Η αόρατη κούραση των γυναικών: Όταν όλοι πιστεύουν ότι τα προλαβαίνεις όλα, επειδή απλώς δεν παραπονιέσαι

Αν σου αρέσουν τα άρθρα μας, κάνε
κλικ εδώ
για να μας προσθέσεις στις Google πηγές σου και να μας διαβάζεις πιο συχνά!

Υπάρχει μια κούραση που δεν φαίνεται. Δεν αποτυπώνεται στους μαύρους κύκλους κάτω από τα μάτια, δεν μετριέται με τις ώρες εργασίας και δεν εξαφανίζεται με έναν καλό ύπνο. Είναι εκείνη η εξάντληση που συσσωρεύεται μέσα στην ημέρα, ανάμεσα σε υποχρεώσεις, ευθύνες, εκκρεμότητες και μικρές απαιτήσεις που όλοι θεωρούν αυτονόητο ότι θα αναλάβεις. Είναι η κούραση της γυναίκας που προλαβαίνει τα πάντα, θυμάται τα πάντα και φροντίζει τους πάντες, αλλά σπάνια ακούει κάποιον να τη ρωτά αν αντέχει. Κάπως έτσι δημιουργείται ένας παράξενος ρόλος. Εκείνος της γυναίκας που «τα καταφέρνει». Που μπορεί να εργάζεται ολόκληρη ημέρα, να φροντίζει το σπίτι, να θυμάται τα ραντεβού, να οργανώνει τις υποχρεώσεις της οικογένειας, να στηρίζει τους φίλους της και, όταν χρειαστεί, να προσφέρει μια λύση για τα προβλήματα όλων. Και επειδή συνήθως δεν παραπονιέται, οι γύρω της θεωρούν ότι όλα αυτά γίνονται χωρίς ιδιαίτερη προσπάθεια. Το χειρότερο; Όσο περισσότερο ανταποκρίνεται σε όσα της ζητούνται, τόσο περισσότερο αυξάνονται οι απαιτήσεις. Η συνέπειά της μετατρέπεται σε δεδομένο και η προθυμία της σε υποχρέωση. Κανείς δεν αναρωτιέται πόσο χρόνο χρειάζεται για να γίνουν όλα αυτά. Κανείς δεν σκέφτεται ότι πίσω από μια οργανωμένη καθημερινότητα υπάρχει ένας άνθρωπος που καταβάλλει διαρκώς προσπάθεια.

Η δουλειά που δεν φαίνεται και δεν τελειώνει ποτέ

Υπάρχει η επαγγελματική εργασία, που έχει συγκεκριμένο ωράριο, υποχρεώσεις και, συνήθως, ένα τέλος μέσα στην ημέρα. Υπάρχει όμως και μια δεύτερη εργασία, η οποία δεν καταγράφεται πουθενά. Είναι η αδιάκοπη σκέψη για όσα πρέπει να γίνουν. Ποιος χρειάζεται κάτι από το σούπερ μάρκετ; Πότε πρέπει να πληρωθεί ένας λογαριασμός; Ποιο ραντεβού εκκρεμεί; Τι πρέπει να οργανωθεί για την επόμενη ημέρα; Ποιος χρειάζεται βοήθεια; Ακόμη κι όταν μια γυναίκα κάθεται στον καναπέ, το μυαλό της μπορεί να συνεχίζει να εργάζεται. Αυτή η αόρατη διαχείριση της καθημερινότητας έχει αποκτήσει και έναν όρο: mental load, δηλαδή το νοητικό φορτίο. Πρόκειται για την ευθύνη της οργάνωσης, του προγραμματισμού και της διαρκούς υπενθύμισης όλων εκείνων που χρειάζονται για να λειτουργεί ομαλά η ζωή ενός σπιτιού και μιας οικογένειας. Το πρόβλημα δεν βρίσκεται μόνο στον αριθμό των υποχρεώσεων. Βρίσκεται κυρίως στο γεγονός ότι κάποιος πρέπει να τις σκέφτεται όλες, να τις θυμάται και να φροντίζει ώστε να πραγματοποιηθούν. Και πολύ συχνά αυτός ο κάποιος είναι η γυναίκα.

Γιατί δυσκολευόμαστε τόσο να ζητήσουμε βοήθεια;

Πολλές γυναίκες έχουν μεγαλώσει με την ιδέα ότι πρέπει να είναι δυνατές, οργανωτικές, υπομονετικές και διαθέσιμες. Έμαθαν να μην επιβαρύνουν τους άλλους, να μη δημιουργούν προβλήματα και να βρίσκουν λύσεις ακόμη κι όταν οι ίδιες βρίσκονται στα όριά τους. Έτσι, το «δεν πειράζει, θα το κάνω εγώ» γίνεται σχεδόν αυτόματη απάντηση. Ακόμη κι όταν υπάρχει ανάγκη για βοήθεια, η ανάθεση μιας υποχρέωσης μπορεί να μοιάζει πιο κουραστική από το να την αναλάβουν οι ίδιες. Πρέπει να εξηγήσουν τι χρειάζεται, να θυμίσουν τι πρέπει να γίνει και τελικά να ελέγξουν αν ολοκληρώθηκε. Με τον καιρό, όμως, αυτή η συμπεριφορά δημιουργεί έναν φαύλο κύκλο. Οι άλλοι συνηθίζουν να βασίζονται πάνω τους και οι ίδιες συνηθίζουν να μην περιμένουν τίποτα από κανέναν. Η κούραση μεγαλώνει, αλλά παραμένει αόρατη.

Δεν είναι αδυναμία να πεις «δεν μπορώ άλλο»

Έχουμε συνδέσει πολλές φορές τη δύναμη με την αντοχή. Θεωρούμε δυνατή τη γυναίκα που δεν λυγίζει, που δεν σταματά, που βρίσκει πάντα τρόπο να συνεχίσει. Ξεχνάμε, όμως, ότι η διαρκής αντοχή δεν σημαίνει απαραίτητα και ευεξία.   Δεν χρειάζεται να φτάσουμε στην εξάντληση για να αναγνωρίσουμε ότι έχουμε ανάγκη από ξεκούραση. Δεν χρειάζεται να αρρωστήσουμε για να ακυρώσουμε μια υποχρέωση ή να ζητήσουμε από κάποιον να αναλάβει ένα μέρος της καθημερινής ευθύνης. Το «δεν μπορώ σήμερα» δεν είναι αποτυχία. Το «χρειάζομαι βοήθεια» δεν είναι αδυναμία. Και το να αφήσουμε κάτι για αύριο δεν σημαίνει ότι ο κόσμος θα σταματήσει να γυρίζει. Ίσως, μάλιστα, χρειάζεται να σταματήσουμε να αντιμετωπίζουμε την ξεκούραση ως ανταμοιβή που κερδίζουμε μόνο όταν ολοκληρώσουμε όλες τις υποχρεώσεις μας. Γιατί αυτές δεν τελειώνουν ποτέ. Πάντα θα υπάρχει κάτι ακόμη να γίνει, ένα τηλεφώνημα να απαντηθεί, ένα μήνυμα να σταλεί, μια εκκρεμότητα να τακτοποιηθεί.

Δεν χρειάζεται να τα προλαβαίνουμε όλα

Η λύση δεν βρίσκεται σε μια ακόμη καλύτερη οργάνωση της ημέρας μας. Δεν χρειαζόμαστε απαραίτητα ένα πιο εξελιγμένο ημερολόγιο ή μια νέα λίστα υποχρεώσεων. Χρειαζόμαστε δικαιότερη κατανομή των ευθυνών, περισσότερη συμμετοχή από τους ανθρώπους γύρω μας και την ελευθερία να μην αναλαμβάνουμε διαρκώς τα πάντα. Χρειάζεται, επίσης, να μάθουμε να ακούμε τον εαυτό μας. Να αναγνωρίζουμε πότε η κούραση έχει γίνει μόνιμη, πότε η πίεση μάς στερεί τη χαρά και πότε η καθημερινότητα έχει μετατραπεί σε μια ατελείωτη λίστα από πράγματα που πρέπει να γίνουν.

Και ίσως το σημαντικότερο είναι να πάψουμε να θεωρούμε αυτονόητο ότι μια γυναίκα μπορεί να τα κάνει όλα επειδή μέχρι σήμερα τα κατάφερνε. Η ικανότητά της δεν σημαίνει ότι δεν κουράζεται. Η σιωπή της δεν σημαίνει ότι δεν δυσκολεύεται. Και το χαμόγελό της δεν σημαίνει ότι όλα είναι καλά.

Πίσω από κάθε γυναίκα που φαίνεται να τα προλαβαίνει όλα μπορεί να υπάρχει ένας άνθρωπος που θα ήθελε, έστω για μία ημέρα, να μην είναι υπεύθυνος για τίποτα. Να μην οργανώσει, να μη θυμηθεί, να μη φροντίσει, να μη δώσει λύσεις.

Να καθίσει απλώς κάπου, να πάρει μια βαθιά ανάσα και να μην αισθανθεί ενοχές επειδή αυτή τη φορά επέλεξε τον εαυτό της.

Γιατί οι γυναίκες δεν χρειάζεται να αποδεικνύουν καθημερινά πόσα αντέχουν. Χρειάζονται χώρο, χρόνο, στήριξη και ανθρώπους που δεν θα περιμένουν να ζητήσουν βοήθεια για να καταλάβουν ότι τη χρειάζονται.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ