Η Μεγάλη Πέμπτη είναι η ημέρα κατά την οποία, σύμφωνα με την παράδοση της Ορθόδοξης Εκκλησίας, βάφονται τα κόκκινα αυγά, ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα σύμβολα του Πάσχα.
Το αυγό συμβολίζει τον κλειστό Τάφο του Χριστού. Όπως το κέλυφος του αυγού κρύβει μέσα του τη ζωή, έτσι και ο τάφος που φαινόταν σφραγισμένος έκρυβε το θαύμα της Ανάστασης.
Παρότι σήμερα συναντάμε αυγά βαμμένα σε διάφορα χρώματα και σχέδια, η παράδοση θέλει τα πασχαλινά αυγά να είναι κόκκινα, καθώς το χρώμα αυτό έχει έντονο θρησκευτικό συμβολισμό.
Γιατί τα αυγά βάφονται κόκκινα
Το κόκκινο χρώμα θεωρείται ότι συμβολίζει το αίμα και τη θυσία του Ιησού Χριστού. Ωστόσο, γύρω από την προέλευση του εθίμου υπάρχουν και αρκετές λαϊκές ιστορίες.
Μία από τις πιο γνωστές αναφέρει ότι η Παναγία πήγε ένα καλάθι με αυγά στους στρατιώτες που φρουρούσαν τον Ιησού. Παρακαλούσε να του φερθούν με επιείκεια και, όταν τα δάκρυά της έπεσαν πάνω στα αυγά, εκείνα βάφτηκαν κόκκινα.
Μια άλλη παράδοση συνδέει το έθιμο με τη Μαρία Μαγδαληνή. Σύμφωνα με την αφήγηση, όταν ο Ρωμαίος αυτοκράτορας άκουσε για την Ανάσταση, δήλωσε ότι αυτό ήταν τόσο απίθανο όσο το να βαφτούν τα αυγά κόκκινα. Τότε η Μαρία Μαγδαληνή τού έφερε κόκκινα αυγά για να αποδείξει το θαύμα.
Υπάρχει επίσης μια παραλλαγή της ιστορίας όπου μια γυναίκα, αμφισβητώντας την Ανάσταση, είπε πως θα πίστευε μόνο αν τα αυγά που κρατούσε γίνονταν κόκκινα — και τότε, σύμφωνα με την παράδοση, αυτό συνέβη.
Το έθιμο του τσουγκρίσματος
Το γνωστό τσούγκρισμα των αυγών, που γίνεται το βράδυ της Ανάστασης και την Κυριακή του Πάσχα, φαίνεται πως ξεκίνησε ως παιχνίδι στη Βόρεια Αγγλία. Οι συμμετέχοντες χτυπούσαν τα αυγά μεταξύ τους και νικητής ήταν εκείνος του οποίου το αυγό έμενε άθικτο.
Στην ελληνική παράδοση, το έθιμο απέκτησε συμβολικό χαρακτήρα και συνδέθηκε με τη νίκη της Ζωής απέναντι στον θάνατο.
Το πρώτο αυγό που δεν πρέπει να τσουγκρίζεται
Σύμφωνα με το έθιμο, το πρώτο αυγό που βάφεται σε κάθε σπίτι θεωρείται αφιερωμένο στην Παναγία. Για τον λόγο αυτό δεν πρέπει να τσουγκρίζεται.
Πολλές οικογένειες το φυλάνε στο εικονοστάσι του σπιτιού για ολόκληρο τον χρόνο, πιστεύοντας ότι παραμένει άθικτο μέχρι το επόμενο Πάσχα.
Σε αρκετές αγροτικές περιοχές μάλιστα, το αυγό αυτό θάβεται στα χωράφια τη Μεγάλη Πέμπτη της επόμενης χρονιάς, με την ευχή να φέρει καλή σοδειά και γονιμότητα στη γη.
