, καλά λιπαρά και περιορισμένη σε υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα μπορεί να συμβάλει στην καλύτερη εγκεφαλική υγεία.

Καλός ύπνος

Η σταθερή ποιότητα ύπνου είναι σημαντική για τη μνήμη και τη συγκέντρωση.

Αποφυγή καπνίσματος και περιορισμός αλκοόλ

Το κάπνισμα αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο γνωστικής έκπτωσης.

Συνεχής εκμάθηση και κοινωνικές σχέσεις

Η εκμάθηση νέων δεξιοτήτων και η διατήρηση ενεργής κοινωνικής ζωής βοηθούν στη δημιουργία «γνωστικού αποθέματος».

Ποια προβλήματα μνήμης θεωρούνται φυσιολογικά με την ηλικία;

Σύμφωνα με τους ειδικούς, οι παρακάτω αλλαγές συνήθως αποτελούν φυσιολογικό μέρος της γήρανσης:

• Ξεχνάτε περιστασιακά ένα όνομα αλλά το θυμάστε αργότερα.
• Ξεχνάτε πού βάλατε τα γυαλιά ή τα κλειδιά σας.
• Μπαίνετε σε ένα δωμάτιο και ξεχνάτε προσωρινά τον λόγο.
• Χρειάζεστε ημερολόγιο ή υπενθυμίσεις για να οργανώσετε τις υποχρεώσεις σας.
• Χρειάζεστε περισσότερο χρόνο για να μάθετε μια νέα δραστηριότητα.

Αυτές οι στιγμές μπορεί να είναι εκνευριστικές, αλλά συνήθως δεν εμποδίζουν την ανεξάρτητη ζωή.

Ποια σημάδια μπορεί να δείχνουν άνοια;

Υπάρχουν όμως ορισμένες αλλαγές που χρειάζονται ιατρική αξιολόγηση.

Οι ειδικοί αναφέρουν ως πιθανά προειδοποιητικά σημάδια:

• Επαναλαμβανόμενες ερωτήσεις επειδή ξεχνάτε αμέσως τις απαντήσεις.
• Ξεχνάτε πρόσφατες συζητήσεις ή σημαντικά γεγονότα.
• Δυσκολεύεστε να διαχειριστείτε οικονομικά, φάρμακα ή καθημερινές ευθύνες που παλαιότερα κάνατε εύκολα.
• Χάνεστε σε γνώριμα μέρη.
• Δυσκολεύεστε να ακολουθήσετε μια συνταγή ή οδηγίες.
• Παρατηρούνται αλλαγές στην προσωπικότητα, στη συμπεριφορά ή στην κρίση σας.
• Δυσκολεύεστε να βρείτε λέξεις ή να παρακολουθήσετε μια συζήτηση.
• Οι άνθρωποι γύρω σας παρατηρούν αλλαγές που εσείς ίσως δεν αντιλαμβάνεστε.

Τι πρέπει να κάνετε αν ανησυχείτε για τη μνήμη σας;

Αν εσείς ή κάποιο αγαπημένο σας πρόσωπο παρατηρείτε επίμονες αλλαγές στη μνήμη, στη σκέψη ή στη συμπεριφορά, είναι σημαντικό να ζητήσετε ιατρική συμβουλή.

Μια αξιολόγηση από γιατρό μπορεί να αποκαλύψει την πραγματική αιτία των συμπτωμάτων. Δεν σημαίνει πάντα ότι πρόκειται για άνοια.

Προβλήματα μνήμης μπορεί να σχετίζονται επίσης με:

• φάρμακα,
• κατάθλιψη,
• διαταραχές ύπνου,
• προβλήματα θυρεοειδούς,
• έλλειψη βιταμινών,
• λοιμώξεις ή άλλες παθήσεις που μπορούν να αντιμετωπιστούν.

Η έγκαιρη διάγνωση κάνει τη διαφορά

Ακόμη και όταν υπάρχει άνοια, η έγκαιρη διάγνωση επιτρέπει καλύτερη αντιμετώπιση. Υπάρχουν θεραπείες που μπορούν να βοηθήσουν στη διαχείριση των συμπτωμάτων, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις πρώιμου Αλτσχάιμερ υπάρχουν θεραπείες που μπορούν να επιβραδύνουν την εξέλιξη της νόσου.

Η έγκαιρη ενημέρωση δίνει επίσης χρόνο στους ασθενείς και στις οικογένειές τους να οργανώσουν τη φροντίδα, να αντιμετωπίσουν θέματα ασφάλειας και να πάρουν σημαντικές αποφάσεις.