Στο περιοδικό «Εγώ» φιλοξενούμε τη φίλη μου, δημοσιογράφο και πολυγραφότατη συγγραφέα κυρία Έλενα Αντωνίου, με αφορμή το νέο της μυθιστόρημα «Φιόρι στη στάχτη», που κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Silk. Με καταγωγή από τη Μήλο, μεγάλωσε και ζει στην Αθήνα. Σπούδασε Κλασική Φιλολογία και εργάστηκε στον έντυπο και τον ηλεκτρονικό Τύπο, αρχικά στην επιμέλεια και στη διόρθωση κειμένων και στη συνέχεια στη σύνταξη ειδήσεων. Σήμερα εργάζεται στο περιδικό InStyle Greece, ενώ είναι μέλος της Romance Writers of America, της Romance Novelists’ Association και της PEN Greece.
Συνέντευξη στη Νεκταρία Βαρσαμή-Πουλτσίδη
Η Σία Βενέτου εγκατέλειψε τη Ζάκυνθο σε ηλικία δεκαπέντε ετών, έχοντας συνδέσει την αυτοκτονία του πατέρα της με τον δούκα του Μιλάνου. Δέκα χρόνια αργότερα, επιστρέφει με διαφορετική ταυτότητα και ένα προσεκτικά οργανωμένο σχέδιο. Εισέρχεται στον επενδυτικό όμιλο του Σαλβατόρε Ρίβα με σκοπό να κερδίσει την εμπιστοσύνη του και να πλήξει την οικονομική αυτοκρατορία του από μέσα. Εκείνος, αγνοώντας τις πραγματικές της προθέσεις, της αναθέτει την επενδυτική μελέτη που θα κρίνει το μέλλον του κάστρου και της οικογενειακής του κληρονομιάς.
Η Σία και ο Σαλβατόρε δεν χωρίζονται μόνο από τα μυστικά τους. Ενώνονται από μια κοινή ανάγκη να ανακτήσουν όσα θεωρούν ότι τους αφαιρέθηκαν, ακολουθώντας όμως διαφορετικούς δρόμους προς τη δικαίωση. Η επαγγελματική τους σχέση μετατρέπεται σε μια διαρκή μετατόπιση εξουσίας, έλξης και καχυποψίας, καθώς το συναίσθημα γεννιέται μέσα σε ένα σχέδιο εξαπάτησης. Ανάμεσα στη Ζάκυνθο και το Μιλάνο, το παρελθόν δεν λειτουργεί απλώς ως ανάμνηση, αλλά ως δύναμη που καθορίζει τις επιλογές τους και απειλεί ό,τι αρχίζει να ανθίζει ανάμεσά τους.
Κυρία Αντωνίου, η Σία δίνει στα δεκαπέντε της έναν όρκο που καθορίζει ολόκληρη την ενήλικη ζωή της. Δέκα χρόνια αργότερα, έχει πράγματι επιλέξει συνειδητά την εκδίκηση ή εξακολουθεί να υπακούει στην πληγωμένη έφηβη που δεν κατάφερε ποτέ να αποδεσμευτεί από εκείνη τη στιγμή;
Ε.Α.: Μπορεί η Σία να μπαίνει στον κόσμο του πανίσχυρου επιχειρηματία με στόχο την καταστροφή, αλλά βλέπουμε ότι είχε την ωριμότητα να δει την αλήθεια, τη δύναμη να συγχωρέσει ή να κατανοήσει, την καλοσύνη και τη δίψα να αγαπήσει αληθινά. Ήταν μέσα της ακόμη μια πληγωμένη έφηβη, που δεν επιθυμούσε να κάνει κακό σε κανέναν, αλλά περισσότερο προσπαθούσε να επουλώσει τα δικά της σημάδια.
Η ηρωίδα πλησιάζει τον Σαλβατόρε με διαφορετική ταυτότητα και ένα σχέδιο οικονομικής καταστροφής, ενώ ο αναγνώστης γνωρίζει εξαρχής τις προθέσεις της. Πώς χτίσατε την αγωνία όταν το μυστήριο δεν βρίσκεται στο τι σχεδιάζει η Σία, αλλά στο πότε και με ποιο κόστος τα συναισθήματά της θα αρχίσουν να υπονομεύουν το ίδιο της το σχέδιο;
Ε.Α.: Αυτός ήταν ο σκοπός μου και το συγγραφικό μου στοίχημα, θα έλεγα. Το μυστήριο να κορυφωθεί με τον τρόπο που η Σία παρασύρεται από τη θύελλα του Σαλβατόρε, από την αλήθεια του και το αγνό συναίσθημα που της γεννά.
Ο Σαλβατόρε εισέρχεται στην ιστορία ως ο άνθρωπος που η Σία θεωρεί υπεύθυνο για την οικογενειακή της τραγωδία. Σταδιακά, όμως, αποκαλύπτεται ότι και ο ίδιος κουβαλά μια παιδική ηλικία σημαδεμένη από στέρηση, αδικία και απόρριψη. Θελήσατε να τοποθετήσετε απέναντι ο ένας στον άλλον δύο αντιπάλους ή δύο παραμορφωμένους καθρέφτες; Ποια είναι η ουσιαστική διαφορά στον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνονται τη δικαιοσύνη;
Ε.Α.: Θεωρώ ότι έχουν ακριβώς την ίδια αντίληψη για τη δικαιοσύνη. Και διψούν και οι δύο να την αποδώσουν αν και από διαφορετικό μετερίζι. Στην ουσία ποτέ δεν υπήρξαν αντίπαλοι, είναι πολύ ίδιοι και πολύ πληγωμένοι, καθρέφτης –ναι- ο ένας του άλλου, όχι παραμορφωμένος…
Έλενα Αντωνίου Δύο άνθρωποι επιχειρούν να αποκαταστήσουν τις αδικίες του παρελθόντος, χωρίς να αντιλαμβάνονται ότι η εκδίκηση που τους έφερε κοντά μπορεί να γίνει και η αιτία της καταστροφής τους.
Η Σία εμφανίζεται ως άπειρη σύμβουλος απέναντι σε έναν ισχυρό εργοδότη και αριστοκράτη, στην πραγματικότητα όμως διαθέτει το μεγαλύτερο πλεονέκτημα, επειδή γνωρίζει τον σκοπό της ενώ εκείνος αγνοεί ποια είναι. Πώς διαχειριστήκατε αυτή τη διπλή σχέση εξουσίας ώστε κανείς από τους δύο να μη μείνει εγκλωβισμένος αποκλειστικά στον ρόλο του κυνηγού ή του θηράματος;
Ε.Α.: Οι ρόλοι μπερδεύονται και στην ουσία ποτέ δεν ήταν απόλυτα διακριτοί. Μπορεί αυτό να φαίνεται επιφανειακά, αλλά όπως βυθιζόμαστε στην ιστορία, αντιλαμβανόμαστε ότι ούτε η Σία είναι μια ψυχρή εκτελέστρια, ούτε ο Σαλβατόρε ένας στυγνός επιχειρηματίας. Κανείς από τους δύο στην ουσία κυνηγός ή θήραμα. Είναι τα σημάδια που φέρει ο καθένας που καθορίζουν τις κινήσεις, τις επιλογές, τις αποφάσεις. Και τελικά αποφάσισαν να λυγίσουν συναισθηματικά, να εμπιστευτούν, να αφεθούν.
Το κάστρο των Ρίβα πρέπει να επιστρέψει σε κερδοφόρα πορεία, όμως για τον Σαλβατόρε δεν αποτελεί μια οικονομική επένδυση. Συνδέεται με το όνομά του, τα κληρονομικά του δικαιώματα και την ανάγκη του να αποδείξει ότι μπορεί να ανακτήσει όσα του στέρησαν. Τι θα σήμαινε για τον ίδιο να το κερδίσει χωρίς να έχει συμφιλιωθεί με όσα συνέβησαν μέσα και γύρω από αυτό;
Ε.Α.: Όλα λειτουργούν συμβολικά σ’ αυτήν την ιστορία. Ακόμη και το κάστρο του. Αυτό ήταν το προσωπικό ταξίδι του Σαλβατόρε με στόχο τη συμφιλίωση με το παρελθόν του, που ουσιαστικά καθορίζει το μέλλον του.
Επιλέξατε η σύγκρουση να εξελιχθεί μέσα στον κόσμο των επενδύσεων, της οικονομικής ισχύος και της κληρονομικής περιουσίας. Γιατί θελήσατε τα χρήματα να αποτελέσουν το βασικό όπλο της εκδίκησης και τι αποκαλύπτουν για την εξουσία, την οικογένεια και την εξάρτηση των ηρώων από το παρελθόν τους;
Ε.Α.: Είναι ένα σύνολο παραγόντων που συνθέτουν το πλαίσιο της σύγκρουσης. Η εξουσία βασίζεται στην οικονομική επιφάνεια, κάτι που σημαίνει ότι αν κάποιος χάσει τα χρήματά του θα χάσει και την ισχύ να ορίζει τις μοίρες άλλων. Οπότε αυτός ήταν αρχικά ο στόχος της Σίας. Να καταστρέψει οικονομικά τον Σαλβατόρε ώστε να του πάρει την εξουσία και να τον λυγίσει. Θεωρούσε ότι αυτή ήταν η μοναδική του ανάγκη και επιθυμία και ό,τι πιο σημαντικό γι’ αυτόν, γιατί αυτό είχε δείξει η πράξη του, καταστρέφοντας οικονομικά τον πατέρα της.
Η σχέση της Σίας και του Σαλβατόρε γεννιέται πάνω σε ένα θεμελιώδες ψέμα. Μπορεί ένας έρωτας που αναπτύχθηκε μέσα στην εξαπάτηση να επιβιώσει μόνο με τη συγχώρεση ή χρειάζεται πρώτα να υπάρξουν ευθύνη, συνέπειες και μια ειλικρινής παραδοχή όσων χάθηκαν εξαιτίας της προδοσίας;
Ε.Α.: Η συγχώρεση περικλείει όλα όσα αναφέρετε: Ευθύνη, συνέπειες, παραδοχή. Άλλωστε, αυτό βλέπουμε ότι γίνεται, δεν λέω κάτι περισσότερο για να μην αποκαλύψω κάτι σχετικό με την πλοκή. Διαφορετικά, θα είχαμε μία τοξική σχέση, που βασίζεται καθαρά σε ένα ψέμα και τη σωματική έλξη, ενώ εγώ γράφω για τη δύναμη της αγάπης και της εξιλέωσης.
Ο τίτλος «Φιόρι στη στάχτη» ενώνει δύο αντίθετες εικόνες, την άνθηση και ό,τι απομένει μετά την καταστροφή. Το άνθος του τίτλου συμβολίζει έναν έρωτα που επιμένει να γεννηθεί μέσα στα ερείπια ή κρύβει και την ψευδαίσθηση των ηρώων ότι μπορούν να ξεκινήσουν από την αρχή χωρίς να αντιμετωπίσουν πρώτα τη φωτιά που προκάλεσε τις στάχτες;
Ε.Α.: Με τον τίτλο αυτό ήθελα να συμβολίσω ότι τα άνθη μπορούν να γεννηθούν μέσα στη στάχτη και ο καθένας μας, όσο καμένος κι αν είναι, μπορεί να αναγεννηθεί, να εξελιχθεί, να νικήσει σκιές και σημάδια. Οι ήρωές μου είναι δύο πονεμένοι άνθρωποι, με διαφορετικό τρόπο ο καθένας, αλλά βρήκαν αντίστοιχα τη δύναμη να ξεπεράσουν όλα όσα τους πόνεσαν και σημάδεψαν την ψυχή τους, ώστε να βρουν την κάθαρση.
Η επαγγελματική σας διαδρομή συνδέεται με τη φιλολογία, την επιμέλεια και τη δημοσιογραφία, πεδία που απαιτούν ακρίβεια και αυστηρό έλεγχο της γλώσσας. Πώς επηρέασαν αυτές οι εμπειρίες την ισορροπία ανάμεσα στην έρευνα, στον ρυθμό και στη συναισθηματική ένταση του συγκεκριμένου μυθιστορήματος;
Ε.Α.: Σε κάθε βιβλίο μου η φιλολογία και η εμπειρία μου στην επιμέλεια κειμένων είναι εμφανείς. Η έρευνα, επίσης, είναι αναγκαία σε κάθε ιστορία, που είναι ξεχωριστή και έχει τις ιδιαιτερότητές της. Ωστόσο, σ’ αυτό το βιβλίο η δημοσιογραφία ήταν αυτή που έγινε η βάση του, αφού στην ουσία εμπνεύστηκα από το σκάνδαλο Έπστιν και τις εξελίξεις του. Όσον αφορά στον ρυθμό και στη συναισθηματική ένταση του συγκεκριμένου μυθιστορήματος, ήταν θέμα έμπνευσης, απαίτηση της ίδιας της ιστορίας και τεχνικής.
Πιστεύετε ότι η δύναμη της λογοτεχνίας μπορεί από μόνη της να αναδιαμορφώσει τον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι βλέπουν τα βιβλία και την ανάγνωση; Ποια είναι η δική σας άποψη;
Ε.Α.: Οι αναγνώστες επιζητούν καλογραμμένα βιβλία, με σεβασμό στη γλώσσα, με λέξεις που να πλέκουν ένα ευανάγνωστο κείμενο, χωρίς πομπώδες ύφος, χωρίς πρόθεση επιβεβλημένου εντυπωσιασμού, χωρίς προσπάθεια να επιδείξει ο συγγραφέας τις γνώσεις του. Θέλουν κείμενα που αγγίζουν την ψυχή τους και αυτό είναι το στοίχημα του εκάστοτε συγγραφέα, ώστε να συμβάλει στην προώθηση της ανάγνωσης και να δημιουργήσει περισσότερους αναγνώστες.
