Ιωάννα Μπέικου: Μια ιστορία ενηλικίωσης και ορίων: ανάμεσα στην ιατρική βεβαιότητα και στο δικαίωμα να ζεις «όπως αντέχει η καρδιά σου»
Στο «Εgo magazine» η πρωτοεμφανιζόμενη Ιωάννα Μπέικου με αφορμή το νέο μυθιστόρημα της « Η θυσία έχει χρώμα αγάπης » από τις Εκδόσεις Πηγή μας μιλάει για τις σκέψεις πίσω από τις λέξεις. Η Αλύσσα, μεγαλωμένη «μέσα στους παλμούς», και η Σμαράγδα, μητέρα-καρδιοχειρουργός, κινούνται σε μια πορεία γεμάτη αποφάσεις, σιωπές, ρίσκα και αγάπη που δοκιμάζει τα όριά της.
Συνέντευξη στη δημοσιογράφο Νεκταρία Βαρσαμή-Πουλτσίδη
Στο βιβλίο σας, η Αλύσσα μεγαλώνει σε ένα περιβάλλον οχυρωμένο από «σωματοφύλακες», τη μητέρα και τη γιαγιά της. Πιστεύετε ότι η υπερπροστασία, ακόμα και όταν πηγάζει από την πιο αγνή αγάπη, μπορεί τελικά να γίνει ένας τοίχος που εμποδίζει την ψυχή να βρει τα δικά της χρώματα;
Ι.Μ.: Η υπερπροστασία γεννιέται πάντα από τον φόβο να μην κινδυνεύσει ένα αγαπημένο σου πρόσωπο .Στην περίπτωση της Αλύσσας, η αγάπη της μητέρας και της γιαγιάς της, λειτουργεί σαν ασπίδα. Όταν αγαπάς κάποιον τόσο βαθιά ώστε να θέλεις να τον προφυλάξεις από όλο τον κόσμο και καμιά φορά από τον ίδιο του τον εαυτό, τείνεις να ξεχάσεις πως η ψυχή χρειάζεται ελευθερία για να «αναπνεύσει». Τα χρώματα της ζωής δεν χαρίζονται, κατακτώνται! Καμία καρδιά δεν αντέχει να ζει για πάντα προστατευμένη από τον ίδιο της τον παλμό. Οπότε ναι, η υπερπροστασία σε «φυλακίζει» από το να γίνετε τη ζωή. Γι’ αυτό ,της έδωσα την ευκαιρία συγγραφικά να ρισκάρει και να ζήσει με όποιο κόστος…
Η φυγή της Ηρωίδας στο Παρίσι χαρακτηρίζεται ως «the great escape». Γιατί είναι συχνά απαραίτητο να απομακρυνθούμε από τις ασφαλείς μας «λιμάνι» και να ρισκάρουμε την ίδια μας την ισορροπία προκειμένου να νιώσουμε αληθινά ζωντανά;
Ι.Μ.: Γιατί το λιμάνι, όσο ασφαλές κι αν είναι, δεν αποτελεί πάντα τον προορισμό μας. Η φυγή της Αλύσσας δεν είναι απόδραση ευθύνης, αλλά μια πράξη αυτογνωσίας. Μερικές φορές πρέπει να ρισκάρεις την ισορροπία σου για να μάθεις ποιος είσαι χωρίς να στηρίζεσαι σε δεκανίκια. Το Παρίσι δεν είναι απλώς τόπος∙ είναι το σημείο όπου η ηρωίδα επιτρέπει στον εαυτό της να υπάρξει χωρίς ιατρικά πρωτόκολλα και χρονικά όρια. Στο Παρίσι , η ζωή παύει να αποτελεί την «βασανιστική αναμονή μιας προδιαγεραμμένης μοίρας» και μετατρέπεται σε μια πολύχρωμη και διαφορετική εμπειρία.
Ο έρωτας της Αλύσσας και του Αίαντα περιγράφεται ως ένας «φωτεινός φάρος σε μαύρη θάλασσα». Πώς καταφέρατε να ισορροπήσετε τη ρομαντική αυτή λάμψη με τη σκληρή πραγματικότητα μιας κλεψύδρας που αδειάζει ασταμάτητα;
Ι.Μ.: Ο έρωτας, όταν «γνωρίζει» τον χρόνο που του απομένει, διεκδικεί και μετατρέπεται σε φλόγα που καίει τα πάντα γύρω του. Ο Αίαντας δεν σώζει απλά την Αλύσσα∙ αναγεννιέται μέσα από εκείνην. Η κλεψύδρα δεν λειτουργεί ως απειλή αλλά ως υπενθύμιση πως κάθε στιγμή μετράει. Ο έρωτάς τους δεν ακυρώνει τη σκληρή πραγματικότητα, τη φωτίζει. Γιατί ακόμα και στη σκιά του τέλους, η αγάπη μπορεί να υπάρξει χωρίς εκπτώσεις…
Η Σμαράγδα, ως μητέρα και ταυτόχρονα καρδιοχειρουργός, κουβαλά το διπλό βάρος της επιστημονικής γνώσης και του μητρικού πόνου. Είναι η γνώση τελικά «ευλογία» ή ένας επιπλέον σταυρός όταν καλείσαι να αντιμετωπίσεις το αναπόφευκτο;
Ι.Μ.: Η γνώση είναι δύναμη, αλλά δεν είναι πάντα αρκετή, ούτε είναι ικανή να παρηγορήσει. Για τη Σμαράγδα, η επιστημονική βεβαιότητα συγκρούεται με την ανθρώπινη ιδιότητα ως μητέρα. Γνωρίζει τι έρχεται κι όμως αρνείται να το αποδεχτεί . Είναι μια μητέρα που έκανε τα πάντα για να κρατήσει το παιδί της στη ζωή. Αυτό το διπλό φορτίο την κάνει ίσως τον πιο τραγικό χαρακτήρα του βιβλίου. Γιατί όταν κατέχει τη γνώση, δεν μπορεί να κρυφτεί. Και όταν αγαπάς, δεν μπορείς να παραδοθείς αμαχητί.
Ιωάννα Μπέικου: Η θυσία έχει χρώμα αγάπης
Ταξιδεύουμε από την πειθαρχία της Βοστώνη στην απελευθέρωση του Παρισιού και τέλος στις ρίζες της Κρήτης. Λειτουργούν οι τόποι αυτοί ως καθρέφτες της εσωτερικής εξέλιξης της Αλύσσας ή είναι απλώς το σκηνικό μιας προδιαγεγραμμένης πορείας;
Ι.Μ.: Οι τόποι στο βιβλίο δεν αποτελούν απλά «φόντο», αποτελούν «συνοδοιπόρους» μιας προσωπικής εξέλιξης. Η Βοστώνη αντιπροσωπεύει την πειθαρχία και τον έλεγχο, το Παρίσι την απελευθέρωση και τη γυναικεία φύση, ενώ η Κρήτη είναι οι ρίζες, εκεί όπου όλοι επιστρέφουν ,το συναίσθημα και οι μνήμες παραμένουν ζωντανά. Κάθε τόπος αντιστοιχεί σε μια ψυχική κατάσταση. Η Αλύσσα δεν ταξιδεύει απλώς στον κόσμο, αλλά μέσα της για να βρει το νόημα της ζωής…
Πιστεύετε ότι η λογοτεχνία ακόμα και μέσα από μια ιστορία απώλειας και ασθένειας μπορεί από μόνη της να αναδιαμορφώσει τον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι βλέπουν τη θυσία και τη δύναμη της ανιδιοτελούς αγάπης; Ποια η άποψη σας;
Ι.Μ.: Η λογοτεχνία εμπλουτίζει τη σκέψη μας, «ανοίγει» χώρο για κατανόηση και εξομαλύνει έννοιες που απασχολούν την κοινωνία. Μέσα από την απώλεια και το οδοιπορικό της ασθένειας, μπορεί να μας μάθει πως η «θυσία» δεν αποτελεί πάντα μια ηρωική πράξη αλλά μια βαθιά ανθρώπινη ανάγκη για «προσφορά». Αν ο αναγνώστης κλείσει το βιβλίο νιώθοντας την αγάπη όχι σαν υποχρέωση αλλά ως επιλογή, τότε η ιστορία έχει εκπληρώσει τον σκοπό της…
